Mahdi - charakterystyka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.07.2024 o 18:07

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 1.07.2024 o 17:37

W powieści Henryka Sienkiewicza "W pustyni i w puszczy", którą napisał w latach 1910–1911, jedną z kluczowych postaci drugoplanowych jest Mahdi - przywódca religijny i wojskowy, stanowiący tło dla głównej fabuły związanej z losem Stasia i Nel. Postać Mahdiego jest nie tylko symbolicznym przedstawicielem XIX-wiecznych ruchów islamskich w Sudanie, lecz także integralną częścią fabuły, wpływającą na losy głównych bohaterów. Charakterystyka Mahdiego obejmuje jego biografię, działalność militarno-polityczną, prorocką oraz jego wpływ na społeczeństwo i innych bohaterów powieści.

Mahdi, którego pełne imię Muhammad Ahmad ibn as-Sajjid Abd Allah, pochodził z Sudanu i był przywódcą religijnym ruchu mahdystycznego. Był synem cieśli i pochodził z rodu Dangalów, klanu wywodzącego się z grup etnicznych zamieszkujących Sudan. Jako młodzieniec odbył surową formację religijną u nauczycieli z bractwa sufickiego. Przed podjęciem świętej wojny (dżihadu) Mahdi był derwiszem-pustelnikiem, który mieszkał w wypróchniałym drzewie na wyspie Abba na Nilu. Jego życie było pełne skromności i modlitwy, co zjednało mu wielu naśladowców.

Rodzina Mahdiego obejmowała cztery żony, co jest zgodne z muzułmańską tradycją poligamii. Jego najbliżsi współpracownicy to kalifowie, religijni i wojskowi przywódcy wysokiego szczebla, którzy wspierali go w jego misji. Znaczącą postacią w powieści, z którą Mahdi miał związek przez pośrednich bohaterów, była Fatma, cioteczna siostra Mahdiego. To właśnie przez znajomość inżyniera Tarkowskiego i pana Rawlisona z Fatmą, czytelnicy dowiadują się więcej o jego rodzinie i strukturze społecznej wokół niego.

Mahdi porzucił życie pustelnicze z powodu przekonania, że został wezwany przez Allaha do przewodzenia świętej wojny przeciwko niewiernym. Twierdził, że prawdziwa wiara upadła w Egipcie, a jego misja polegała na jej przywróceniu. Rozpoczął dżihad przeciwko Egipcjanom, których mahdystowie uważali za Turków. Zdołał zdobyć poparcie niższych warstw społecznych, a także przeniknąć struktury wojskowe przeciwnika, co znacząco zwiększyło jego wpływy i możliwości militarne. Jego armia zdołała zająć Kordofan, Darfur i Sudan oraz oblężyć Chartum.

Jednym z kluczowych wydarzeń związanych z działalnością Mahdiego było zdobycie Chartumu w 1885 roku. Mahdi i jego zwolennicy zwyciężyli nad generałem Charlesem Gordonem, angielskim gubernatorem Chartumu, którego obciętą głowę Mahdi kazał umieścić na rynku miasta jako symbol triumfu nad niewiernymi. To zwycięstwo wzmocniło jego autorytet zarówno jako wojownika, jak i proroka.

Po zdobyciu Chartumu Mahdi osiedlił się w Omdurmanie, niechętnie zamieszkując Chartum, który uznał za splamiony przez niewiernych. W Omdurmanie zajmował się codziennymi naukami i modlitwami, przyjmując tłumy wiernych, którzy gromadzili się, by go słuchać. Jego charyzma była niepodważalna, a reakcje tłumów na jego przemówienia były pełne zachwytu i skupienia.

Fizycznie Mahdi był osobą o tłustej budowie ciała, ze łagodnym spojrzeniem, załzawionymi oczami i uśmiechem na twarzy. Jego głębokie i dźwięczne przemowy były charakterystyczne i przypominały o karze za grzechy, a także nakłaniały do oddania życia za wiarę.

W powieści "W pustyni i w puszczy" Mahdi spotkał się z głównymi bohaterami, Stasiem i Nel, na audiencji. Na spotkaniu zaproponował, że obejmie ich opieką, ale tylko pod warunkiem, że Staś przyjmie islam. Staś kategorycznie odmówił, co spotkało się z mieszanymi reakcjami Mahdiego. Postanowił jednak okazać miłosierdzie i nie skazał ich na natychmiastową śmierć.

Śmierć Mahdiego w 1885 roku z powodu ataku serca oznaczała istotne zmiany w regionie. Przejęcie władzy po Mahdim przez Abdullahi'ego, znanego z jeszcze większej okrutności niż jego poprzednik, wpłynęło negatywnie na sytuację w Sudanie. Anglicy pod wodzą kapitana Glen oraz lorda Kitchenera zdołali pokonać derwiszów, a w symbolicznym akcie końca ery Mahdiego jego grób został zrównany z ziemią.

Mahdi jako prorok miał ogromny wpływ na swoich wiernych i lokalne społeczeństwo. Silna wiara muzułmanów w jego misję jako nadaną przez Allaha mobilizowała Arabów do walki przeciwko Egipcjanom i Anglikom. Mahdi stał się symbolem religijnej i społecznej walki o niezależność, która znalazła swoje miejsce w szerszym kontekście historycznym epoki kolonialnej.

Podsumowując, postać Mahdiego w powieści "W pustyni i w puszczy" odgrywa znaczącą rolę jako religijny i wojskowy przywódca. Jego przeszłość jako pustelnika, decyzja o rozpoczęciu świętej wojny, charyzma przywódcza, prorocka działalność oraz wpływ na swoich zwolenników i społeczeństwo są kluczowymi elementami jego charakterystyki. Mahdi nie tylko wpływa na losy głównych bohaterów powieści, ale także stanowi ważny element kontekstu historycznego przedstawionego w dziele Sienkiewicza.