Makbet - kompozycja, język i styl

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.07.2024 o 21:22

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 9.07.2024 o 20:43

William Szekspir, jeden z najważniejszych twórców w historii literatury, przyczynił się do jej rozwoju w sposób nieoceniony. Jego dramaty, komedie i sonety do dziś zachwycają czytelników na całym świecie. Wśród jego dzieł znajduje się "Makbet" – tragiczna opowieść o ambicji, zbrodni, władzy i upadku. Jest to historia, która ukazuje ciemne zakątki ludzkiej natury i konsekwencje poddania się mrocznym pragnieniom. Głównym celem niniejszego wypracowania jest analityczne przedstawienie kompozycji, języka i stylu "Makbeta", które razem tworzą jedno z najpiękniejszych i najbogatszych dzieł literatury światowej.

Kompozycja "Makbeta"

Akt I:

Akt I składa się z siedmiu scen, wprowadza nas w atmosferę sztuki i zawiązuje akcję. Dzieje się w Szkocji, głównie w zamkach Forres i Inverness. W pierwszych scenach poznajemy tytułowego bohatera, jego waleczność na polu bitwy oraz zaszczytną pozycję wśród żołnierzy i lordów. Przepowiednia Czarownic, która mówi o przyszłej królewskiej pozycji Makbeta, staje się kluczowym elementem fabularnym, zapoczątkowując jego dążenia do władzy. Decyzja Makbeta o zabójstwie króla Dunkana, sprowokowana zarówno przez jego ambicję, jak i przez sugestie Lady Makbet, zapowiada nadchodzące nieszczęścia.

Akt II:

Akt II składa się z czterech scen i przenosi nas do zamku Makbeta w Inverness. Tutaj dokonuje się kluczowe morderstwo na Dunkanie. Ukazuje się również moralne i psychologiczne konsekwencje czynu – Makbet zaczyna doświadczać wyrzutów sumienia, a Lady Makbet stara się zdominować swą moralną słabość, aby wesprzeć męża. Makbet, choć zrealizował swój plan, zaczyna tracić spokój ducha.

Akt III:

W sześciu scenach Aktu III akcja przenosi się do królewskiego zamku w Forres. Widzimy rządy Makbeta jako króla, które są naznaczone strachem i okrucieństwem. Obawa przed utratą władzy i wyrzuty sumienia popychają Makbeta do kolejnych zbrodni, zleca morderstwo Banka, aby zapobiec przepowiedzianym przez Czarownice nieszczęściom. Widzimy tu również coraz większe napięcie psychiczne i moralne rozdarcie bohaterów.

Akt IV:

Akt IV, składający się z trzech scen, przenosi akcję do zamku Makdufa w Fajf oraz na dwór królewski w Anglii. Zbrodnia na rodzinie Makdufa jest kulminacją okrucieństwa Makbeta i wywołuje reakcję sprzeciwu wobec jego tyranii. Makduf i Malkolm sprzysięgają się, aby obalić Makbeta, przygotowując grunt pod dramatyczny finał.

Akt V:

Akt V, najdłuższy z wszystkich, zawiera dziewięć scen. Akcja przenosi się między zamkiem Dunzynan a lasem Birnam. Spełniają się przepowiednie Czarownic. W obliczu wrogiej armii, Lady Makbet popada w obłęd i kończy swoje życie, zaś Makbet, chociaż walczy do końca, zostaje ostatecznie pokonany przez Makdufa. Upadek Makbeta i wypełnienie się przepowiedni stanowi dramatyczne zamknięcie sztuki.

Analiza języka i stylu

Wyjątkiem jest scena trzecia aktu II, gdzie Szekspir zastosował prozę. Scena ta przedstawia odźwiernego, który humorystycznie komentuje wydarzenia rozgrywające się w zamku. Jest to chwila odprężenia w intensywnym dramatyzmie sztuki, co zgodnie z elżbietańską konwencją służy raczej partiom wyjaśniającym czy odprężającym akcję, natomiast wiersz – partiom wyraźnie emocjonalnym.

Tym, co wyróżnia język "Makbeta", jest złamanie zasady stosowności poprzez mieszanie stylu wysokiego i niskiego. W sztuce napotykamy tragiczne sceny mroczne, jak te z Czarownicami, zestawione z komicznymi i rubasznymi momentami. Przykładem może być choćby scena z odźwiernym, który swoje przemyślenia i komentarze na temat minionych wydarzeń w zamku wyraża prozaicznie i z humorem.

Elementy nadprzyrodzone odgrywają ogromną rolę w "Makbecie". Przepowiednie Czarownic, postać Hekate oraz fantastyczne zjawiska (takie jak głowa w hełmie, zakrwawione dziecko, dziecko z koroną i berłem oraz duch Banka) wpychają bohaterów w wir przesądów i strachu. Czarownice i inne elementy nadprzyrodzone wpływają na losy Makbeta, porównując je do mitologicznych Park – patronki przeznaczenia, którego bohater nie jest w stanie uniknąć.

Dramat Szekspirowski w "Makbecie"

Szekspir wprowadza do swojego dramatu nadprzyrodzone elementy, które dotąd były obce dramaturgii antycznej. Działa to na zasadzie napędu fabuły, gdzie nadprzyrodzone siły mają realny wpływ na losy bohaterów. W kontraście do tego, klasyczny dramat antyczny opierał się na zasadach mimesis i decorum, które nakazywały realistyczne przedstawianie rzeczywistości oraz odpowiedniość stylu do treści.

W starożytnej dramaturgii kluczową rolę odgrywał chór, który pełnił funkcję narracyjną, podsumowującą i komentującą wydarzenia. W "Makbecie" rolę tę przejmują właśnie postacie nadprzyrodzone, które poprzez swoje działania i przepowiednie kształtują przebieg fabuły i analizę moralną bohaterów.

Zakończenie

"Makbet" pozostaje nie tylko jednym z najważniejszych dzieł w literaturze, ale także kolejnym dowodem na nieprzemijającą wartość twórczości Szekspira. Tematy władzy, ambicji, zbrodni i kary, które porusza, są uniwersalne i odbijają się echem w każdej epoce. Geniusz Szekspira polega na umiejętnym łączeniu elementów ponadczasowych z realistycznym obrazem ludzkiej psychiki, co czyni jego dzieła tak uniwersalnymi i długotrwałymi.

---

Bibliografia

To szczegółowe wypracowanie pokazuje, jak kompozycja, język i stylłącznie tworzą niepowtarzalne dzieło, które przyciąga i fascynuje czytelników na całym świecie. Liczne cytaty, analizy i refleksje na temat przedstawionych technik literackich świadczą o geniuszu Szekspira i wyjątkowości "Makbeta" jako jednej z najważniejszych tragedii w historii literatury.