Szewcy - bohaterowie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.07.2024 o 10:51

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 22.07.2024 o 10:28

Szewcy - bohaterowie

Dramat Witkacego „Szewcy”, napisany w 1931 roku, jest jednym z najbardziej znaczących i intrygujących utworów polskiej literatury międzywojennej. To groteskowo-satyryczne dzieło jest głęboką refleksją nad społeczeństwem, polityką oraz ludzką naturą, pełne absurdu i czarnego humoru, które doskonale ilustruje chaos ideologiczny epoki.

W dramacie Witkacego, jak w soczewce, skupiają się zmiany i ruchy społeczne lat międzywojennych: od komunizmu, przez faszyzm, po technokrację. Postacie występujące w „Szewcach” nie są jedynie indywidualnymi bohaterami, lecz symbolami grup społecznych i ideologii. Ich nazwiska często podkreślają ich charakter oraz pełnią funkcję komiczną, dodając dramatowi groteskowego wymiaru.

Główne Postacie i Ich Symbolika

Sajetan Tempe, majster szewski, to postać niezwykle złożona. Mimo że jest prostym rzemieślnikiem, jego zamiłowanie do filozofii i psychologii czyni go intelektualistą-samoukiem, co stawia go w opozycji do przedstawicieli zarówno wyższych klas, jak i jego rówieśników. Tempe jest zwolennikiem komunizmu, jednak jego krytyczna ocena rzeczywistości prowadzi do rozczarowania i zdrady własnych ideałów. Jako przywódca rewolucji komunistycznej, staje wobec ogromnej presji. Konflikty, z synem Józefem oraz czeladnikami, kulminują w jego tragicznym końcu - zamordowaniu przez tych, których miał prowadzić ku lepszej przyszłości. Symbolizuje intelektualizm i utopijne myślenie, który jednak upada pod ciężarem brutalnej rzeczywistości politycznej.

Czeladnicy, Józek i Jędrek, stanowią młodszą generację, będącą w ruchu wiecznych poszukiwań lepszej przyszłości. Ich pragnienie władzy i dostęp do przyjemności życia, takich jak kobiety, prowadzą ich do popierania Sajetana w jego rewolucji, jednak w końcu zdradzają go i zabijają. Symbolizują młodość wykorzystującą ideologię dla własnych korzyści. Wykorzystują nurt komunistycznej rewolucji jako narzędzie do osiągnięcia osobistej władzy i dobrobytu.

Księżna Irina Wsiewołodowna Zbereźnicka-Podberezka reprezentuje wyższe kręgi społeczne oraz moralne zepsucie arystokracji. Piękna, ponętna, ale też wyuzdana i okrutna, jest uosobieniem erotycznego hedonizmu. Jej relacje z prokuratorem Scurvym ukazują dynamikę władzy i seksualności, a także odchylenie moralne arystokracji. Swoim postępowaniem i postawą Irina pokazuje degradację elit i ich oddanie rozrywkom i moralnemu nihilizmowi.

Robert Scurvy, prokurator, jest kolejną ważną postacią w „Szewcach”. To dyktator o rewolucyjnej przeszłości, ale widocznie upadły moralnie, przejmujący władzę za pomocą Dziarskich Chłopców, symbolizujących paramilitarną młodzież. Scurvy zmierza do ustanowienia swojej władzy i rywalizuje z Sajetanem oraz Iriną o dominację. Jest uosobieniem burżuazji zdegenerowanej przez pragnienie władzy, której siła woli i moralność już dawno uległy korozji.

Gnębon Puczymorda, cyniczny i bezwzględny przywódca Dziarskich Chłopców, jest personifikacją faszyzmu i autorytarnej władzy. Jego brutalność i bezkompromisowość ukazują kult siły, dominujący w ideologiach faszystowskich. Jako lider bojówki, Gnębon stosuje przemoc jako narzędzie do przejęcia i utrzymania władzy, co ilustruje niebezpieczeństwa autokratycznych rządów.

Hiper-Robociarz, przedstawiany jako ideał robotniczy i nietzscheański nadczłowiek, jest postacią, która wprowadza anarchistyczną rewolucję. Jego obecność symbolizuje radykalną zmianę i przejęcie władzy przez technokratów. Obraz tego bohatera ukazuje triumf technokracji nad przestarzałymi ideologiami, prezentując wizję społeczeństwa kontrolowanego przez elitarnych specjalistów, dla których tradycyjne wartości nie mają znaczenia.

Towarzysze X i Abramowski są z kolei przedstawicielami elit technokratycznych. Jako doskonale ubrani, inteligentni i wykształceni technokraci, ostatecznie przejmują władzę. Ich postacie symbolizują triumf rozumu, nauki i techniki nad dawnym społecznym i politycznym porządkiem. W ich osobach widzimy koniec dotychczasowej cywilizacji, zdominowanej przez walkę różnych ideologii, na rzecz chłodnej, zorganizowanej przez inteligencję technokratyczną rzeczywistości.

Relacje Między Bohaterami

Relacje między bohaterami „Szewców” są skomplikowane i pełne napięć, ilustrujących nieustanną walkę o władzę. Dzieło pokazuje przekształcenia władzy: początkowa dominacja burżuazji, reprezentowanej przez Scurvego, zostaje wyzwana przez komunistyczną rewolucję Sajetana, która jednak szybko degraduje się do brutalnych rządów młodych czeladników. W końcu również oni zostają zastąpieni przez brutalny faszyzm Puczymordy i technokracyjny porządek Hiper-Robociarza oraz towarzyszy X i Abramowskiego.

Konflikty między bohaterami mają zarówno charakter ideologiczny, jak i osobisty. Ideowe spory, takie jak ten między Sajetanem a Scurvym, najczęściej przechodzą w otwartą wrogość i konflikt. Zdrady są na porządku dziennym, co doskonale ilustrują działania czeladników wobec Sajetana. Również prywatne nieporozumienia, jak konflikt między Sajetanem a Józkiem, mają ogromny wpływ na rozwój wydarzeń.

Znaczenie Postaci w Kontekście Tematyki Dzieła

„Szewcy” są satyrystycznym spojrzeniem Witkacego na współczesne mu społeczeństwo. Poprzez groteskowe przedstawienie postaci i ich absurdu, autor ukazuje krytykę różnych ideologii i sposobów, w jakie są one wykorzystywane do manipulacji. Każdy z bohaterów jest jednocześnie indywidualnym człowiekiem i symbolem grupy społecznej lub ideologii, co nadaje dziełu głębszy, bardziej uniwersalny wymiar.

Humor, absurd i czasem tragikomedia w charakterystykach postaci podkreślają groteskowość rzeczywistości, w której funkcjonują bohaterowie. Witkacy, jako krytyk swojego czasu, obnaża absurdalność walki o władzę i przejście od jednej ideologii do drugiej bez nadziei na rzeczywistą poprawę ludzkiej natury.

Podsumowanie

Główne przesłania dramatu Witkacego są wielowymiarowe: jest tu krytyka przemian społeczno-politycznych, obnażenie przemocy, hipokryzji i moralnego upadku różnych grup społecznych. Bohaterowie dramatu reprezentują różne grupy społeczne i ideologie, a ich relacje i konflikty ukazują uniwersalne prawdy o ludzkiej naturze i walce o władzę. Witkacy przez swoje groteskowe i satyryczne podejście nie tylko zabawia czytelnika, ale również zmusza do refleksji nad stanem świata i społeczeństwa.

Refleksja Końcowa

Mimo upływu lat, „Szewcy” Witkacego pozostają aktualnym i ważnym utworem. Dramat ten nie tylko komentuje rzeczywistość lat międzywojennych, ale również ukazuje uniwersalne mechanizmy władzy i ludzkiej natury, które są wciąż aktualne. Współczesny odbiorca może odnaleźć w nim analogie do bieżących wydarzeń społeczno-politycznych, co czyni dzieło Witkacego nieustająco wartościowym.

Wnioski płynące z „Szewców” dotyczą głęboko ukorzenionych ludzkich dążeniach do władzy, które niezależnie od ideologii prowadzą do destrukcji i okrucieństwa. Witkacy, przez swoją krytykę politycznych i społecznych zmian, pokazuje, że natura ludzka, jej wady i ambicje, pozostają niezmienne, bez względu na zmieniające się systemy władzy.