Znaczenie Wenus z Milo i Rybaka w Ludziach Bezdomnych

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.07.2024 o 22:06

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 26.07.2024 o 21:18

"Ludzie bezdomni" Stefana Żeromskiego to powieść młodopolska, która jest jednym z najważniejszych utworów tego okresu. Młodopolska literatura cechowała się silnym symbolizmem i koncentrowała na problemach społecznych, moralnych oraz estetycznych. "Ludzie bezdomni" opowiadają historię Tomasza Judyma, młodego lekarza, który po ukończeniu studiów medycznych w Paryżu wraca do Polski, by poświęcić się niesieniu pomocy najbiedniejszym. Żeromski łączy w tej powieści wątki miłosne z bolesnym obrazem nierówności społecznych i trudów życia najbiedniejszych warstw społeczeństwa.

Społeczeństwo w XIX wieku było wyraźnie podzielone na klasy społeczne. Z jednej strony można było dostrzec arystokrację i bogate mieszczaństwo, z drugiej – ubogich robotników i chłopów. Bogaci żyli w luksusie, otoczeni pięknem i sztuką, podczas gdy biedni musieli zmagać się z codziennym trudem i walką o przetrwanie. Żeromski w swojej powieści doskonale ukazał ten kontrast, wykorzystując symbolicznie dwie sztuki: posąg Wenus z Milo oraz obraz "Rybak" Pierre’a Puvisa de Chavannes’a.

Wenus z Milo to słynna rzeźba z okresu hellenistycznego, datowana na około 130-100 rok p.n.e. Przedstawia boginię miłości i piękna, wyróżniającą się doskonałymi proporcjami i harmonią formy. Rzeźba ta, choć częściowo uszkodzona, symbolizuje wieczne piękno, delikatność i ideał kobiecości. Jej twarz zdobi subtelna zmarszczka między brwiami, która dodaje rzeźbie realizmu i sprawia, że bogini wydaje się żywa, ludzka.

Pierwsze spotkanie Tomasza Judyma z Wenus z Milo ma miejsce podczas jego wizyty w Luwrze. Judym spogląda na posąg z fascynacją, ale także z pewnym niepokojem. To spotkanie jest znaczące, ponieważ Wenus z Milo personifikuje ideał piękna i doskonałości, który jest niemal niedościgniony. Dla Judyma, który pochodzi z ubogiej rodziny, ten widok jest synonimem luksusu i świata, który jest dla niego niemal nieosiągalny. Jednocześnie, zmarszczka między brwiami bogini symbolizuje realistyczne podejście do życia, pokazując, że nawet w doskonałości może tkwić coś ludzkiego i niedoskonałego.

Podczas spotkania z Orszeńskimi i Joanną Podborską w Luwrze, Wenus z Milo również odgrywa istotną rolę. Wanda Orszeńska podziwia rzeźbę, ale z pewnym dystansem, wskazując na jej zniszczenia i brak rąk jako coś groteskowego. To podejście sugeruje pewną ignorancję i powierzchowność ludzi wyższych sfer, którzy nie dostrzegają głębszego, symbolicznego znaczenia sztuki. Joanna Podborska natomiast jest zauroczona pięknem rzeźby, co pokazuje jej wrażliwość i skłonność do refleksji.

Obraz "Rybak" Pierre’a Puvisa de Chavannes’a jest przedstawieniem samotnego człowieka, pochylonego nad wodą, zatroskanego i wychudzonego. Obraz ten emanuje smutkiem, rezygnacją i ciężką pracą – jest to obraz codziennego trudu, z którym Judym jest doskonale zaznajomiony. Obraz "Rybak" przypomina mu o obowiązku pomagania najbiedniejszym, którzy walczą o przetrwanie każdego dnia.

W Galerii Luksemburskiej Judym napotyka obraz "Rybak", co wywołuje lawinę emocji i refleksji nad własnym życiem i misją. Symbolika obrazu jest jednoznaczna: nędza, dyskryminacja, walka o przetrwanie. Judym, widząc obraz, dostrzega w nim swoje własne korzenie oraz cel, któremu postanowił się poświęcić – pomoc biednym. Spostrzegł, że jego życie, pomimo awansu społecznego i zdobytego wykształcenia, wciąż jest związane z losem ubogich i wykluczonych społecznie.

Podobnie, Joanna Podborska, rozmawiając na temat obrazu "Rybak", pokazuje swoje zrozumienie dla ciężkiej pracy i walki o przetrwanie. Jej komentarze na temat obrazu, podobnie jak w przypadku Wenus z Milo, ukazują jej wrażliwość i empatię, które zbliżają ją do Judyma.

Kontrast między Wenus z Milo a "Rybakiem" jest niezwykle wymowny w kontekście życia i ambicji Tomasza Judyma. Wenus z Milo symbolizuje piękno, doskonałość, społeczny awans, ideał, do którego dąży. Z drugiej strony "Rybak" przypomina o korzeniach Judyma, jego pochodzeniu z biednej rodziny i obowiązku wobec tych, którzy żyją w nędzy i zmagają się z codziennymi trudnościami. Te dwie sztuki symbolizują wewnętrzny konflikt Judyma – jego pragnienia osobistego szczęścia i wygodnego życia z Joasią Podborską, a także jego obowiązku moralnego, by pomagać najbiedniejszym.

Tomasz Judym, choć zdobył wykształcenie i mógłby prowadzić wygodne życie, pozostaje rozdarty między dwiema postawami: z jednej strony pragnie osobistego szczęścia, z drugiej – czuje potrzebę służby ubogim. Wenus z Milo i "Rybak" stają się dla niego odzwierciedleniem tych sprzecznych ambicji i dylematów. Wenus symbolizuje życie pełne komfortu, estetyki i harmonii, którego mógłby doświadczyć, łącząc się z Joanną. "Rybak" symbolizuje trudy i zobowiązania wobec ludzi, których nie może porzucić.

Opisywane miejsca w powieści również ukazują społeczny podział. Paryż, jako miasto kultury, jest kontrastowany z dzielnicą Cité Jeanne d'Arc, gdzie króluje bieda. Warszawa przedstawiana jest poprzez luksusowe domy lekarzy, a także nędzę na ulicach Krochmalnej i Ciepłej. W Cisach natomiast, ignorancję zarządu epidemii febry, której skutki dotykają tylko biednych. W Zagłębiu Dąbrowskim dyrektor Kalinowicz żyje w luksusie, podczas gdy górnicy mieszkają w nędznych warunkach. Przez te kontrasty Judym coraz mocniej odczuwa swój moralny obowiązek pomocy biednym, chociaż wie, że za to może zapłacić ceną swojego osobistego szczęścia.

Wenus z Milo i „Rybak” są kluczowymi symbolami w powieści Stefana Żeromskiego, dzięki którym autor pokazuje skomplikowane dylematy głównego bohatera. Judym, znajdując się między dwiema sferami – luksusem i nędzą – czuje się "bezdomny" w dosłownym i metaforycznym sensie. Nie jest w stanie jednoznacznie przynależeć do żadnej z klas społecznych, co prowadzi go do permanentnego poczucia wyobcowania.

Symbolizm w literaturze młodopolskiej, jak w przypadku "Ludzi bezdomnych", pełnił rolę nośnika głębokich idei i refleksji społecznych. Dzięki takim symbolom autorzy młodopolscy byli w stanie krytycznie spojrzeć na społeczeństwo swoich czasów, ukazując jego problemy i dylematy. Żeromski poprzez "Ludzi bezdomnych" i symbolikę Wenus z Milo oraz "Rybaka" przedstawia nam nie tylko odwieczny konflikt między ideałem a rzeczywistością, ale także zmusza nas do refleksji nad wartościami etycznymi i społecznymi, którymi powinniśmy się kierować.