Człowiek w poszukiwaniu swojego miejsca na ziemi. W pracy odwołaj się do: wybranej lektury obowiązkowej, sensu wiersza Pan Cogito – powrót Zbigniewa Herberta oraz wybranych kontekstów.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.08.2024 o 10:25

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 13.08.2024 o 9:48

„Z prochu powstałeś i w proch się obrócisz” – te biblijne słowa z Księgi Genesis od wieków niosą głębokie znaczenie, przypominając ludziom o ich śmiertelności i nieodłącznym związku z ziemią. Interpretując ten cytat, można zauważyć, że istota ludzka jest nierozerwalnie związana z miejscem, z którego pochodzi, zarówno w sensie fizycznym, jak i duchowym. Stąd nasuwają się pytania: jakie miejsce na ziemi może być prawdziwym domem człowieka? Czy w dzisiejszym, zglobalizowanym świecie człowiek może odnaleźć swoją tożsamość w kontekście fizycznej, geograficznej tożsamości? Człowiek bowiem tęskni za miejscem, gdzie poczuje się spełniony i zrozumiany. Celem tego wypracowania jest ukazanie związku tożsamości z miejscem na ziemi, podpierając się literaturą obowiązkową, w szczególności "Tangiem" Sławomira Mrożka, wierszem "Pan Cogito – powrót" Zbigniewa Herberta oraz książką "Miejsce" Andrzeja Stasiuka.

„Tango” Sławomira Mrożka to dramat modernistyczny, który głęboko penetruje temat tożsamości poprzez kontekst rewolucji i różnicy pokoleniowej. Artur, główny bohater, staje przed wyzwaniem zdefiniowania siebie w świecie, który wydaje się chaosem. Dramat ukazuje jego bunt przeciwko zastanemu porządkowi rodzinnemu – rozpad tradycyjnych wartości, sprzeciw wobec konformizmu rodziców, a także poszukiwanie sensu i tożsamości w nowej rzeczywistości. Bunt Artura jest wyrazem jego pragnienia odtworzenia porządku, w którym będzie mógł odnaleźć siebie i swoją wartość. Ten akt emancypacji i sprzeciwu wobec rozpadu tradycyjnej rodziny to proces uzyskiwania poczucia odrębności, niezbędny do pełnej samorealizacji. „Tango” pokazuje, że w odnalezieniu „ja” kluczowe jest miejsce, które jest nie tylko fizyczną przestrzenią, ale także kontekstem społecznym pełnym norm i wartości, do których można się odnieść.

Z kolei wiersz "Pan Cogito – powrót" Zbigniewa Herberta to inny sposób refleksji nad tożsamością i miejscem w świecie. Utwór ten, napisany w kontekście PRL i Żelaznej Kurtyny, przedstawia wewnętrzną podróż osoby wracającej do kraju po długim czasie, konfrontującą się z bolesnymi wspomnieniami. Pan Cogito, bohater wiersza, odczuwa niedopasowanie w zachodnim świecie, mimo swojego przywiązania do antyku, renesansu i religii. To niedopasowanie wynika z głębokich kulturowych i cywilizacyjnych korzeni, które indywidualnie kształtują jego tożsamość. Dla Pana Cogito ojczyzna jest nieodłącznym elementem tożsamości narodowej. Choć życie na emigracji daje mu nowe perspektywy, wciąż wraca myślami do kraju, który ukształtował jego myśli, moralność i wartości. W jego refleksjach ojczyzna staje się formującym elementem tożsamości, miejscem, bez którego jego „ja” pozostaje niedokończone.

Nie mniej ważna jest w kontekście tego tematu książka „Miejsce” Andrzeja Stasiuka. W utworze tym autor nadaje fizycznemu miejscu szczególne znaczenie jako nośnikowi tożsamości. Historia i pamięć pokoleń splatają się tutaj, tworząc kulturową i duchową łączność z przodkami. Stasiuk przedstawia świat, w którym miejsce jest symbolem duchowej tożsamości, będącym jurysdykcją między pokoleniami. Używając różnych przestrzeni geograficznych jako symboli przeszłości i teraźniejszości, odzwierciedla materialny wymiar, który łączy człowieka z jego dziedzictwem. Miejsce to nie tylko przestrzeń w sensie geograficznym, ale również przestrzeń mentalna i duchowa, która kształtuje człowieka i jego przynależność.

Poszukując odpowiedzi na pytanie, gdzie człowiek może odnaleźć swoje miejsce na ziemi, natrafiamy na różne przysłowia i refleksje, które dodają kolejną warstwę do naszych rozważań. "Tam dom twój, gdzie serce twoje" – to przysłowie podkreśla, że prawdziwym domem jest miejsce, z którym człowiek czuje emocjonalną więź. Emocje, wspomnienia i przeżycia sprawiają, że określone miejsce staje się centrum tożsamości. Podobnie, przysłowie „jesteśmy sumą swoich doświadczeń” wskazuje, że wszystkie przeżycia, zarówno te szczęśliwe, jak i bolesne, kształtują naszą tożsamość. Środowisko, w którym dorastamy, ma ogromny wpływ na naszą percepcję świata i samych siebie. Doświadczenia życiowe, zarówno negatywne, jak i pozytywne, odgrywają kluczową rolę w określaniu naszego miejsca na ziemi.

Krytyczne spojrzenie na te literackie dzieła pozwala zrozumieć, że tożsamość jest skomplikowaną interakcją czasu, miejsca i ducha. „Tango”, „Pan Cogito – powrót” oraz „Miejsce” pokazują, jak miejsce fizyczne i społeczno-kulturowe formuje poczucie przynależności i tożsamości. Miejsce, zarówno jako przestrzeń geograficzna, jak i kulturowa, jest kluczowym elementem, którego nie można stracić ani się go wyzbyć, ponieważ kształtuje ono nasze myślenie, wartości i działania. Jest to problem bezczasowy i uniwersalny, mający istotne znaczenie dla polskiej tożsamości ze względu na trudną historię i wielość doświadczeń narodowych.

Osobiste przemyślenia na temat miejsca człowieka na ziemi także prowadzą do refleksji nad znaczeniem przeszłości i środowiska w kontekście teraźniejszości. Wiele osób spędza całe życie próbując znaleźć swoje miejsce, które będzie harmonizować ich wewnętrzne „ja” z otoczeniem zewnętrznym. Przykłady z literatury, jak i codziennego życia, pokazują, że odnalezienie swojego miejsca jest mieszanką osobistych przeżyć, historii i kultury. W końcu, to, co definiuje nas jako jednostki, to nie tylko miejsce, gdzie się urodziliśmy lub gdzie mieszkamy, ale także relacje, które nawiązujemy, wartości, które wyznajemy, i doświadczenia, które nas kształtują.

Podsumowując, „Tango” Sławomira Mrożka, „Pan Cogito – powrót” Zbigniewa Herberta oraz „Miejsce” Andrzeja Stasiuka są przykładami, jak literatura może pomóc zrozumieć związek między tożsamością a miejscem. Pokazują one, że poszukiwanie swojego miejsca na ziemi jest procesem skomplikowanym i często bolesnym, ale jednocześnie niezbędnym dla kształtowania pełnej tożsamości. Człowiek wciąż szuka miejsca, które jest w stanie spełnić jego duchowe i emocjonalne potrzeby, tworząc pomost między przeszłością a teraźniejszością, między "ja" a światem.