Człowiek kowalem własnego losu - rozprawka poparta przykładami z literatury

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.08.2024 o 11:07

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 13.08.2024 o 10:49

---

I. Wstęp

Popularne powiedzenie "Każdy jest kowalem własnego losu" od wieków stanowi inspirację do działania, sugerując, że jednostka ma pełną kontrolę nad swoim życiem i decyzjami. Niezależnie od wyzwań czy przeciwności, to nasze czyny i decyzje mają decydujący wpływ na naszą przyszłość. Z jednej strony, daje nam to pewność siebie i motywację do kształtowania swojego życia zgodnie z własnymi aspiracjami. Z drugiej strony, może również wpędzać w poczucie winy za niepowodzenia, gdy napotykamy na przeszkody, na które nie mamy wpływu.

Przeanalizowanie tego stwierdzenia przez pryzmat wybitnych dzieł literackich skłania do refleksji, że powiedzenie to może być tylko częściowo prawdziwe. Literatura bowiem wielokrotnie ukazuje sytuacje, w których bohaterowie, mimo swoich starań, nie mają pełnej kontroli nad swoim losem z powodu czynników zewnętrznych.

2. Wprowadzenie do tematyki:

Gdy przyjrzymy się głębiej zasadzie, że człowiek ma wpływ na własne życie, ale nie na wszystko, dostrzeżemy, jak wiele jest elementów, które mogą wywrzeć wpływ na naszą egzystencję. Decyzje innych ludzi, historia, klątwy czy konflikty między rodzinami to tylko niektóre z przykładów, które pokazują, że kontrola nad własnym losem bywa iluzoryczna. Kontrastując tę zasadę z inną skrajnością, czyli poglądem, że człowiek nie ma wpływu na wiele czynników zewnętrznych, można dojść do wniosku, że ludzkie życie jest w znacznej mierze kształtowane przez splot różnych okoliczności i zdarzeń.

3. Zapowiedź analizowanych przykładów literackich:

W literaturze odnajdziemy liczne przykłady bohaterów, których życie było determinowane przez różne siły zewnętrzne. Analizując losy Antygony z tragedii Sofoklesa, Romea i Julii z tragedii Williama Szekspira, a także mieszkańców Troi z dramatycznego poematu Jana Kochanowskiego „Odprawa posłów greckich”, dostrzeżemy, że ich losy zostały ukształtowane nie tylko przez ich własne decyzje, ale też przez działania innych oraz nieprzewidziane okoliczności.

---

II. Główna część

Opis klątwy rodu Labdakidów:

Antygona, jako jedna z głównych postaci tragedii Sofoklesa, jest naznaczona klątwą rodu Labdakidów jeszcze przed swoim narodzinami. Jej ojciec, Edyp, nieświadomie zabija własnego ojca i żeni się z własną matką, co prowadzi do tragicznych wydarzeń, które odcisnęły swoje piętno na kolejnym pokoleniu. Konsekwencją tych wydarzeń jest klątwa, która determinuje życie Antygony oraz jej rodzeństwa.

Sytuacja polityczna i rodzinna:

Po śmierci Edypa jego synowie, Eteokles i Polinejkes, rywalizują o władzę nad Tebami, co prowadzi do bratobójczej walki, w której obaj tracą życie. Kreon, ich wuj i nowy władca Teb, wydaje dekret zakazujący pochowania Polinika jako zdrajcy, co stawia Antygonę przed moralnym dylematem. Sytuacja polityczna w Tebach i konflikty w rodzinie jeszcze bardziej zagęszczają atmosferę i wpływają na decyzje bohaterki.

Dylemat Antygony:

Antygona staje przed trudnym wyborem: posłuchać Kreona i nie zejść w niełaskę prawa ludzkiego, czy też posłuchać wewnętrznego głosu sumienia i wyznań boskich, dając godny pochówek swojemu bratu. Decyduje się na to drugie, czego konsekwencją jest jej aresztowanie i skazanie na śmierć. Antygona jest świadoma konsekwencji swoich działań, jednakże jej wybory są mocno determinowane przez istniejące nakazy, normy społeczne i rodzinne zobowiązania, z którymi wiele jednostek nie mogłoby sobie poradzić.

Wnioski:

Analizując losy Antygony, można dojść do wniosku, że jej przeznaczenie było w dużej mierze zdeterminowane przez działania przodków oraz decyzje polityczne innych. Pomimo jej silnej woli i determinacji, nie miała realnej możliwości zmiany swojego losu. Klątwa rodu, konflikty polityczne i społeczne normy stworzyły dla niej sytuację, z której nie mogła się wyplątać, pokazując, że człowiek pomimo wszelkich starań, nie zawsze jest w stanie ukształtować swoje przeznaczenie.

2. Przykład na podstawie "Romea i Julii" Williama Szekspira:

Opis konfliktu wrogich rodów Montague i Capulet:

"Romeo i Julia" Williama Szekspira to kolejna tragedia, w której losy bohaterów są określone przez zewnętrzne konflikty i napięcia. Zarówno Romeo, jak i Julia pochodzą z dwóch potężnych, ale wzajemnie wrogich rodów: Montague i Capulet. Ich rodziny od dawna toczą ze sobą bezsensowną wojnę, co wpływa na życie młodych bohaterów.

Relacja i działania Romea i Julii:

Mimo wrogości między rodami, Romeo i Julia zakochują się w sobie i decydują się na potajemny ślub, mając nadzieję, że ich miłość przełamie bariery nienawiści. Niestety, miłość ta prowadzi do serii tragicznych zdarzeń, które są poza ich kontrolą. Gdy Tybalt zabija Merkucja, Romeo w akcie zemsty zabija Tybalta, co prowadzi do jego wygnania z Werony.

Kulminacja tragedii:

W wyniku nieskutecznej komunikacji i serii nieporozumień, Julia upozorowuje swoją śmierć mając nadzieję na ucieczkę z ukochanym. Niestety, Romeo, nieświadomy planu Julii, popełnia samobójstwo obok rzekomo martwej ukochanej. Gdy Julia budzi się i widzi martwego Romea, sama odbiera sobie życie.

Wnioski:

Losy Romea i Julii są dobitnym przykładem, że ich przeznaczenie zostało w dużej mierze zdeterminowane przez konflikty i nienawiść między rodami. Mimo ich niezłomnej miłości i prób przełamania barier, ich życie skończyło się tragicznie z powodu zewnętrznych sił, które były poza ich kontrolą. Ich historia obrazuje, że nie zawsze mamy pełną kontrolę nad swoim losem, a dążenie do szczęścia może być zaburzone przez skomplikowane relacje i wydarzenia, na które nie mamy wpływu.

3. Przykład na podstawie "Odprawy posłów greckich" Jana Kochanowskiego:

Opis sytuacji mieszkańców Troi:

„Odprawa posłów greckich” Jana Kochanowskiego to dramat, który również dosadnie ukazuje, że los jednostki bywa podporządkowany decyzjom innych. Akcja dramatu rozgrywa się w przededniu wojny trojańskiej, kiedy to do Troi przybywają posłowie greccy, aby domagać się zwrotu Heleny, porwanej przez trojańskiego księcia Parysa. Priam, władca Troi, staje przed dylematem: oddać Helenę i uniknąć wojny, czy też chronić honor swojego syna.

Konsekwencje wojny dla Troi:

Priam podejmuje decyzję, aby nie oddawać Heleny, co prowadzi do wybuchu wojny. Mieszkańcy Troi, choć nie uczestniczyli w decyzji Parysa i nie mieli wpływu na polityczne rozgrywki władców, stają się ofiarami tragicznych wydarzeń. Wojna trojańska przynosi niewyobrażalne cierpienia, zniszczenie miasta i śmierć wielu niewinnych ludzi.

Wnioski:

Historia Troi pokazuje, że losy jednostek często są kształtowane przez decyzje podejmowane przez rządzących. Mieszkańcy Troi stali się ofiarami działań, na które nie mieli wpływu. Decyzje polityczne i rywalizacje między władcami zaważyły na ich życiu, pokazując, że niezależnie od własnych starań, człowiek może być bezsilny wobec wielkich sił zewnętrznych.

---

III. Podsumowanie

Analizując przykłady literackie, takie jak Antygona z tragedii Sofoklesa, Romeo i Julia z tragedii Williama Szekspira oraz mieszkańcy Troi z „Odprawy posłów greckich” Jana Kochanowskiego, możemy dostrzec, że losy tych postaci były w dużej mierze zdeterminowane przez czynniki zewnętrzne. Klątwy, konflikty między rodami i decyzje polityczne władców miały kluczowy wpływ na ich życie, dowodząc, że stwierdzenie "Każdy jest kowalem własnego losu" nie zawsze jest prawdziwe.

2. Wnioski ogólne:

Literatura ukazuje, że choć człowiek ma pewien wpływ na swoje działania i decyzje, to istnieje wiele zewnętrznych czynników, które mogą silnie kształtować jego losy. Klątwy rodzinne, polityczne napięcia, konflikty międzyludzkie i wielkie tragedie historyczne to siły, które często przewyższają kontrolę jednostki nad własnym przeznaczeniem.

3. Zakończenie:

Analizując powyższe przykłady, łatwo zauważyć, że życie człowieka jest kształtowane przez złożony splot własnych decyzji oraz zewnętrznych okoliczności. Refleksja nad tą złożonością pozwala lepiej zrozumieć ludzką egzystencję i przyjąć, że zarówno nasze działania, jak i niezależne od nas siły, mają wpływ na nasze losy. Literatura, jako odbicie ludzkich doświadczeń, umożliwia głębsze zrozumienie tego dualizmu, ucząc nas odwagi w dążeniu do celów, ale i pokory wobec nieprzewidzianych wydarzeń, które mogą nas spotkać.