Streszczenie utworu „Powrót posła” Juliana Ursyna Niemcewicza.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.08.2024 o 7:36
Rodzaj zadania: Streszczenie
Dodane: 18.08.2024 o 7:18
Streszczenie:
"Powrót posła" to komedia polityczna Niemcewicza z 1790 r., krytykująca konserwatywne sarmatyzmy i promująca idee oświeceniowe. Postacie kontrastują ze sobą, a główny wątek to konflikt między tradycją a nowoczesnością. Tematyka utworu jest nadal aktualna i przypomina o potrzebie reform społecznych. ? #JulianNiemcewicz #PowrótPosła
#
"Powrót posła" to jedno z najbardziej znaczących dzieł Juliana Ursyna Niemcewicza, będące pierwszą polską komedią polityczną. Utwór został napisany w kontekście historycznym bardzo ważnym dla Polski - w czasie przerwy obrad Sejmu Wielkiego, na przełomie października i listopada 1790 roku. Okres ten był momentem intensywnych debat politycznych i prób reform w obliczu zagrożenia zewnętrznego. Niemcewicz, będący gorącym zwolennikiem reform, wykorzystał "Powrót posła" jako platformę do prezentacji swoich poglądów na temat konieczności wprowadzenia zmian w państwie polskim. Główna problematyka utworu, obejmująca kwestie polityczne i społeczne, była niezwykle aktualna na tamte czasy. Autor proponował między innymi reformy oświatowe, dziedziczność tronu oraz zniesienie wolnej elekcji. Niemcewicz konfrontował w swoim utworze nowoczesne idee z tradycyjnymi wartościami, krytykując konserwatywne sarmatyzmy. Konflikt między postępowymi reformatorami a konserwatywnymi obrońcami status quo stanowi główny temat "Powrotu posła".
Akt I
Pierwszy akt rozpoczyna się w domu Podkomorzego, gdzie akcja ma miejsce na wsi podczas przerwy w obradach Sejmu Wielkiego. Scena I ukazuje spokojne, wiejskie życie, zastępujące pełną napięcia atmosferę w mieście. Scena II wprowadza główny wątek dramatyczny - dostarczenie listu od syna Podkomorzego, Walerego, który zapowiada swój powrót do domu. Szczęśliwe wieści są jednak przysłonięte poczuciem niepokoju związanego z politycznymi sporami, które dominują w kraju. W Scenie III do domu przybywa list od Starościny zamiast od Walerego, co wprowadza motyw modnej francuszczyzny. W monologu Podkomorzego zostaje wyrażona krytyka wpływów zagranicznych, szczególnie francuskich, na polską kulturę i zachowania.W Scenie IV zostaje wprowadzona Teresa, córka Starościny, która martwi się o zdrowie swojej matki. Powodem jej wizyty jest odwiedzenie chorej Starościny. Teresa wyraża radość z powrotu Walerego (Scena V), jednak spotyka się z oporem rodziców, którzy nie zgadzają się na jej małżeństwo z nim. W Scenie VI zostaje przedstawiona "Improwizacja Szarmantckiego", który roztacza wizję życia w warszawskiej kulturze pełnej sielankowych obrazów. Szarmantcki błędnie interpretuje niechęć Teresy wobec niego jako udawaną (Scena VII). W Scenie VIII wracają uczestnicy wcześniejszych wydarzeń, co prowadzi do spotkania Szarmantckiego z rodzicami Teresy (Scena IX). Ojciec Teresy pochwala "właściwą postawę" Szarmantckiego, a wszyscy udają się na obiad.
Akt II
Drugi akt rozpoczyna się monologiem Teresy, która żali się na brak uwagi ze strony Walerego (Scena I). W Scenie II Teresa i Walery postanawiają być razem mimo wszelkich przeciwności losu, a Teresa wręcza Waleremu symboliczny prezent - pas, który w następnej scenie Walery wychwala (Scena III). Atmosfera zaczyna się jednak komplikować podczas konfrontacji Szarmantckiego i Walerego w Scenie IV. Szarmantcki przechwala się swoimi zagranicznymi podróżami i przygodami, co irytuje Walerego.W Scenie V Walery odkrywa wśród pamiątek Szarmantckiego pukiel włosów, który należy do Teresy. To prowadzi do wybuchu konfliktu. Spór zostaje jednak przerwany przez Starościnę cierpiącą na migrenę (Scena VI). Szarmantcki postanawia zdyskredytować Walerego przed rodzicami Teresy, co znajduje poparcie ze strony Starościny, która obiecuje pomóc mu w zdobyciu jej serca (Scena VII). Starościna rozmyśla nad "szczęśliwym zrządzeniem losu" - pojawieniem się Szarmantckiego, który wydaje się idealnym kandydatem na męża dla jej córki (Scena VIII). Wreszcie Starościna wymusza na mężu poparcie dla ślubu Teresy z Szarmantckim (Scena IX).
Akt III
Trzeci akt zaczyna się próbą Teresy wyjaśnienia konfliktu między Walerym a Szarmantckim (Scena I). Intymna rozmowa między Teresą a Walerym wzmacnia ich więzi i chęć do bycia razem mimo przeszkód (Scena II). W Scenie III Walery staje w obliczu tragicznych wiadomości, co wprowadza dodatkowy dramatyzm do akcji. Podkomorzyna obiecuje wstawiennictwo w sprawie młodych kochanków, co daje im nadzieję na lepsze jutro (Scena IV). Podkomorza, który wcześniej był niechętny wobec reform, zaczyna przejawiać postępowe myślenie podczas dyskusji na temat zniesienia wolnej elekcji oraz odnowienia systemu szkolnictwa (Scena V). Deklaruje również wsparcie finansowe w postaci posagu Teresy.W Scenie VI Szarmantcki żąda przedślubnej intercyzy, co zgorsza rodzinę Teresy i podważa jego godność. Podkomorzy w końcowej scenie podejmuje decyzję o przemianie w szlachcica postępowego, przyznając swoim poddanym wolność, co jest symbolicznym gestem ku rzeczywistym reformom politycznym i społecznym.
Kompozycja i Styl Utworu
"Powrót posła" to komedia polityczna, w której Niemcewicz sprawnie posługuje się technikami literackimi i środkami artystycznego wyrazu, tworząc atmosferę pełną komizmu i satyry. Elementy komiczne i satyryczne przeplatają się z poważnymi dyskusjami politycznymi, co nadaje utworowi szczególną dynamikę. Wątek miłosny między Walerym a Teresą stanowi pretekst do omawiania szerszych kwestii politycznych i społecznych. Dzięki dobrze skonstruowanym dialogom i monologom Niemcewicz ukazuje zderzenie tradycji z nowoczesnością, konserwatyzmu z postępem.Bohaterowie
Bohaterowie pozytywni w utworze "Powrót posła" to między innymi Podkomorzy, który reprezentuje typ oświeconego Sarmaty, pragnącego dobra publicznego. Walery, syn Podkomorzego, jest dobrze wykształconym młodzieńcem, który wierzy w wolność, równość i braterstwo - wartości demokratyczne. Podkomorzyna, z kolei, to przykład idealnej matki-Polki - wspiera męża i dba o wychowanie dzieci jako prawdziwa obywatelka.W kontrze do tych postaci stoją bohaterowie negatywni. Starosta Gadulski to reprezentant konserwatywnego sarmatyzmu, gardzący wykształceniem i nowoczesnością. Szarmantcki to lekkomyślny fircyk, łowca posagów, zakochany w modnych francuskich romansach, podczas gdy jego matka, Starościna Gadulska, jest egzaltowaną żoną modną, zapatrzoną na Francję. Niemcewicz kreuje te postacie, używając kontrastujących par bohaterów, co podkreśla różnice między ich indywidualnymi postawami i światopoglądami.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.08.2024 o 7:36
O nauczycielu: Nauczyciel - Agata K.
Od 9 lat pracuję w liceum ogólnokształcącym i wspieram uczniów w budowaniu pewności w pisaniu. Wspieram w przygotowaniu do ważnych egzaminów, rozwijając myślenie krytyczne oraz umiejętność jasnego formułowania tez. Na lekcjach dbam o życzliwą atmosferę i konkretne wskazówki, dzięki którym praca z tekstem staje się praktycznym narzędziem, a nie tylko zbiorem reguł. Moi uczniowie doceniają spokojne tempo pracy, uporządkowane notatki i strategie, które przekładają się na lepsze wyniki.
Wypracowanie zawiera kompleksową analizę utworu "Powrót posła" Juliana Ursyna Niemcewicza, prezentując główne motywy, charakterystyczne cechy bohaterów oraz kontekst historyczny.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się