W "Ojcu Goriot" Balzac ukazuje kontrasty społeczne XIX-wiecznego Paryża, ilustrując tezę "Trzeba mieć i być". Przez postać Eugeniusza Rastignaca opowiada o potrzebie zrównoważenia materializmu i wartości duchowych, co pozostaje aktualne i uniwersalne także dzisiaj.
"Trzeba mieć i być” – Uargumentowanie słuszności tej tezy na podstawie "Ojca Goriot"
Honoré de Balzac, jeden z najważniejszych przedstawicieli realizmu, w swojej powieści "Ojciec Goriot" opisuje życie paryskiego społeczeństwa w XIX wieku. Akcja powieści rozgrywa się w sercu miasta, ukazując skrajne kontrasty między bogatymi arystokratami a ubogimi mieszkańcami. Paryż w czasach Balzaka był miejscem, gdzie błyszczący blask salonów kontrastował ze smutkiem i biedą gęsto zaludnionych ulic. W tym kontekście, powieść staje się przestrojenie na temat głębokich różnic społecznych i moralnych, zwłaszcza w odniesieniu do tezy „Trzeba mieć i być”.
Teza, że "Trzeba mieć i być", wyraża potrzebę posiadania majątku w społeczeństwie opierającym się na hierarchii materialnej, ale również odnosi się do konieczności bycia, czyli zakorzenienia we wspólnocie, wdzięczności, miłości i przyjaźni. W XIX-wiecznym Paryżu posiadanie pieniędzy i majątku było kluczem do wpływów, respektu i możliwości awansu społecznego. Jednakże, bycie oznaczało również poszukiwanie wartości ludzkich – wdzięczności, lojalności, i miłości, które przekładają się na pełne życie. Balzac w "Ojcu Goriot" doskonale ilustruje te dwie strony ludzkiego życia, a na przykładzie głównych bohaterów ukazuje, jak ważne jest zrównoważenie aspektów materialnych i duchowych.
Analiza sytuacji społecznej i podziałów w powieści
Przykłady kontrastów społecznych
Balzac, jako mistrz realistycznego opisu, w "Ojcu Goriot" przedstawia dwa przeciwstawne światy: życie ubogich mieszkańców Paryża oraz życie arystokracji. Codzienna walka o przetrwanie wśród ubogich mieszkańców kontrastuje z licznymi przyjęciami, wystawnymi balami i luksusowym stylem życia paryskiej elity. Na przykład, pensjonat pani Vauquer jest miejscem ukazującym marazm i utrapienia biedniejszych warstw społeczeństwa. Pensjonariusze tego miejsca to często osoby, które z różnych powodów znalazły się na marginesie społeczeństwa. Ich codzienność to przeciwieństwo świata, w którym króluje arystokracja, wydająca ogromne sumy na przyjemności i przepych. Arystokracja, pokazana przez postaci takie jak hrabina de Beauseànt czy młode córki Goriota, Anastazję i Delfinę, wydaje się skupiona wyłącznie na materialnym bogactwie, często zaniedbując wyższe uczucia takie jak miłość czy wdzięczność.
Postać Eugeniusza Rastignaca jako przykład realizacji tezy
Początkowy stan Eugeniusza
Eugeniusz Rastignac jest postacią, która najpełniej ilustruje tezę "Trzeba mieć i być". Wł na początkowych stronach powieści przedstawiony jest jako młody, niezamożny student prawa, który pochodzi z ubogiej, arystokratycznej rodziny z prowincji. Bez poparcia i odpowiednich środków finansowych, Eugeniusz zmaga się z trudami życia studenckiego i brakiem możliwości wyróżnienia się na paryskich salonach. Mimo to, jego zapał i ambicja do zmiany swojej sytuacji społecznej i materialnej są niezłomne. Pragnienie awansu społecznego i dostatniego życia motywuje go do działania, co w końcu prowadzi go do kontaktu z hrabiną de Beauseànt.
Działania Eugeniusza na początku powieści
Spotkanie z hrabiną de Beauseànt stanowi punkt zwrotny w życiu Eugeniusza. Hrabina pełni rolę przewodniczki, wprowadzając go w świat paryskich elit. Młody student szybko zauważa, że aby zaistnieć na salonach, niezbędne są nie tylko dobre maniery i wiedza, ale przede wszystkim pieniądze. Ewolucja jego postawy ideowej zaczyna się od romansu z Delfiną, córką Ojca Goriota. Delfina, choć sama bogata, jest zła na swojego męża za brak swobody finansowej i pragnie korzystać z oszczędności, które Eugeniusz szybko zaczyna przejmować dla własnych celów. Listy do rodziny z prośbą o pieniądze stanowią kolejny przykład jego determinacji w dążeniu do luksusu, nie bacząc na konsekwencje dla bliskich.
Zmiany w postawie Eugeniusza po poznaniu Goriota
Postać Ojca Goriota, prostego i uczciwego człowieka, który całe swoje życie poświęcił dzieciom, wprowadza w życiu Eugeniusza nowy wymiar. Goriot, który w oczach społeczeństwa jest tylko biednym starcem, dla Eugeniusza staje się symbolem wartości wyższych – miłości ojcowskiej, poświęcenia i prostoty. W miarę jak relacja z Ojcem Goriot pogłębia się, Eugeniusz zaczyna zastanawiać się nad własnym życiem i wartościami, które powinien wyznawać. Zaczyna rozważać, czy posiadać pieniądze i bogactwo jest celem samym w sobie, czy może lepiej dążyć do prawdziwych, duchowych wartości. Poznanie Goriota stawia przed Eugeniuszem pytania o sens jego działań i motywy, które napędzają jego ambicje.
Konfrontacja z wyzwaniami i kryzys wartości
Śmierć Goriota jako przestroga
Kiedy Ojciec Goriot umiera, Eugeniusz przechodzi głęboką przemianę wewnętrzną. Widząc tragiczne zakończenie życia mężczyzny, który oddał wszystko dla dzieci, zrozumie znaczenie prawdziwej miłości i poświęcenia. Śmierć Goriota staje się przestrogą przed bezdusznością i egoizmem, a Eugeniusz zaczyna dostrzegać błędną drogę, którą dotychczas kroczył.
Krytyka społecznej hipokryzji
Rozczarowanie Eugeniusza elitami, które poznawał dzięki relacjom z hrabiną de Beauseànt i Delfiną, pogłębia się wraz z jego obserwacjami. Fałsz, obłuda i „wyścig szczurów” stają się coraz bardziej widoczne. Widzimy, jak arystokracja, często maskująca swoje prawdziwe intencje pod płaszczem uprzejmości i elegancji, w rzeczywistości jest skupiona wyłącznie na własnym zysku. Anastazja i Delfina, które wykorzystują ojca dla własnych korzyści, są jasnym przykładem manipulacyjnej miłości, motywowanej wyłącznie chęcią wzbogacania się kosztem Ojca Goriota.
Ostateczna przemiana
Ostatecznie, Eugeniusz staje się krytykiem wyścigu po majątek bez wartości duchowych. Dociera do niego, że aby osiągnąć pełnię życia, konieczne jest zrównoważenie między posiadaniem a byciem. Zrozumienie tego faktu wpływa na jego decyzje i postępowanie, przekształcając go z ambitnego studenta w człowieka rozumiejącego prawdziwe znaczenie życia.
Wnioski z postawy Eugeniusza dla współczesności
Uniwersalność przesłania powieści
Tematyka poruszona w "Ojcu Goriot" Honoré de Balzaka pozostaje uniwersalna i aktualna także w naszych czasach. Równowaga między bogaceniem się a wartościami duchowymi jest kluczowa dla harmonijnego, pełnego życia. Szybko zmieniające się warunki społeczne i presja materializmu są dziś równie mocne jak w XIX wieku, lecz znaczenie duchowej, emocjonalnej więzi i prawdziwych wartości wciąż jest niezmiennie ważne.
Przykłady z życia współczesnego
Obecnie, w erze konsumpcjonizmu i natychmiastowej gratyfikacji, coraz więcej osób staje przed dylematem, jak zrównoważyć swoje aspiracje materialne i duchowe. Teza „Trzeba mieć i być” może być przykładem dla współczesnych ludzi, wskazując na konieczność poszukiwania równowagi. Rola wartości, takich jak miłość, lojalność, przyjaźń, jest kluczowa w budowaniu pełnego życia poza materializmem.
Zakończenie
Honoré de Balzac w "Ojcu Goriot" mistrzowsko pokazuje, jak istotne jest połączenie posiadania i bycia w życiu człowieka. Historia Eugeniusza Rastignaca ilustruje tezę, że samo bogacenie się bez wartości duchowych i międzyludzkich relacji prowadzi do pustki. Przykład Goriota z kolei przypomina, że poświęcenie dla bliskich jest wartościowe, choć często niedoceniane. Żadna z tych dwóch sfer – posiadanie i bycie – nie powinna być zaniedbywana na rzecz drugiej. Zachęca nas to do poszukiwania pełni życia przez równoważenie bogactwa materialnego i duchowego, co jest równie aktualne dziś, jak było w czasach Balzaka.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.08.2024 o 14:35
O nauczycielu: Nauczyciel - Rafał B.
Od 12 lat pracuję w szkole średniej i wspieram uczniów w przygotowaniach do matury i egzaminu ósmoklasisty. Uczę, jak budować tezę, układać argumenty i wybierać przykłady, które realnie pracują na wynik. Na lekcjach dużo ćwiczymy i mało „teoretyzujemy”, co pomaga utrzymać skupienie. Uczniowie doceniają konkret i przejrzysty sposób tłumaczenia.
Ocena:5/ 518.08.2024 o 17:40
Wypracowanie jest bardzo szczegółowe i dogłębnie analizuje tezę "Trzeba mieć i być" na podstawie powieści "Ojciec Goriot".
Oceniający:Nauczyciel - Rafał B.
Autor świetnie przedstawia sytuację społeczną i podziały obecne w tej książce, posługując się konkretnymi przykładami. Analiza postaci Eugeniusza Rastignaca oraz jego ewolucji w kontekście tej tezy jest bardzo trafna i przekonująca. Dodatkowo, autor świetnie wplata współczesne spojrzenie na temat równowagi między posiadaniem a byciem, co dodaje wartości analizie. Całość jest klarowna, logiczna i przemyślana, co sprawia, że jest to doskonałe wypracowanie. Bardzo dobrze wykonana praca.
Komentarze naszych użytkowników:
Ocena:5/ 519.01.2025 o 20:55
Oceniający:Bartek
Dzięki za pomoc! Serio, nie chciało mi się czytać całej książki
Ocena:5/ 523.01.2025 o 23:54
Oceniający:Marta K.
Czy wg Was to "mieć" jest ważniejsze od "być" we współczesnym świecie? ?
Ocena:5/ 526.01.2025 o 19:11
Oceniający:Paulina
W moim odczuciu wszystko się zmienia, ale mimo wszystko duchowe wartości są mega istotne. Ale jak to wyważyć?
Ocena:5/ 528.01.2025 o 20:12
Oceniający:Agata W.
Super streszczenie, teraz mogę spokojnie napisać wypracowanie! Dzięki!
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.08.2024 o 14:35
O nauczycielu: Nauczyciel - Rafał B.
Od 12 lat pracuję w szkole średniej i wspieram uczniów w przygotowaniach do matury i egzaminu ósmoklasisty. Uczę, jak budować tezę, układać argumenty i wybierać przykłady, które realnie pracują na wynik. Na lekcjach dużo ćwiczymy i mało „teoretyzujemy”, co pomaga utrzymać skupienie. Uczniowie doceniają konkret i przejrzysty sposób tłumaczenia.
Wypracowanie jest bardzo szczegółowe i dogłębnie analizuje tezę "Trzeba mieć i być" na podstawie powieści "Ojciec Goriot".
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się