Czy ojca Goriot można nazwać bohaterem tragicznym? - rozwiń temat na podstawie powieści Balzaca

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.07.2024 o 6:40

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 26.07.2024 o 6:02

W literaturze bohater tragiczny to postać, której losy naznaczone są nieuniknionymi nieszczęściami i katastrofą, wynikającą z podstawowego błędu (hamartii) lub konfliktu sił, jakie panują nad jego życiem. Przykładami klasycznych bohaterów tragicznych są Antygona i Król Edyp, stworzeni przez Sofoklesa. Antygona, walcząc o pochówek swego brata, wpada w konflikt z prawem państwowym, co prowadzi do jej śmierci, choć jej intencje są szlachetne. Z kolei Król Edyp, mimo usilnych starań, nie potrafi uniknąć przeznaczenia i tragicznej klątwy, która wisi nad jego rodziną.

W powieści "Ojciec Goriot" Honoré de Balzaca również znajdujemy postać, która zdaje się spełniać wszystkie kryteria bohatera tragicznego. Ojcowska miłość, poświęcenie i bolesne rozczarowanie Goriot stanowią rdzeń jego historii i skłaniają do głębokiej refleksji nad ludzką naturą i nieuchronnością niektórych życiowych wyborów.

Ojciec Goriot, właściwie Jean-Joachim Goriot, po śmierci żony postanawia przelać całą swoją miłość i troskę na dwie córki: Anastazję i Delfinę. Angażuje się całkowicie w zarabianie pieniędzy, aby zapewnić im dostatnie życie. Wydaje się, że jego największym pragnieniem jest uczynienie córek szczęśliwymi poprzez materialne zaspokajanie ich potrzeb, co staje się metodą złagodzenia bólu po stracie żony.

Jednakże, jak się okazuje, Goriot popełnia poważny błąd wychowawczy. Skupiając się niemal wyłącznie na materialnych aspektach wychowania, nie poświęca czasu na nauczanie wartości takich jak miłość, czułość i poświęcenie. W wyniku tego jego córki, choć obdarowane najdroższymi prezentami, nigdy nie uczą się prawdziwej wdzięczności ani szacunku do innych, a zwłaszcza do ojca. Córki wychowane w duchu materializmu, zaczynają wierzyć, że pieniądz rządzi światem, co prowadzi do ich moralnego upadku i braku szacunku dla samego Goriota.

Po zamążpójściu Anastazji i Delfiny, ich zachowanie względem ojca coraz bardziej się pogarsza. Mimo że Goriot cały czas wspiera je finansowo, córki wstydzą się go i zaczynają zerwać z nim kontakt. Goriot staje się dla nich jedynie źródłem pieniędzy, a nie kochającym ojcem. Jego dziewczyny wielokrotnie go obrażają i wyśmiewają na salonach, nie dostrzegając poświęcenia, jakie dla nich ponosił.

Stopniowo Goriot zaczyna dostrzegać, że jego życie zmierza ku upadkowi. Jego majątek zmniejsza się, co zmusza go do przeprowadzki do coraz biedniejszych mieszkań. Z biegiem czasu jego zdrowie również się pogarsza, a córki, zamiast okazać troskę, pozostają obojętne. Mimo wszystko, Goriot wciąż naiwnie żywi nadzieję, że jego córki przyjdą mu z pomocą w trudnych chwilach, co nie następuje nawet w dniu jego śmierci.

Ostatnie dni życia Goriot są naznaczone samotnością i brakiem zainteresowania ze strony córek. Kiedy jeden jedyny odwiedziny Anastazji mają miejsce, są one motywowane jedynie prośbą o finanse na nową suknię przed balem. Goriot umiera w samotności, z mieszanymi uczuciami miłości i rozczarowania, mając u boku jedynie młodego studenta Eugeniusza, który jako jedyny okazuje mu szacunek i współczucie. Córki nie pojawiają się nawet na jego pogrzebie.

Analizując Ojca Goriot jako bohatera tragicznego, można zauważyć, że jego upadek wynika z serii błędnych decyzji. Największym jego błędem, czyli hamartią, jest decyzja o rozpieszczaniu córek pieniędzmi. Brak nauki wartości moralnych sprawia, że córki stają się zepsute i niewdzięczne, co ostatecznie prowadzi do ich moralnego upadku i osamotnienia samego Goriota.

Goriot staje się też bezsilny wobec konsekwencji swoich wcześniejszych działań. Jego przywiązanie do fałszywej wizji miłości i poświęcenia, jaką buduje wokół siebie, nie pozwala mu na zmianę tragicznych skutków swoich działań. Jego intencje były szlachetne – chciał jedynie szczęścia dla córek – ale efekt tych działań okazał się katastrofalny.

Odnosząc wydarzenia z powieści do definicji bohatera tragicznego, można stwierdzić, że Ojciec Goriot spełnia wszystkie jej kryteria. Jego wybory prowadzą do nieuniknionej katastrofy, a on sam staje się ofiarą swoich błędów i niezdolny do zmiany przeszłości. Wzbudza współczucie czytelników, którzy widzą w nim człowieka o dobrych intencjach, jednak mierzącego się z konsekwencjami własnych błędnych decyzji.

W konkluzji warto zwrócić uwagę na uniwersalność historii Ojca Goriot. Współczesne społeczeństwo również zna przypadki, gdzie błędne decyzje wychowawcze prowadzą do tragicznych konsekwencji. Rodzice popełniają błędy, przekładając materialne zapewnienia nad prawdziwe wartości, co może prowadzić do moralnego upadku dzieci. Tym samym, historia Ojca Goriot jest nie tylko opowieścią o jednym człowieku, ale również przypowieścią o uniwersalnych prawdach na temat ludzkiej natury i odpowiedzialności rodzicielskiej.

Ojciec Goriot pozostaje więc bohaterem tragicznym, którego losy skłaniają do refleksji nad naturą ludzkiej miłości, poświęcenia i niespełnionych marzeń.