Ojciec Goriot jako powieść realistyczna - elementy realizmu w powieści

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.08.2024 o 22:04

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 13.08.2024 o 21:15

Powieść realistyczna to podgatunek literacki, który wykształcił się w połowie XIX wieku. Charakteryzuje się ona szczegółowym ukazywaniem życia i otoczenia bohaterów, przedstawiając postacie zwykłych ludzi w codziennych sytuacjach. Fabuła takich powieści jest często chronologiczna, a wydarzenia i postacie opisane są zgodnie z zasadą prawdopodobieństwa. Narrator w powieści realistycznej jest zazwyczaj wszechwiedzący i obiektywny, a całość utworu często ma panoramiczny charakter, ukazując szeroką gamę postaci i warstw społecznych.

Honoré de Balzac, jeden z najważniejszych pisarzy francuskiego realizmu, słynie z tworzenia powieści, które szczegółowo ukazują rzeczywistość jego epoki. Jego dzieła zawierają rozległe opisy społeczeństwa, ukazując zarówno bogatych, jak i biednych, ich życie codzienne, relacje międzyludzkie oraz dążenia. Jednym z najważniejszych jego dzieł jest "Ojciec Goriot". Powieść ta jest doskonałym przykładem powieści realistycznej, która wiernie oddaje realia ówczesnego życia w Paryżu.

Powieść "Ojciec Goriot" pełna jest szczegółowych opisów życia i otoczenia bohaterów. Balzac przedstawił Paryż lat 20. XIX wieku z niezwykłą dokładnością. Począwszy od obskurnych ulic, brudu, błota, aż po rozpadające się budynki – wszystko to tworzy tło, na którym rozgrywają się wydarzenia powieści. Z kolei opisy mieszkańców miasta, ich codziennej walki o przetrwanie, życia w tanich pensjonatach, takich jak pensjonat pani Vauquer, kontrastują z życiem arystokracji. Wystawne przyjęcia, luksusowe ubrania, posiadłości na obrzeżach miasta – wszystko to Balzac opisuje z taką samą pieczołowitością, ukazując zarówno nędzę, jak i przepych.

Powieść nie tylko skrupulatnie opisuje życie poszczególnych bohaterów, ale także panoramicznie przedstawia całe społeczeństwo. Mieszkańcy pensjonatu pani Vauquer, tacy jak Eugeniusz de Rastignac czy Vautrin, reprezentują najbiedniejsze warstwy, a z kolei arystokraci, tacy jak hrabina Anastazja de Restaud lub Delfina de Nucingen, stanowią przykład wyższych sfer. Balzac dokładnie opisuje zachowanie i zwyczaje różnych klas społecznych. Ubodzy mieszkańcy, tacy jak Ojciec Goriot, często żyją z dnia na dzień, nie oszczędzając z powodu braku środków, natomiast arystokraci dążą do pomnażania majątku, organizując liczne przyjęcia i dbając o swój status społeczny.

Narrator w "Ojcu Goriot" jest wszechwiedzący, co jest kolejnym charakterystycznym elementem powieści realistycznej. Balzac, jako narrator, przekazuje czytelnikowi wszelkie informacje dotyczące bohaterów i wydarzeń. Zna myśli, marzenia i plany swoich postaci, co pozwala na głębsze zrozumienie ich motywacji i zachowań. Narrator w powieści jest obiektywny, nie wyraża własnych opinii ani ocen, co pozwala czytelnikowi na samodzielne formułowanie wniosków.

Fabuła "Ojca Goriot" jest chronologiczna i zgodna z zasadą prawdopodobieństwa. Wydarzenia następują po sobie w logicznym ciągu przyczynowo-skutkowym, a postacie podejmują decyzje, które są przewidywalne z punktu widzenia ich charakteru i sytuacji życiowej. Na przykład, rozpaczliwe próby Ojca Goriot, by zapewnić córkom jak najlepsze życie, wynikają z jego głębokiej miłości i poczucia obowiązku jako ojca. Podobnie, decyzje Eugeniusza de Rastignac, by wspiąć się na społeczną drabinę, są naturalne dla młodego człowieka z prowincji, pragnącego sukcesu i uznania w wielkim mieście.

Kolejnym ważnym elementem realizmu w "Ojcu Goriot" jest przedstawienie bohaterów przez pryzmat ich otoczenia. Balzac opisuje postacie nie tylko przez ich wygląd i zachowanie, ale także przez przedmioty, które posiadają, oraz miejsca, w których żyją. Na przykład, skromne mieszkanie Ojca Goriot w pensjonacie pani Vauquer, jego ubogie ubrania i staromodny kapelusz, wszystko to mówi o jego fatalnej sytuacji materialnej i życiowej bez idealizowania jego postaci.

Jednym z najważniejszych bohaterów powieści jest tytułowy Ojciec Goriot. Jego życiorys jest przykładem typowego losu człowieka w realiach burzliwego XIX-wiecznego Paryża. Był on zamożnym handlarzem zbożem, który po śmierci żony poświęcił się wychowaniu dwóch córek, Anastazji i Delfiny. Próbując zapewnić im jak najlepsze życie, Ojciec Goriot niemal całkowicie zbankrutował, poświęcając na ich potrzeby całą swoją fortunę. Jego życie jest codzienne, pełne zwyczajnych zmagań i trosk, bez wielkich przygód czy niesamowitych wydarzeń, co jest charakterystyczne dla powieści realistycznej.

Relacje Ojca Goriot z córkami są centralnym elementem powieści i są przedstawione w realistyczny sposób. Jego desperackie próby zadowolenia córki i zapewnienia im wszystkiego, czego pragną, kończą się jednak tragicznie. Córki, choć początkowo wdzięczne, z biegiem czasu stają się egoistyczne i obojętne na los swojego ojca, co prowadzi do jego ostatecznego upadku. Ojciec Goriot jest symbolem codziennego, przeciętnego człowieka, który, mimo ogromnej miłości i poświęcenia, doznaje jedynie rozczarowania i samotności. Jego sytuacja życiowa, pełna niepowodzeń i smutku, dokładnie odzwierciedla realia społeczne tamtych czasów, a jego emocje są przedstawione w sposób szczery i realistyczny, bez idealizacji.

Podsumowując, "Ojciec Goriot" Honoré de Balzaca jest wybitnym przykładem powieści realistycznej. Wiernie odtwarza rzeczywistość XIX-wiecznego Paryża dzięki szczegółowym opisom, panorama społeczeństwa, obiektywnemu wszechwiedzącemu narratorowi, chronologicznymi wydarzeniami oraz zasadzie prawdopodobieństwa. Szczególna uwaga Balzaca do detali, zarówno w opisie postaci, jak i ich otoczenia, sprawia, że powieść ta jest nie tylko interesującym studium ludzkich zachowań, ale także cennym dokumentem społecznych i kulturowych realiów epoki.