Jak wprowadzenie elementów fantastycznych do utworu wpływa na przesłanie tego utworu? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do podanych fragmentów Wesela, do całego dramatu Stanisława Wyspiańskiego oraz do wybranego tekstu kultury.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.08.2024 o 9:29

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 27.08.2024 o 8:44

Wstęp

Literatura od zawsze pełniła funkcję nie tylko rozrywkową, ale również edukacyjną, moralizatorską oraz refleksyjną. Wprowadzenie elementów fantastycznych w utworach literackich, takich jak duchy, zjawy czy postaci mityczne, ma na celu pogłębienie i wzbogacenie znaczeń, jakie niesie ze sobą dany tekst. Elementy nadprzyrodzone mogą służyć jako metaforyczne narzędzia, przez które autorzy ukazują wewnętrzne konflikty, lęki, wartości i słabości bohaterów. Dzięki nim narracja może stać się bardziej uniwersalna i trwała, przenosząc czytelnika w świat oniryczny, metafizyczny, w którym granice rzeczywistości są płynne.

Teza:

Wprowadzenie postaci fantastycznych w dramacie Stanisława Wyspiańskiego "Wesele" oraz w "Kordianie" Juliusza Słowackiego pozwala dokładniej ukazać osobowość bohaterów, ich słabości, lęki oraz przesłanie utworów. Dzięki nim autorzy podkreślają kluczowe motywy oraz konfrontują bohaterów z ich wewnętrznymi demonami, co prowadzi do głębszej refleksji nad bieżącymi społeczno-politycznymi problemami i kondycją ludzką.

Rozwinięcie

1. Wprowadzenie do "Wesela" Stanisława Wyspiańskiego

Dramat "Wesele" został napisany przez Stanisława Wyspiańskiego w 1901 roku i stanowi jeden z najważniejszych utworów polskiej literatury. Opisuje on wesele Lucjana Rydla, poety i dramaturga, z Jadwigą Mikołajczykówną, wiejską panną. Utwór jest inspirowany rzeczywistym wydarzeniem, które miało miejsce w Bronowicach pod Krakowem. Tło społeczne i polityczne, w którym osadzony jest dramat, to okres tuż przed rewolucją 1905 roku, kiedy to Polska była pod zaborami. "Wesele" ukazuje napięcia i konflikty między różnymi warstwami społeczeństwa polskiego, a także zawiera liczne nawiązania do potrzeb wyzwoleńczych i narodowych.

Krótkie streszczenie fabuły dramatu:

Wesele rozpoczyna się w atmosferze radości i świętowania, jednak w miarę jak przebiega, na jaw wychodzą różnice i problemy między uczestnikami wesela. Postacie z różnych warstw społecznych - inteligencji oraz chłopów - zmagają się z własnymi słabościami, lękami i aspiracjami. Dramat przybiera nadprzyrodzony charakter, kiedy na weselu pojawiają się postaci fantastyczne, takie jak chochoł i zjawy, co prowadzi do kulminacji, w której wewnętrzne i zewnętrzne konflikty osiągają punkt krytyczny.

2. Analiza sceny 36 aktu I "Wesela"

Rozmowa między Rachelem a Poetą na początku dramatu wydaje się niewinna i bezpretensjonalna, oparta na subtelnym flircie i artystycznej wrażliwości. Rachela proponuje, aby na wesele sprowadzić fantastycznego chochoła, snop słomy, który symbolicznie chroni rośliny przed mrozem. Dla Racheli i Poety chochoł jest symbolem poezji i artystycznej magii, którą pragną wprowadzić do rzeczywistości wesela.

Nieoczekiwany rozwój wydarzeń:

Rzeczywistość szybko ulega zmianie, gdy chochoł rzeczywiście się materializuje, wnosząc ze sobą zjawy i duchy, które zaczynają nawiedzać uczestników wesela. Ta transformacja z pozornie niewinnej idei w rzeczywistość pełną nadprzyrodzonych zjawisk stanowi kluczowy moment dramatu, podkreślając, jak cienka może być granica między rzeczywistością a fantazją.

3. Wprowadzenie wybranych postaci fantastycznych i ich znaczenie

Postać Zawiszy Czarnego pojawia się w dramacie jako rycerz symbolizujący dawną świetność i potęgę Polski. Jego pojawienie się ma głęboko symboliczne znaczenie, konfrontując Poetę z jego własnymi lękami i aspiracjami. Poeta, reprezentujący dekadencką literaturę końca XIX wieku, przypomina zbieżną postać Kazimierza Przerwy-Tetmajera, którego poezja często dążyła do piękna dla samego piękna, zapominając o potrzebie działania. Rycerz przypomina o konieczności pisania poezji, która dodaje siły i inspiruje do walki, zamiast dryfowania w stronę dekadentyzmu.

Hetman i jego spotkanie z Panem Młodym:

Postać Hetmana, utożsamiana z Franciszkiem Ksawerym Branickim, symbolizuje zdradę ojczyzny. Spotkanie Hetmana z Panem Młodym ma na celu skrytykowanie chłopomanii, czyli zafascynowanie się kulturą ludową przez miejską inteligencję. Hetman ostrzega przed zapominaniem o tożsamości narodowej i lojalności wobec ojczyzny. To spotkanie podkreśla, jak zdrada narodowa i moralne upadki mogą przynieść tragiczne konsekencje i zniszczyć to, co jest najcenniejsze dla społeczeństwa.

Ukazanie Upiora (Jakub Szela) Dziadowi:

Postać Upiora, reprezentująca Jakuba Szelę, jest przywołaniem krwawej rabacji galicyjskiej, kiedy to chłopi zbuntowali się przeciwko szlachcie, wywołując krwawe zamieszki. Spotkanie z Duchem (Upiorem) ujawnia głębokie historyczne rany oraz podziały między chłopami a inteligencją. Duch Jakuba Szeli przypomina o niedokończonych rachunkach, między społeeczeństwem a jego przeszłością, oraz o konieczności pogodzenia się z tymi wydarzeniami. Ta postać wzmacnia psychologiczny wymiar dramatu, ukazując jak przeszłość wciąż rzuca cień na teraźniejszość i ani klasa wyższa ani niższa nie mogą jej zignorować.

4. Zastosowanie elementów fantastycznych w "Kordianie" Juliusza Słowackiego

"Kordian" to dramat romantyczny napisany przez Juliusza Słowackiego w 1834 roku. Utwór powstał w okresie wzniosłych idei i aspiracji narodowych, kiedy Polacy walczyli o wolność i niepodległość po nieudanym powstaniu listopadowym. "Kordian" przedstawia wewnętrzne zmagania młodego człowieka, który pragnie znaleźć sens i wartość w świecie pełnym nieprawości i zdrady. Dramat odzwierciedla romantyczne idee i dążenia do poświęcenia oraz przewija się przez niego temat walki z tyranią.

Rola Strachu i Imaginacji w dramacie:

Strach i Imaginacja pojawiają się w dramacie jako personifikacje wewnętrznego konfliktu, z jakim zmaga się Kordian. Strach symbolizuje lęk przed nieznanym, przed działaniem i przed konsekwencjami. Imaginacja natomiast przedstawia wizje wielkich czynów, inspiracje i marzenia. Pojawienie się tych postaci odgrywa kluczową rolę, gdyż w kluczowym momencie przed zamachem na cara Kordian jest rozdarty między strachem a wizjami wielkości. To wewnętrzne rozdarcie odzwierciedla głębokie zmagania ducha romantycznego bohatera.

Postać Doktora (wcielenie szatana) w szpitalu dla obłąkanych:

Postać Doktora, będącego wcieleniem szatana, pojawia się w momencie, kiedy Kordian znajduje się w szpitalu dla obłąkanych. Doktor manipuluje Kordianem, podsycając jego lęki i wątpliwości, co prowadzi do kryzysu sensu życia bohatera. Symbolika szaleństwa i bezcelowości ofiary narodowej zostaje tu uwydatniona przez przygotowanie bohatera do jego zadania jako przyszłego mściciela i wolnościowca. Doktor-szatan reprezentuje siły, które chcą zamknąć młodego romantyka w kręgu niepewności i beznadziejności.

5. Porównanie obu tekstów kultury

W "Weselu" oraz "Kordianie" elementy nadprzyrodzone służą do ukazywania słabości i lęków bohaterów, jednak ich funkcja różni się w obu utworach. W "Weselu" zjawy, chochoł i duchy są narzędziami do konfrontacji bohaterów z ich historycznymi, społecznymi i osobistymi demonami. W "Kordianie" natomiast nadprzyrodzone postaci są bardziej skoncentrowane na wewnętrznych zmaganiach jednostki.

Znaczenie elementów nadprzyrodzonych:

Elementy nadprzyrodzone w obydwu dramatycznych utworach Wyspiańskiego i Słowackiego odgrywają kluczową rolę w pogłębianiu psychologii postaci. Pozwalają na ukazanie ich najgłębszych lęków, pragnień i aspiracji, które nie zawsze byłyby wyrażalne w zwykłej, realistycznej narracji. Chochoły, zjawy, strachy i inne nadprzyrodzone postaci stają się metaforycznymi uosobieniami wewnętrznych konfliktów bohaterów, uwydatniając ich moralne dylematy i rozrachunki z przeszłością.

Porównanie przesłania utworów:

" Wesele" i "Kordian" mają wspólny mianownik w postaci krytycznego oglądu społeczno-politycznej rzeczywistości Polski. Oba utwory w sposób metaforyczny ukazują tęsknotę za zmianą, wewnętrzne zmagania oraz rozczarowanie i bezsilność. Jednakże ich przesłanie różni się w detalu: "Wesele" koncentruje się na społecznym podziale, chłopomanii, zdradzie i walce o wewnętrzną spójność narodową. "Kordian" zaś akcentuje dekadencki aspekt romantycznej walki, rozdarcie między strachem a wielkimi aspiracjami, co czyni go bardziej introspektywnym dramatem.

Zakończenie

Nadprzyrodzone elementy w "Weselu" i "Kordianie" pozwalają na głębsze zrozumienie rzeczywistości, w której żyły postacie obu dramatów. Wyspiański i Słowacki wykorzystują zjawy, duchy i symbole jako metaforyczne narzędzia do eksploracji wewnętrznych światów swoich bohaterów. Dzięki nim autorzy mogą w przystępny sposób ukazać lęki, słabości i moralne dylematy, przez które je przechodzą ich postacie. Te elementy nadprzyrodzone są nie tylko środkiem wyrazu artystycznego, ale również narzędziem refleksji nad kondycją ludzką, społeczną i narodową.

Wnioski:

Wniesienie elementów fantasy do literatury pozwala na osiągnięcie wielowymiarowego przekazu, który angażuje czytelnika na poziomach emocjonalnym i intelektualnym. Dzięki nim dramaty "Wesele" i "Kordian" zyskują na głębi, stając się dla odbiorców bardziej przystępne i zrozumiałe w kontekście ich symboliki i przesłania. Nadprzyrodzoność w literaturze polskiej udowadnia, że historia, społeczeństwo i moralne dylematy można prezentować w sposób bardziej przystępny, używając metafory i alegorii, które potrafią silnie oddziaływać na wyobraźnię oraz emocje współczesnych czytelników.