Postawy wobec śmierci.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.01.2024 o 18:08

Rodzaj zadania: Wypracowanie z historii

Dodane: 4.01.2024 o 10:12

Śmierć od zawsze była tematem obecnym w życiu ludzi. To naturalne zakończenie ludzkiego istnienia, które budzi wiele emocji, refleksji i stanowi wyzwanie dla ludzkiego rozumu. Postawy wobec śmierci były różne w zależności od epoki, kultury, religii i indywidualnych przekonań. Przez wieki ludzie starali się znaleźć odpowiedź na pytanie o sens śmierci i sposoby radzenia sobie z nią, co z kolei znalazło odzwierciedlenie w literaturze.

W antyku śmierć była tematem obecnym w epopejach, tragediach czy też filozofii. Starożytni Grecy i Rzymianie traktowali śmierć jako element naturalny, nieunikniony, stanowiący część porządku świata. W "Iliadzie" i "Odysei" Homera śmierć bohaterów w czasie wojny czy w wyniku losu to element heroiczny, czyn jest sławiony i nobilituje. Mitem o Orfeuszu, który zstąpił do Hadesu, aby stamtąd wydostać swoją ukochaną Eurydykę, uwydatniono siłę miłości, która próbuje przekraczać granice śmierci.

W kulturze średniowiecznej śmierć była często postrzegana przez pryzmat religii chrześcijańskiej. Życie na ziemi było traktowane jako pielgrzymka w drodze do wieczności. Śmierć była bramą do życia wiecznego albo wiecznego potępienia, w zależności od tego, jakie życie prowadziliśmy i czy postępujemy zgodnie z naukami Kościoła. Literatura średniowieczna pełna jest przestrogi przed grzechem i przypomnienia o śmierci jako rachunku sumienia, odzwierciedleniem tego jest "Dzieje Tristana i Izoldy" czy "Pieśń o Rolandzie".

W okresie renesansu postawa wobec śmierci była bardziej ukierunkowana na człowieka i jego doczesne pragnienia. Renesans odkrywał świat i człowieka na nowo, propagując wartości humanistyczne i indywidualne podejście do życia. Śmierć, choć nadal obecna, staje się bardziej abstrakcyjna i podlega refleksji, jak w "Hamlecie" Szekspira, gdzie główny bohater filozofuje na temat bytu i śmierci, rozważając kondycję ludzką.

Epoka baroku przyniosła ze sobą kontrapunkt wobec renesansowego optymizmu. W literaturze tego okresu często spotyka się motyw vanitas, czyli przemijania, znikomości i ulotności wszystkiego co ziemskie. Śmierć jawi się jako coś, co koniec końców zrównuje wszystkich ludzi, dlatego przypomina się o niej w wierszach, jak "Sonety krymskie" Adama Mickiewicza, aby uświadomić sobie, jak ulotne są sprawy doczesne.

Oświecenie przyniosło nowe światło na pojmowanie śmierci – rozum stał się najważniejszym narzędziem poznawczym, a nauka zaczęła mieć wpływ na rozumienie naturalnych procesów, w tym śmierci. Śmierć była przedmiotem naukowych badań, jak pokazuje postać m.in. Ignacego Domeyki, który jako geolog i odkrywca, miał do czynienia z świadomością przemijalności, nie tylko ludzkiego życia, ale i całych flory i fauny.

XIX wiek, czyli epoka romantyzmu, przywróciła w literaturze duchową i emocjonalną refleksję nad śmiercią oraz zainteresowanie metafizyką. Śmierć stała się nie tylko końcem, ale także początkiem, inspiracją dla poetów i myślicieli. W literaturze, jak w "Dziadach" Adama Mickiewicza, śmierć bywała przedstawiana jako akt ofiarny, jak w przypadku śmierci Gustawa-Konrada, który umiera za ojczyznę.

W XX wieku, szczególnie po traumatycznych doświadczeniach dwóch wojen światowych, literatura często pokazuje śmierć jako absurdalny i okrutny fenomen. Prace takich pisarzy jak Tadeusz Borowski w "Pożegnaniu z Marią" czy też Władysław Szlengel w "Co czytałem umarłym" ukazują bezsens wojennej śmierci, ludzkiej krzywdy i osobistych tragedii.

Obecnie możemy zaobserwować różne postawy wobec śmierci: od akceptacji i spokoju, po bunt i niezrozumienie. Śmierć w literaturze jest nadal obecna i daje wiele przestrzeni do refleksji, co pokazuje jej uniwersalność i trwałość w kulturze ludzkiej. Wydaje się, że postawy wobec śmierci, choć zmienne i różnorodne, mają jedną wspólną cechę: zmuszają nas do zastanowienia się nad własnym życiem i jego wartością.