Opis treści utworu: „Syzyfowe prace” Stefana Żeromskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.03.2024 o 11:32

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Stefan Żeromski był jednym z najbardziej znaczących pisarzy polskich. Tworzył na przełomie XIX i XX wieku, w czasach kiedy Polska nie istniała na mapach, podzielona pomiędzy rosyjskie, austro-węgierskie i pruskie zaboru. W swojej twórczości Żeromski często poruszał kwestie społeczne i narodowe, co widać na przykładzie „Syzyfowych prac”. Głównym bohaterem powieści jest Marcin Borowicz, którego życie i edukacja stają się odbiciem losów Polaków w zaborze rosyjskim.

Akcja utworu rozgrywa się na Kielecczyźnie w połowie XIX wieku, w środowisku mocno doświadczonym przez rusyfikację i ucisk narodowy. Marcin Borowicz pochodzi z rodziny ziemiańskiej, która decyduje się wysłać go do rosyjskiej szkoły wiejskiej, aby zdobył możliwie najlepsze wykształcenie.

Edukacja małego Marcina rozpoczyna się u państwa Wiechowskich w Owczarach. Staje przed nim wyzwanie nauki w języku rosyjskim, który jest dla niego zupełnie obcym. To tu zaczyna odczuwać konsekwencje rozłąki z rodzicami i rówieśnikami z wiejskiego otoczenia.

Kluczowe znaczenie dla fabuły ma inspekcja wykonana przez nadinspektora Jaczmieniewa w szkole Wiechowskiego. Przygotowania do wizyty, jej przebieg oraz konflikt językowy, który ma miejsce, obrazują represyjną politykę oświatową ówczesnych władz rosyjskich.

Egzaminy do gimnazjum w Kielcach to kolejny ważny etap w życiu Marcina. Egzaminator Majewski staje się kluczową postacią na drodze do sukcesu. Przyjaźń z Pytią oraz relacje z Wilczkiem formują postać Marcina, zwłaszcza po śmierci matki.

Nauczyciele w gimnazjum są przedstawieni w różny sposób. Pan Szretter z polską duszą i Rudolf Leim z niemiecką surowością ilustrują różne metody i styl wychowawczy. Konflikty w kościele stanowią tło dla szerszych zagadnień dotyczących spraw narodowych.

Życie szkolne Marcina to także konfrontacja z innymi uczniami, takimi jak Bernard Zygmunt wywodzący się z zamożnej rodziny. Wątek tajnego koła młodzieży patriotycznej to istotny element odkrywania narodowej tożsamości.

W powieści dochodzi do zakończenia etapu gimnazjalnego. Marcin przeżywa miłosne uniesienia z Anną Stogowską, które mają wpływ na jego dalszy rozwój. Egzaminy maturalne kończą młodzieńcze zmagania, a poezja, zwłaszcza wiersz Biruty, przeplata się z doświadczeniami życiowymi bohatera.

Podsumowując, tytułowe „syzyfowe prace” to metafora nieskończonej, żmudnej pracy nad sobą w warunkach zewnętrznej opresji. Dzieło Żeromskiego ma przesłanie zarówno historyczne, jak i uniwersalne, odnoszące się do walki o tożsamość i godność ludzką. W kanonie literatury polskiej stanowi cenne świadectwo dążeń i zmagań narodu pod zaborami.

Refleksje autora dotykają również używanie języka jako narzędzia opresji i podkreślają rolę edukacji w polu ideologicznej walki. Czytelnik może znaleźć w utworze paralele do własnych doświadczeń edukacyjnych, co pozwala odczuć jego aktualność i ponadczasowe przesłanie.