Realizm i fantastyka w literaturze

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 2.04.2024 o 17:08

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 2.04.2024 o 16:28

Realizm i fantastyka to dwa pozornie różne nurty w literaturze, z których każdy ma zupełnie inną funkcję i przesłanie. Realizm stara się oddać rzeczywistość taką, jaką jest, z wszystkimi jej problemami, skomplikowaniami i subtelnościami. Fantastyka zaś to gatunek bazujący na wyobraźni, tworzący światy nierzeczywiste, pełne magii, nierealnych istot i wydarzeń, których nie znajdziemy w naszym codziennym życiu. Mimo tych różnic, obie te formy można znaleźć we wspólnych kontekstach literackich, co świetnie pokazuje lektura szkolna "Lalka" Bolesława Prusa oraz "Hobbit, czyli tam i z powrotem" J.R.R. Tolkiena, wykorzystując oba te nurty do przekazania uniwersalnych prawd o naturze ludzkiej i świecie.

"Lalka" Bolesława Prusa, dzieło epoki pozytywizmu, jest uważana za szczytowe osiągnięcie realizmu w polskiej literaturze. Powieść ukazuje życie mieszkańców Warszawy drugiej połowy XIX wieku, skupiając się na dokładnym opisie rzeczywistości społecznej, ekonomicznej i obyczajowej. Poprzez losy Stanisława Wokulskiego, przedsiębiorcy o romantycznej duszy, który zakochuje się w Izabeli Łęckiej, przedstawicielce upadającej szlachty, Prus ukazuje skomplikowane związki między różnymi warstwami społecznymi oraz wewnętrzne rozterki bohaterów. Nie brakuje tu też krytyki społecznej, np. w odniesieniu do sytuacji kobiet czy kwestii pracy. Prus stworzył dzieło głęboko realistyczne, pozbawione elementów fantastyki, skoncentrowane na dokładnym obrazie rzeczywistości.

Z drugiej strony, mamy "Hobbita" J.R.R. Tolkiena, klasyczne dzieło literatury fantastycznej. Opowiada ono o przygodach Bilba Bagginsa, hobbita, który wyrusza w niezwykłą podróż, by pomóc krasnoludom odzyskać utraconą krainę od smoka Smauga. Świat przedstawiony w "Hobbicie" jest pełen magii, fantastycznych istot jak elfy, krasnoludy i smoki, niesamowitych miejsc i zdarzeń. Jednakże, mimo fantastycznego otoczenia, Tolkien porusza uniwersalne tematy takie jak odwaga, przyjaźń, poświęcenie, dobro kontra zło, które znajdujemy również w realizmie.

Łącząc te dwa nurty, możemy dostrzec, że zarówno Prus w "Lalce", jak i Tolkien w "Hobbicie", używają różnych środków, by ukazać podobne tematy i problematykę. W obu dziełach główni bohaterowie przechodzą transformację – Wokulski z dobroczyńcy i zakochanego romantyka staje się rozczarowanym realistą, podczas gdy Bilbo zamienia się z wygodnego mieszczucha w odważnego awanturnika. Obie historie analizują naturę ludzką, pytają o sens życia, wartość męstwa, honoru i poświęcenia.

Różnica w podejściu – realistycznym obrazowaniu świata znanego nam z codzienności versus fantastyczna narracja oddalająca nas od rzeczywistości – nie przekreśla faktu, że zarówno realizm, jak i fantastyka mają zdolność głębokiego oddziaływania na czytelnika. Poprzez "Lalkę" Prus zachęca do refleksji nad otaczającą nas rzeczywistością, konfrontując nas z problemami społecznymi i moralnymi, podczas gdy "Hobbit" Tolkiena inspiruje wyobraźnię i przenosi nas do świata, gdzie dobro zawsze zwycięża nad złem, a przygoda czeka tuż za progiem.