Dlaczego bierne zachowanie nie oznacza niewinnoŚci? „niemcy” leona kruczkowskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 21.05.2024 o 9:20

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 21.05.2024 o 9:11

W literaturze i historii często spotykamy się z różnymi postawami wobec zła i niesprawiedliwości. W utworze „Niemcy” Leona Kruczkowskiego, problematyka biernego zachowania i jego moralnych konsekwencji jest ukazana w sposób przejmujący i skłaniający do refleksji. Rozważmy, dlaczego bierne zachowanie nie oznacza niewinności, analizując postać profesora Sonnenbrucha z tego dramatu.

W życiu codziennym często kierujemy się zasadą, aby nie generalizować postaw społecznych i indywidualnych. Mówimy, że każdy człowiek jest inny i nie można przypisywać cech całej grupie na podstawie działań jednostek. Wielu ludzi potępia stwierdzenie, że cała społeczność niemiecka popierała faszyzm podczas II wojny światowej. Leon Kruczkowski w swoim dramacie „Niemcy” przedstawia jednak intrygujący obraz, który skłania nas do refleksji nad tą kwestią. Głównym bohaterem utworu jest profesor Sonnenbruch, który z pozoru jest niewinny i odizolowany od zła czasów wojny, lecz po głębszej analizie jego postawy dostrzegamy, że bierność niekoniecznie przekłada się na niewinność.

Akcja dramatu „Niemcy” toczy się w trakcie II wojny światowej, kiedy to nazistowskie Niemcy opanowały znaczącą część Europy, a ich ideologia miała arenę wolności do działania. Faszyzm był systemem totalitarnym, który zaszczepił w społeczeństwie niemieckim ideę walki o rasową i narodową supremację. W tej rzeczywistości można wyróżnić dwie główne postawy ludzi: aktywnych zwolenników Hitlera, którzy w pełni popierali jego politykę i działania, oraz biernych „przeczekiwaczy”, którzy starali się po prostu przetrwać bez angażowania się w konflikt.

Profesor Sonnenbruch to postać, która poświęciła swoje życie nauce i badaniom. Wydaje się, że starał się stworzyć iluzję normalności, aby uniknąć okrucieństw wojny. Jednakże jego postawa moralna i etyczna nie jest jednoznaczna. Świadomie unikał wiedzy na temat tego, jak jego badania wykorzystywane były przez hitlerowców, usprawiedliwiając się tym, że nauka powinna być odseparowana od polityki. Profesora nękają wyrzuty sumienia, które stara się wyprzeć ze swojej świadomości.

Kluczową sceną w dramacie, która pokazuje bierne zachowanie profesora, jest jego konfrontacja z Peters. Peters, jego dawny przyjaciel, prosi go o pomoc i ukrycie przed prześladowcami. Profesor jednak odmawia, proponując jedynie pieniądze, co ma świadczyć o jego poparciu w teorii, lecz braku konkretnej pomocy w praktyce. Motywy działania profesora są zrozumiałe: strach przed konsekwencjami, pragnienie zachowania komfortu życiowego oraz obawa o swoje życie i życie swojej rodziny. Jednakże te same motywy nie usprawiedliwiają w pełni jego bierności.

Chociaż profesor Sonnenbruch deklarował, że nie popiera faszystowskiej ideologii, w rzeczywistości jego brak działania i unikanie zaangażowania w pomoc świadczyły o czymś zupełnie innym. Podkreśla to rozdźwięk między słowami a czynami, który często występuje w sytuacjach, gdzie stawką są moralne wybory i osobiste bezpieczeństwo.

Pod względem prawnym, bierność nie jest traktowana jako przestępstwo. Weźmy na przykład sytuację napadu, w której świadek nie pomaga poszkodowanemu. Taki świadek nie może być oskarżony prawnie za brak działania. Jednak z punktu widzenia moralności, brak reakcji może być jednoznacznie krytykowany. Dylemat moralny polega na wyborze pomiędzy pomocą drugiemu człowiekowi a zachowaniem własnego bezpieczeństwa. Postawa profesora Sonnenbrucha jest tego doskonałym przykładem. Jego bierność można uznać za formę współudziału w zbrodniach, ponieważ odmowa pomocy niosła za sobą konsekwencje dla innych.

II wojna światowa jest doskonałym przykładem skutków bierności mas. Dlaczego Hitler zdołał dojść do władzy? Jednym z powodów była milcząca większość, która z różnych powodów zdecydowała się nie angażować aktywnie przeciwko nazistom. Wielu ludzi wolało „przeczekać”, co w rezultacie dało totalitarnemu reżimowi możliwość działania bez większego oporu. Bierność obywateli i ich unikanie konfliktu przyczyniły się do eskalacji okrucieństw, które miały miejsce w latach wojny.

Konsekwencje bierności są niezwykle poważne. Wojna jest nauczycielką moralnych postaw, ukazując, że brak działania w obliczu zła nie jest neutralny – jest współodpowiedzialnością. Bierni widzowie okrucieństw także ponoszą odpowiedzialność moralną za to, co się dzieje, poprzez swoje zaniechania.

Podsumowując, bierność nie oznacza niewinności. Przypadek profesora Sonnenbrucha z dramatu „Niemcy” Leona Kruczkowskiego ukazuje, że unikanie sytuacji konfliktowych i skupienie się na własnym komforcie może prowadzić do moralnej odpowiedzialności za zło, na które się nie reaguje. Postać profesora Sonnenbrucha jest przypomnieniem dla nas wszystkich, że w obliczu niesprawiedliwości i zła nie można pozostać biernym. Moralna odpowiedzialność jednostki w takich sytuacjach jest nieoceniona. Nasze postawy i decyzje mają wpływ nie tylko na nasze życie, ale także na życie innych, dlatego też powinniśmy zawsze aktywnie przeciwdziałać złu w każdej jego formie.