Recenzja filmowej adaptacji „Syzyfowych prac” Stefana Żeromskiego.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 2.02.2024 o 20:55

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 2.02.2024 o 10:28

Oglądanie filmowych adaptacji dzieł literackich często budzi w widzach mieszane uczucia. Miłośnicy książek zazwyczaj podchodzą z rezerwą do ich ekranizacji, obawiając się, że film nie odda w pełni ducha oryginału. Identyczne obawy towarzyszyły mi, kiedy zasiadałem do oglądania „Syzyfowych prac” w reżyserii Pawła Komorowskiego, adaptacji znanego dzieła Stefana Żeromskiego. Książka, będąca krytyką rusyfikacji i systemu oświatowego zaboru rosyjskiego, zawiera w sobie nie tylko elementy biograficzne autora, ale jest również komentarzem do ważnych wydarzeń w historii Polski.

Stefan Żeromski z dużą dozą realizmu przedstawił w swojej powieści problematykę życia pod zaborami, wsadzając w sam środek wydarzeń młodego Marcina Borowicza. Główny bohater przez całą książkę przechodzi zauważalną metamorfozę, z nieświadomego dziecka staje się świadomym patriotą. Autobiograficzne tło historii nadaje powieści szczególną głębię – czytelnik ma świadomość, że wiele z opisywanych przez Żeromskiego wydarzeń ma swoje odzwierciedlenie w rzeczywistości.

Reżyser Paweł Komorowski stanął przed nie lada wyzwaniem, przenosząc na ekran unikalny klimat i przesłanie powieści, które nie są łatwe do przekazania za pomocą obrazów. Jego decyzja o obsadzeniu młodych, choć zdolnych aktorów bez wielkiego rynkowego nazwiska, była śmiałym posunięciem. Szczególnie na uwagę zasługują występy Łukasza Gorlickiego, którego interpretacja Marcina jest przekonująca i emocjonalna, oraz Tomasza Pietkowskiego i Bartka Kasprzykowskiego. Alicja Bachleda-Curuś również świetnie oddała postać romantycznej Anielki, przedstawiając ją jako kwintesencję polskiej szlachcianki z tamtego okresu.

Porównując książkę i jej ekranizację, nie sposób nie zauważyć, że reżyser skupił się głównie na późniejszych latach życia Marcina, co jest pewnego rodzaju odstępstwem od struktury narracyjnej oryginału. Zarówno w powieści, jak i filmie motyw edukacji odgrywa centralną rolę, jednak Komorowski szczególnie mocno akcentuje trud młodzieży w dążeniu do zachowania tożsamości narodowej. Niektóre pominięte wątki i postacie mogą być odczute przez fanów książki jako brak, chociaż taka selekcja była nieunikniona przy adaptacji literackiej.

Moje subiektywne wrażenia po seansie były pozytywne, choć nie do końca pozbawione krytycyzmu. Z jednej strony, Komorowski wniósł nową jakość do interpretacji dramatów młodzieży polskiej w zaborze, z drugiej – niektóre modyfikacje fabuły zaburzyły spójność i głębię przekazu. Publiczność, jak i prasa, przyjęła film z umiarkowanym entuzjazmem, chwaląc realizm scenografii i kostiumów, ale wyrażając również dezaprobatę dla niektórych zmian fabularnych.

Podsumowując, filmowa adaptacja „Syzyfowych prac” ma swoje silne i słabe strony. Na plus zaliczyć należy wierną rekonstrukcję epoki i przemyślaną grę aktorską. Na minus z kolei – wybiórcze podejście do treści powieści i wolniejsze tempo akcji. Film ten zdecydowanie będzie ciekawą pozycją dla tych, którzy interesują się historią Polski i literaturą.

Adaptacje filmowe pełnią istotną rolę w kulturze – nie tylko umożliwiają szerszemu gronu odbiorców zetknięcie się z literaturą, ale również nowe interpretacje klasycznych dzieł. „Syzyfowe prace” Pawła Komorowskiego, pomimo niedoskonałości, jest godną uwagi próbą przybliżenia widzom realiów oraz problematyki tamtych czasów.

Dla zainteresowanych filmem polecam zapoznać się z innymi adaptacjami dzieł Żeromskiego, a reżyserowi Komorowskiemu warto poświęcić uwagę za jego dotychczasowy dorobek artystyczny. Adaptacja „Syzyfowych prac” w kontekście innymi ekranizacjami polskiej literatury stanowi interesujący przyczynek do dyskusji o sposobach reinterpretacji dzieł klasycznych.