Kreon czy Antygona? Postawę którego z bohaterów dramatu Sofoklesa jesteś w stanie zaakceptować?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 31.05.2024 o 8:04

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 31.05.2024 o 8:00

Dramat Sofoklesa zatytułowany „Antygona” stanowi jedno z najsłynniejszych dzieł literatury starożytnej. Głównym motywem jest tu konflikt między prawami ludzkimi a prawami boskimi, przedstawiony na przykładzie tragicznych losów dwóch głównych bohaterów: Antygony i Kreona. Sofokles ukazuje w swoim utworze konfrontację między dwiema fundamentalnymi wartościami, które od wieków wpływają na życie ludzi — prawem ustanowionym przez człowieka a niepisanymi prawami boskimi. Przyjrzyjmy się zatem, które z postaw bohaterów można by zaakceptować: heroicznej Antygonie czy sprawiedliwemu Kreonowi.

Antygona, jedna z tytułowych postaci, jest córką Edypa i Jokasty, co plasuje ją w trudnym położeniu dziedziczki klątwy rzuconej na ród Labdakidów. Kiedy dowiaduje się o śmierci swojego brata Polinejkesa, który został uznany za zdrajcę i dlatego nie miał zostać pochowany, decyduje się sprzeciwić rozkazowi króla Kreona. Miłość do brata i szacunek dla religijnych zasad skłaniają ją do podjęcia ryzykownej decyzji, by pochować jego ciało, mimo że wie, że naruszenie zakazu Kreona jest równoznaczne z wyrokiem śmierci.

Antygona dzierży w sobie cechy, które budzą podziw — odwagę, niezłomność oraz gotowość do poświęceń w imię swoich przekonań. Nie boi się zejść do grobu dla zasad, które wyznaje, mimo iż wie, że oznacza to nieuchronną śmierć. Od początku jest przekonana o słuszności swoich działań i przedstawia je jako akt posłuszeństwa wobec odwiecznych praw boskich, co czyni ją postacią tragiczną i heroiczno-patetyczną. Wysokie poczucie odpowiedzialności oraz nieugiętość w obronie fundamentalnych wartości duchowych czyni ją inspirującą, choć zarazem można krytykować jej brak elastyczności i poszukiwania kompromisu.

Kreon, z kolei, objeżdża dzieło Sofoklesa jako król Teb, który właśnie objął władzę w trudnym czasie wojny i politycznych niepokojeń. Jego decyzja o zakazie pochówku Polinejkesa wynika z motywacji zabezpieczenia państwowych interesów i ustanowienia siebie jako silnego, konsekwentnego władcę. W wierze że porządek i autorytet są fundamentem dobrego rządzenia, Kreon konsekwentnie egzekwuje swoje rozporządzenia, nawet jeśli skazuje to jego najbliższą rodzinę.

Charakteryzując Kreona, warto zaznaczyć, jak jego początkowo uzasadniona postawa ewoluuje w kierunku tyranii. Swoje decyzje wydaje z przekonaniem o własnej nieomylności, a jego władczy autorytet przeradza się w bezwzględną brutalność. Kreon przeciąga swoją konsekwencję poza granice empatii, co prowadzi nie tylko do śmierci Antygony, ale również do rozpuszczenia więzi rodzinnych i perspektywy własnego potępienia. Tragiczne skutki jego decyzji, w tym śmierć najbliższych, wywołują u niego poczucie winy, pokazujące, że działania Kreona były nacechowane twardymi, choć niefortunnymi, intencjami dbania o państwowy ład.

Analizując postawy obu bohaterów, można dostrzec, że Antygona ukazuje piękno niezłomności wobec praw boskich, co jest godne szacunku, ale jej niezdolność do kompromisu jest równocześnie jej tragiczną wadą. Postawa Kreona, oparta na pragmatyzmie i potrzebie władzy, jest zrozumiała w kontekście politycznym, jednak jego ślepa konsekwencja i brak empatii krytycznie wpływają na jego rządy.

W ostatecznej ocenie można uznać, że postawa Antygony, mimo jej radykalizmu, jest bliższa do akceptacji. Kieruje się ona bowiem zasadami moralności i miłości rodzinnej, co może być postrzegane jako fundament wartości etycznych. Niemniej jednak, zarówno w dramacie, jak i w życiu, idealnym rozwiązaniem byłby kompromis, który połączyłby zasady boskie z ludzkimi i uratował obie strony przed tragicznymi konsekwencjami.

Podsumowując dramat Sofoklesa, konflikt między Antygoną a Kreonem ukazuje odwieczny dylemat między prawami boskimi a ludzkimi. Tragiczne losy obojga bohaterów wynikają z ich niezdolności do znalezienia kompromisu. Świat przedstawiony przez Sofoklesa jest miejscem, gdzie niemożność pogodzenia tych dwóch porządków prowadzi do nieuniknionych tragedii, co zawiera głębię tego dramatu i stanowi pole do refleksji nad kompromisami, które w dzisiejszych czasach są nieodzowne w rozwiązywaniu konfliktów.