Świat zwyczajny, prozaiczny - interpretacja wiersza "Astrolog"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.06.2024 o 13:54

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 8.06.2024 o 13:35

W 1954 roku ukazał się tom poezji „Wiklina” autorstwa Leopolda Staffa, który wyróżnia się na tle wcześniejszej, bardziej harmonijnej i klasycyzującej twórczości poety. W tym tomie znajdziemy wiersz „Astrolog”, który stanowi doskonały przykład zmian w estetyce i światopoglądzie Staffa, a zarazem realistyczne i krytyczne spojrzenie na życie codzienne po II wojnie światowej. Celem tego wypracowania jest analiza wiersza „Astrolog” pod kątem przedstawienia zwyczajnego, prozaicznego świata i ukazania, jak Staff opisuje zmiany w społeczeństwie oraz wartościach artystycznych.

Bohaterem lirycznym wiersza „Astrolog” jest astrolog-wróżbita, postać, która w dzisiejszej dobie wydaje się niegodna stać się tematem poezji. Astrolog, z całą swoją przestarzałą wiedzą i symboliką, znalazł się w niespodziewanie zwyczajnym i prozaicznym świecie. Jego postać zdaje się kontrastować z dynamicznie rozwijającą się cywilizacją, w której dawniej szanowane zawody, jak astrologia, tracą na wartości. Staff ukazuje tutaj swoiste zmierzenie się astrologa z nowoczesnością, która deprecjonuje jego fach i rolę w społeczeństwie.

Kontekst historyczny i światopoglądowy po II wojnie światowej znacząco wpływa na postrzeganie postaci astrologa. Wojna przyniosła ze sobą nie tylko krańcowe zmiany społeczne, ale również przyczyniła się do ogólnej deprecjacji astrologii na rzecz rozwijającej się nauki. Astrolog, który kiedyś mógł wierzyć w swoje zdolności przewidywania przyszłości, teraz staje w obliczu nowej rzeczywistości, w której wartą uwagi staje się racjonalna wiedza oraz technologie. Twórczość Staffa, szczególnie w okresie powojennym, ukazuje ten drastyczny zwrot od harmonijnej wizji świata do obrazów zwyczajnych i prozaicznych.

Wiersz „Astrolog” nie jest jednolitą całością zdarzeń, lecz składa się z luźnych obrazów i epizodów, które przedstawiają astrologa w różnych okresach historycznych. Przez pryzmat oblicza astrologa, Staff przypomina nam o średniowiecznych poszukiwaniach Kolumba czy wynalezieniu prochu. Obok tych historycznych wielkich wydarzeń przedstawiane są jednak również zupełnie zwyczajne sceny z życia codziennego – gra w kości, sztyletowanie, taniec czy skubanie gęsi. Te obrazy kontrastują z wizją astrologa jako kogoś posiadającego wyjątkową wiedzę i umiejętności.

Konstrukcja wiersza wydaje się celowo chaotyczna; Staff tworzy mozaikę wydarzeń, które nie są powiązane przyczynowo-skutkowo. Taka budowa utworu ukazuje dowolność i swobodę poety w przetwarzaniu historycznych faktów na poetycką rzeczywistość. Symboliczne jest również porzucenie przez astrologa klepsydry i czaszki – dawnych narzędzi jego pracy – na rzecz obserwacji codziennych zajęć ludzi, które teraz stają się jego jedynym źródłem prawdy o świecie.

W wierszu "Astrolog" symbolika odgrywa kluczową rolę. Staff ukazuje utratę dawnych pewników i nieskalanej harmonii: dawne mityczne obrazy ustępują miejsca prozaicznym, spod znaku codzienności. Piękna Wenecja traci swój urok, symbolizując przemijanie wartości estetycznych, które były kultywowane przed wojną.

Sztuka, według Staffa, może być remedium na tę prozaiczną wizję świata. W przedostatniej strofie wiersza zmienia się tonacja – pojawia się poetyckie słownictwo, które sugeruje, że sztuka posiada moc ożywienia dawnego piękna i wartości humanistycznych. Staff zdaje się wzywać artystów do podjęcia roli przewodników w tej nowej rzeczywistości, by przywrócić zgubione wartości.

W podsumowaniu, wiersz „Astrolog” ukazuje, jak Staff przeszedł od harmonii do przedstawienia zwyczajności w swojej twórczości. Poprzez obraz zwyczajnego, prozaicznego świata, Staff zdaje się krytykować poglądy o dominacji racjonalizmu i technologii, wzywając do powrotu do humanistycznych wartości. Artystom przypisuje rolę odnowicieli piękna i wartości w społeczeństwie.

Wnioskiem końcowym jest zrozumienie, jak Staff apeluje do społeczeństwa, by ceniło sztukę i artystów, którzy mogą na nowo wprowadzić piękno i harmonię w nasze życie. Osobiście uważam, że poezja Staffa, pomimo jej pesymistycznych tonów, niesie ze sobą nadzieję na przywrócenie wartości artystycznych i humanistycznych, które są kluczowe w zrozumieniu i wartościowaniu naszego codziennego życia.