Charakterystyka porównawcza Cześnika i Rejenta („Zemsta” A. Fredry)

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.07.2024 o 10:12

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 19.07.2024 o 9:44

Aleksander Fredro, autor znanej komedii „Zemsta”, stworzył niezwykle barwne postacie, które wpisały się na stałe do kanonu literatury polskiej. Jednym z centralnych wątków jest konflikt między dwoma szlachcicami, Cześnikiem Raptusiewiczem i Rejentem Milczkiem. Akcja dramatu umiejscowiona jest w XVIII-wiecznej Polsce, w okresie dojrzałej szlachty. W swojej komedii Fredro ukazał starcie dwóch skrajnie różnych osobowości, co nadaje dziełu niezwykłego komizmu i dynamiki.

Cześnik Raptusiewicz i Rejent Milczek, choć pochodzą z tego samego środowiska społecznego, różnią się niemal pod każdym względem. Obaj bohaterowie są przedstawicielami szlachty, jednak ich sytuacja finansowa, rodzinna i charakter diametralnie się od siebie różnią. W przypadku każdego z nich możemy dostrzec osobliwe cechy, które Fredro wyolbrzymił, by podkreślić kontrast i komizm sytuacyjny.

Cześnik Raptusiewicz to typowy polski szlachcic, możliwe że pochodzący z zamożnego rodu, jednak jego obecna sytuacja finansowa jest daleka od ideału. Zamieszkuje zamek, który formalnie należy do jego bratanicy Klary, co już sugeruje jego zależność finansową. Jego jedyną nadzieją na poprawę swojej sytuacji materialnej jest ożenek z majętną Podstoliną, co stanowi jeden z głównych wątków fabularnych. Cześnik jest kawalerem bez rodziny, co dodatkowo podkreśla jego samotność w świecie, w którym pieniądze i pozycja społeczna odgrywają kluczową rolę.

Rejent Milczek, z kolei, ma o wiele bardziej zamożne tło. Posiada wieś i połowę zamku, którą odkupił od Klary. Jest wdowcem z dorosłym synem Wacławem, co ustanawia go w innej pozycji społecznej niż Cześnik - jako głowa rodziny ma pewne obowiązki i cele rodzinne. Rejent ma jednak swoje ukryte plany, wśród których pragnienie pozbycia się Cześnika z zamku zdaje się być jednym z najbardziej dominujących. Chociaż dąży do tego celu różnymi środkami, jest wytrwały i przebiegły, co czyni go bardziej niebezpiecznym przeciwnikiem.

Cześnik odznacza się charakterystycznym wyglądem, który pasuje do jego porywczego temperamentu. Jest wysoki, tęgi, a często skarży się na różne dolegliwości, jak podagra czy reumatyzm. Ubiera się w tradycyjny żupan przepasany ozdobnym pasem, a na głowie nosi szlafmycę, co nadaje mu staroświeckiego wyglądu. Jego wygląd sugeruje typowego szlachcica, który, mimo swojego wieku i licznych problemów zdrowotnych, stara się utrzymywać pozory dawnej świetności.

Rejent Milczek jest zupełnym przeciwieństwem Cześnika pod względem wyglądu. Jest szczupły i drobnej budowy ciała, co może symbolizować jego bardziej skryty i przemyślany charakter. Ubiera się zazwyczaj w czarne, żałobne ubrania, co jest echem jego statusu wdowca. Ten żałobny strój również nadaje mu pewnej powagi i dystansu, co kontrastuje z jowialną i czasami groteskową postawą Cześnika.

Jednym z najważniejszych aspektów charakterystyki jest temperament i charakter obu postaci. Nazwisko Cześnika Raptusiewicza pochodzi od słowa „raptus”, co oznacza „niecierpliwy” i jest to cecha dominująca w jego charakterze. Cześnik ma gwałtowny temperament, co widać w wielu scenach, na przykład podczas naprawy muru, kiedy gotów jest użyć przemocy, aby osiągnąć swoje cele. Jest prostym człowiekiem, nie posiada wysokiego wykształcenia i często chwali się swoimi prostymi rozumowaniami przed Papkinem.

Cześnik jest chciwy i pragnie bogactwa, co ujawnia się w jego determinacji by ożenić się z Podstoliną ze względu na jej majątek. Mimo swojej gwałtowności, Cześnik jest również patriotą. Uwielbia tradycyjny polski ubiór i ma za sobą udział w konfederacji barskiej. Jednak z drugiej strony, jego stosunki z kobietami są raczej nieumiejętne i często nieśmiałe, co znacznie kontrastuje z jego ogólnym obrazem porywczego mężczyzny.

Rejent Milczek, z kolei, jest cichy, skryty i przemyślany, co odzwierciedla jego nazwisko. Jest inteligentny i przebiegły, co pozwala mu manipulować różnymi sytuacjami na swoją korzyść, nieraz posuwając się do fałszowania zeznań, aby osiągnąć swoje cele. Rejent często przedstawia fałszywą pobożność, co jest jedynie maską jego prawdziwej natury. Chociaż często powtarza: „Niech się dzieje wola Nieba”, okazuje się być osobą bezwzględną i mściwą. Jest gotów poświęcić szczęście swojego syna Wacława, aby osiągnąć osobiste korzyści.

Choć cechy Rejenta mogą wydawać się negatywne, posiada on także pewne zalety, które odróżniają go od Cześnika. Przede wszystkim jest opanowany i odważny; choć jest cichy i skryty, potrafi przyjąć wyzwanie do pojedynku, co pokazuje, że ma pewną dozę odwagi i godności.

Cześnik i Rejent mają jednak pewne cechy wspólne. Oboje są nieskrycie znienawidzeni przez siebie nawzajem i obaj pragną posiadać duże pieniądze. Mieszkają również w tej samej posiadłości, co stanowi główną oś ich konfliktu. Różnią się jednak w sposób diametralny pod względem charakterów i sposobów działania. Cześnik działa impulsywnie i bez przemyślenia, co często prowadzi go do kłopotów. Rejent natomiast działa w sposób przemyślany i skryty, często manipulując innymi, aby osiągnąć swoje cele. Pod tym względem Rejent jest bardziej intelektualny i fałszywy, podczas gdy Cześnik jest prostolinijny i prostoduszny.

Kontrast między tymi dwoma postaciami jest jednym z głównych źródeł komizmu w „Zemście”. Różnice między Cześnikiem i Rejentem są źródłem wielu zabawnych sytuacji. Ich wzajemna niechęć, połączona z ich różniącymi się osobowościami, sprawiała, że ich interakcje stają się komiczne. Ich wzajemne relacje pełne są ironicznych akcentów, które Fredro zręcznie wykorzystuje, by wywołać śmiech u czytelnika.

Na przykład, kiedy Rejent mówi: „Niech się dzieje wola Nieba”, a jednocześnie knuje przeciwko Cześnikowi, ukazuje swoją głęboką hipokryzję, co wzmacnia efekt komiczny. Podobnie, Cześnik, w swoim przewidywalnym gniewie i gwałtownych reakcjach, często pada ofiarą własnych wypowiedzi i działań, co również stanowi źródło humoru.

Inni bohaterowie „Zemsty” również mają swoje opinie o Cześniku i Rejencie, które jeszcze bardziej podkreślają kontrast między nimi. Na przykład Wacław, syn Rejenta, zauważa: „Jeden ogień, drugi woda”, co trafnie opisuje ich różnice. Te opinie innych postaci stanowią dodatkowy komentarz do ich charakterów i wzmacniają wątek komediowy.

Podsumowując, Cześnik Raptusiewicz i Rejent Milczek są dwoma skrajnie różnymi postaciami, które Aleksander Fredro z niezwykłą zręcznością wykorzystał, aby stworzyć dynamiczny i komiczny dramat. Ich różnice w charakterach, sytuacji finansowej, rodzinnej oraz w sposobach działania napędzają akcję dramatu, tworząc liczne, komiczne sytuacje. Cześnik, mimo swojej wybuchowości i prostolinijności, staje się sympatyczną postacią, podczas gdy Rejent, przez swoją fałszywość i przebiegłość, zyskuje bardziej negatywne konotacje.

Jednakże, to właśnie ich kontrastujące cechy sprawiają, że „Zemsta” jest tak zabawną i interesującą lekturą. Fredro, poprzez ich różne osobowości, ukazuje szerokie spektrum ludzkich zachowań i motywacji, co czyni ich postacie jeszcze bardziej realistycznymi i wielowymiarowymi. To właśnie te cechy i wzajemny konflikt stanowią siłę napędową fabuły, czyniąc dzieło kultowym fragmentem polskiej literatury.