Zło w duszy ludzkiej, na podstawie „Makbeta” Williama Szekspira

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.08.2024 o 19:59

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 24.08.2024 o 19:15

Tragedie różnią się zależnie od epoki, w której powstawały. W tragediach antycznych, jak te napisane przez Sofoklesa czy Eurypidesa, głównym źródłem konfliktu jest zderzenie jednostki z siłami zewnętrznymi, takim jak los czy bogowie. Bohaterowie tych tragedii często starają się sprostać wyzwaniom zewnętrznym, ale ich losy są często zdeterminowane przez siły niezależne od ich woli. W przeciwieństwie do tego, tragedie szekspirowskie przenoszą konflikt do wnętrza człowieka. W twórczości Williama Szekspira to psychologiczne napięcia i wewnętrzne zmagania postaci są źródłem nieszczęść i upadków. Ta wyjątkowa głębia psychologiczna, charakteryzująca postacie u Szekspira, nadaje jego tragediom uniwersalną wartość, przez co są one zrozumiałe i poruszające dla różnych pokoleń i kultur.

Jednym z najbardziej znanych dramatów Szekspira jest "Makbet", opowieść o bohaterze wojennym, który z początkowo lojalnego sługi króla zamienia się w tyrana i despotę. Kluczowymi postaciami tej tragedii są Makbet, jego żona Lady Makbet oraz wiedźmy, które przewidują przyszłość Makbeta. Historia opowiada o tym, jak Makbet, początkowo szlachetny wojownik, pod wpływem przepowiedni i ambicji swojej żony, zabija króla Dunkana, aby samemu zasiąść na tronie. Jednak cena, jaką płaci za swoje czyny, prowadzi go do moralnego upadku i ostatecznego zniszczenia.

Makbet jest przykładem bohatera tragicznego, którego postać ewoluuje od lojalnego wojownika do bezwzględnego tyrana. Na początku dramatu Makbet jest przedstawiony jako bohater wojenny, przyjaciel króla Dunkana oraz człowiek sprawiedliwy i o spokojnym usposobieniu. Posiada on cechy godne podziwu – jest odważny, lojalny i honorowy. Jednak wewnętrzne napięcia i jego własne ambicje sprawiają, że stopniowo traci te wartości.

Momentem przełomowym w życiu Makbeta jest spotkanie z wiedźmami. Te tajemnicze postacie stanowią katalizator zła w duszy głównego bohatera. Wiedźmy symbolizują mroczne aspekty ludzkiej duszy, które mogą prowadzić do upadku moralnego. Przepowiednia wiedźm, która obiecuje Makbetowi koronę, budzi w nim niepohamowane ambicje. Ten moment jest kluczowy dla zrozumienia, jak zewnętrzne wpływy mogą ujawnić wewnętrzne skłonności do złego.

Makbet, pod wpływem przepowiedni oraz namowy Lady Makbet, zaczyna snuć plany morderstwa króla Dunkana. W tym momencie zaczyna się jego wewnętrzna walka. Makbet i Lady Makbet tworzą duet, który wzajemnie się napędza do popełnienia kolejnych zbrodni. Warto zwrócić uwagę na ich rozmowy, w których planują zbrodnię. Makbet, choć początkowo ma wyrzuty sumienia, poddaje się wpływom swojej żony, która podsyca jego ambicje. Jak mówi sam Makbet: "Jeden, wyłącznie jeden tylko bodziec podżega we mnie pokusę, to jest ambicja (...)". Te słowa ukazują, że źródłem jego zła jest przede wszystkim niepohamowana ambicja.

Pierwsze morderstwo – zabójstwo króla Dunkana – staje się dla Makbeta punktem bez powrotu. Od tego momentu, Makbet zaczyna się dehumanizować i staje się coraz bardziej bezwzględny. Z każdym kolejnym morderstwem, które ma na celu utrzymanie władzy, Makbet traci resztki swojego człowieczeństwa. Relacja między Makbetem a Lady Makbet również ulega zmianie – początkowo wspólne w zbrodni, zaczynają się od siebie oddalać, co prowadzi do ich ostatecznego upadku.

Postać Lady Makbet również przechodzi wyraźną przemianę. Na początku jest ukazana jako silna i bezwzględna, podsycająca ambicje męża. Jednak z czasem zaczynają ją dręczyć wyrzuty sumienia, co objawia się w koszmarach nocnych i stopniowym pogarszaniu się zdrowia psychicznego. Jej słowa: "Boleść, co mija po krzywdach nieczynnych, wyrzuty wyrzucają z serca sen" doskonale oddają stan jej duszy – poczucie winy nie pozwala jej na spokojny sen.

Makbet, z kolei, staje się coraz bardziej okrutny i obojętny na cierpienia innych. Jego słowa: "Bywało niegdyś, że byle krzyk w nocy mroził mnie dreszczem na wskroś" pokazują, jak bardzo zmienił się jego charakter – z człowieka wrażliwego na krzywdę innych, stał się tyranem, dla którego życie ludzkie straciło jakąkolwiek wartość.

Kulminacja tragedii rozgrywa się w Zamku w Dunzynianie, otoczonym przez wojska Malkolma. Makbet, świadomy swojej nieuchronnej klęski, reflektuje nad swoim życiem i wyborami. Zdał sobie sprawę, że przez swoje czyny utracił człowieczeństwo – jest teraz samotnym i zgorzkniałym tyranem. Jego słowa: „Umarła...teraz? Trzeba było znaleźć czas, w którym miałoby sens słowo umrzeć” wskazują na jego ostateczne zrozumienie, że życie, które posiągnął, nie ma już dla niego znaczenia.

Końcowym aktem tragedii jest ostateczna walka Makbeta i jego śmierć. Jego upadek jest symboliczny – jest to ostatni akt odwagi, powrót do dawnej tożsamości rycerza, jakim był na początku historii. Śmierć Makbeta kończy jego drogę pełną zbrodni, ale jednocześnie pokazuje, że zło, które zdominowało jego duszę, prowadzi tylko do destrukcji.

Wnioski, które płyną z tej tragedii, są bardzo jasne. Proces, w jakim zło zdobywa kontrolę nad duszą ludzką, jest powolny, ale nieubłagany. Szekspir poprzez postać Makbeta ukazuje destrukcyjną siłę zła, które prowadzi do zatopienia wszelkich odruchów człowieczeństwa. Tragedia ta jest uniwersalnym ostrzeżeniem przed niepohamowaną ambicją i pozwoleniem, by mroczne strony naszej natury wzięły górę nad naszymi działaniami.

Szekspir mistrzowsko posługuje się symbolem i metaforą, aby ukazać proces moralnego upadku Makbeta. Obrazy krwi, które przewijają się przez cały dramat, symbolizują wyniszczenie moralne i nieusuwalny ślad zbrodni. Makbet, nawet po zdobyciu władzy, nie jest w stanie zmyć śladów swojej zbrodni – zarówno fizycznych, jak i psychicznych.

Tragedia "Makbet" miała również duży wpływ na innych pisarzy i poetów, którzy inspirowali się motywami z dzieła Szekspira. Konflikt wewnętrzny i walka ze złem, które przejmują kontrolę nad duszą ludzką, stały się inspiracją dla wielu dzieł literackich.

Podsumowując, "Makbet" to głęboko poruszająca tragedia, która ukazuje, jak zło może zniszczyć duszę człowieka. Szekspir poprzez psychologiczną głębię swoich postaci pokazuje, że wewnętrzne napięcia i niepohamowane ambicje mogą doprowadzić do moralnego upadku i ostatecznej destrukcji. Przesłanie dramatu jest uniwersalne i wciąż aktualne: w niezaspokojonej ambicji i dopuszczeniu do głosu mrocznych aspektów ludzkiej natury kryje się ogromne niebezpieczeństwo.