Z jakiego powodu ludzie ulegają złu? Analiza na podstawie lektur szkolnych i innych przykładów

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 23.09.2025 o 20:09

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 22.09.2025 o 8:59

Uleganie złu jest tematem często poruszanym w literaturze i sztuce. Analityczne spojrzenie na przyczyny, dla których ludzie ulegają złu, pokazuje, że jest to zjawisko złożone i wielowymiarowe. Poniżej omówione zostaną przykłady z kilku kluczowych dzieł, które są obowiązkowe w polskich szkołach podstawowych: „Balladyny” Juliusza Słowackiego, „Opowieści z Narnii” C.S. Lewisa oraz mitów o królu Edypie Sofoklesa.

„Balladyna” Juliusza Słowackiego to dramat, który doskonale ilustruje, jak ambicja i żądza władzy mogą prowadzić do ulegania złu. Tytułowa bohaterka jest prostą dziewczyną z ubogiej rodziny, którą jednak nadmierna ambicja i żądza władzy popycha do popełnienia zbrodni. Balladyna zaczyna swoją drogę ku zbrodni od zabójstwa własnej siostry Aliny, z którą rywalizuje o względy księcia Kirkora. Z każdym kolejnym morderstwem Balladyna pogrąża się coraz głębiej w złu, aż w końcu zostaje królową, ale jej władza opiera się na krwi i zdradzie. W końcowym akcie dramatycznym zostaje ona ukarana zarówno przez siły nadprzyrodzone, jak i przez własne sumienie. Dramat Słowackiego pokazuje, że nieposkromiona ambicja i żądza władzy mogą prowadzić do destrukcyjnych działań, a konsekwencje tych działań są nieuniknione.

Innym fascynującym przykładem ulegania złu są „Opowieści z Narnii” C.S. Lewisa, a szczególnie postać Edmunda Pevensiego. W „Lwie, czarownicy i starej szafie” Edmund, młodszy brat rodzeństwa Pevensie, zostaje zwiedziony przez Białą Czarownicę dzięki obietnicy władzy i smakołyków, takich jak jego ulubione tureckie rachatłukum. Edmund początkowo zdradza swoje rodzeństwo, działając pod wpływem egoizmu i chęci zysku. Jednakże, w miarę rozwoju fabuły, Edmund przechodzi wewnętrzną przemianę ucząc się wartości takich jak lojalność, miłość i poświęcenie. Jego historia jest ostatecznie opowieścią o odkupieniu i pokazuje, że uleganie złu nie musi być nieodwracalne. Edmund zdradził swoich bliskich z chęci osobistej korzyści, ale dzięki wsparciu rodzeństwa i Aslana znalazł w sobie siłę do zmiany.

Z kolei mit o królu Edypie, przedstawiony przez Sofoklesa w tragedii „Król Edyp”, dostarcza innej perspektywy na temat ulegania złu. W tym przypadku zło jest wynikiem fatum i nieświadomych działań głównego bohatera. Edyp, próbując uniknąć złowieszczej przepowiedni, nieświadomie wypełnia ją, zabijając swojego ojca Lajosa i poślubiając własną matkę Jokastę. Mimo że jego czyny są przerażające, Edyp działa w nieświadomości; nie jest zły z natury, ale wpada w pułapkę przeznaczenia, które zostało mu z góry zapisane. Ta tragedia pokazuje, że zło może wynikać nie tylko z osobistych wyborów i ambicji, ale także z fatum i okoliczności poza naszą kontrolą.

Wszystkie te przykłady ukazują różnorodność dróg prowadzących do ulegania złu. Balladyna uwikłała się w zło z powodu nadmiernej ambicji i żądzy władzy, Edmund z „Opowieści z Narnii” uległ złu pod wpływem pokus i obiecanek, ale znalazł drogę do odkupienia, a Edyp wpadł w sidła zła przez nieświadome działanie i fatum. Każdy z tych przypadków podkreśla, że zło może wynikać z różnych źródeł, a kontekst, w którym działamy, odgrywa kluczową rolę w naszych wyborach.

Analiza tych trzech przykładów pokazuje, że przyczyny ulegania złu są zróżnicowane, ale niosą ze sobą ważne lekcje moralne. Literatura uczy nas, że choć droga do zła może być pociągająca lub wynikająca z okoliczności, zawsze istnieje cena do zapłacenia. Przypomina także o możliwości odkupienia i zmiany, jak w przypadku Edmunda, co daje nadzieję na to, że nawet z najciemniejszych ścieżek można znaleźć drogę do lepszego świata. To uniwersalne przesłanie pozostaje aktualne w dzisiejszym świecie i może inspirować zarówno młodych, jak i starszych czytelników do refleksji nad własnymi wyborami i wartościami.