Przykłady przedstawienia sumienia w literaturze i filmie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.06.2024 o 9:57

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 13.06.2024 o 19:03

Sumienie to jeden z najważniejszych tematów w literaturze oraz filmie, pojawiający się w różnorodnych kontekstach kulturowych i historycznych. Ta wewnętrzna zdolność człowieka do oceny moralnej własnych czynów przejawia się w wielu dziełach, zarówno klasycznych, jak i współczesnych, ukazując wielowymiarowość tego zagadnienia. Analiza przykładów przedstawienia sumienia w literaturze oraz filmie pozwala zobaczyć, jak różnorodne mogą być interpretacje etycznych konfliktów oraz refleksji nad moralnością.

Jednym z najbardziej klasycznych przykładów rozważań nad sumieniem jest dramat „Hamlet” Williama Szekspira. W dziele tym tytułowy bohater jest rozdarty między powinnością zemsty za śmierć ojca a moralnym niepokojem związanym z aktem zabójstwa. Scena z „Duchem” (akt I, scena V) oraz słynne „Być, albo nie być” (akt III, scena I) ukazują wewnętrzne rozterki Hamleta, który wciąż rozważa moralne i duchowe konsekwencje swoich działań. Sumienie Hamleta staje się areną walki pomiędzy wewnętrznymi przekonaniami a zewnętrznymi wymogami chwili.

Kolejnym znakomitym przykładem jest „Zbrodnia i kara” Fiodora Dostojewskiego. Jest to powieść, w której główny bohater, Rodion Raskolnikow, zabija staruszkę lichwiarkę z przekonaniem, że jego czyn zostanie usprawiedliwiony przez korzyści społeczne. Jednak po dokonaniu zbrodni, sumienie Raskolnikowa staje się dla niego źródłem wewnętrznej tortury. Wątpliwości moralne i poczucie winy dręczą go do tego stopnia, że nie jest w stanie kontynuować normalnego życia, co prowadzi go ostatecznie do wyznania i szukania odkupienia. Sumienie u Dostojewskiego pełni rolę bezlitosnego sędziego, którego nie można uciszyć nawet najbardziej racjonalnymi czy utopijnymi argumentami.

Innym wspaniałym przykładem literackim jest „Makbet” Williama Szekspira. W tym dramacie walka z własnym sumieniem jest kluczowym motywem. Makbet, pod wpływem proroctwa wiedźm i ambitnej żony, decyduje się zabić króla Dunkana, aby przejąć tron. Po dokonaniu morderstwa, Makbet doświadcza intensywnego poczucia winy, które przejawia się w licznych wizjach i halucynacjach. „Czyż wszystkie oceany me ręce zmyją?” (akt II, scena II) - pytanie to staje się symbolem nieusuwalnego brzemienia winy. Sumienie w „Makbecie” jest ukazane jako nieustające źródło cierpienia, które ostatecznie prowadzi bohatera do zguby.

W filmie również znajdziemy wiele przykładów refleksji nad sumieniem. Weźmy na przykład „Listę Schindlera” w reżyserii Stevena Spielberga. Film przedstawia historię Oskara Schindlera, niemieckiego przedsiębiorcy, który uratował ponad tysiąc Żydów podczas Holokaustu. Przez większość filmu Schindler jest ukazany jako oportunista i cynik, ale stopniowo jego sumienie zaczyna dominować nad jego egoizmem. Kulminacyjnym momentem jest scena pod koniec filmu, kiedy Schindler rozpacza, że mógł uratować jeszcze więcej ludzi. W tym przypadku sumienie działa jako motor pozytywnych zmian, pokazując, jak nawet jednostki o wątpliwej moralności mogą odnaleźć swoje człowieczeństwo.

Ciekawym przykładem z bardziej współczesnego kina jest film „Drive” w reżyserii Nicolasa Windinga Refna. Główny bohater, znany jedynie jako Driver, prowadzi podwójne życie – jest zarówno kaskaderem filmowym, jak i kierowcą wynajmującym się do udziału w napadach. Sumienie Drivera staje się istotnym motywem, zwłaszcza gdy angażuje się w życie swojej sąsiadki Irene i jej syna. Kiedy ich bezpieczeństwo staje się zagrożone, Driver podejmuje moralnie wątpliwe działania, aby ich chronić. Ostatecznie, pomimo swojej brutalności i zbrodni, Driver wydaje się kierować własnym kodeksem etycznym, który podkreśla rolę sumienia nawet w najbardziej ekstremalnych okolicznościach.

Innym interesującym przykładem z kina jest film „Django” w reżyserii Quentina Tarantino. Głównym bohaterem jest Django, były niewolnik, który współpracuje z niemieckim łowcą nagród Dr. Kingiem Schultzem, aby odnaleźć swoją żonę i zemścić się na tych, którzy go skrzywdzili. W trakcie podróży Django musi nieustannie konfrontować swoje działania z własnym sumieniem, zwłaszcza gdy jego misja prowadzi do aktów brutalnej przemocy.

Analiza powyższych przykładów pozwala dostrzec, że sumienie w literaturze i filmie może być przedstawiane w różnorodny sposób. Może pełnić rolę wewnętrznego sędziego, źródła cierpienia, ale także motorycznej siły prowadzącej do pozytywnych zmian. Niezależnie od kontekstu, sumienie pozostaje kluczowym elementem ludzkiej natury, ukazując jej złożoność oraz niejednoznaczność w ocenie moralnych postaw.

Przypisy

Bibliografia