Znaczenie wartości dla człowieka w świecie zniewolonym: perspektywa literatury

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 3.11.2023 o 9:34

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 2.11.2023 o 15:20

W obliczu świata, który wydaje się być coraz bardziej deprawowany i pozbawiony moralności, wartości stają się dla człowieka jednym z ostatnich bastionów godności i wolności. Jest to szczególnie istotne w kontekście literatury naznaczonej traumami wojny i totalitarnymi reżimami, takiej jak "Inny świat" Gustawa Herlinga-Grudzińskiego czy "Proszę państwa do gazu" Tadeusza Browskiego.

W obu tych utworach bezpośrednio konfrontowane są wartości człowieka i jego życia z bezwzględną okrucieństwem i zniewoleniem. Opisywanie piekła, jakim było życie w sowieckich łagrach, czy też obozach koncentracyjnych, nie tylko ukazuje istnienie jakiejś absolutnej, uniwersalnej zdeprawowanej rzeczywistości, ale też stwarza odpowiedzialność za istnienie drugiego, pozytywnego świata, w którym wartości są w stanie przetrwać.

W "Innym świecie" Herling-Grudziński pokazuje, że przedstawiciele narodów skupionych w sowieckich łagrach tworzyli społeczność opartą na wartościach takich jak solidarność i wzajemne wsparcie. W czasie, gdy totalitarna machina próbowała zniszczyć każdą iskierkę człowieczeństwa, więźmiowie utrzymywali w sobie te pozytywne wartości, budując własny "inny świat". Było to szczególnie ważne, gdyż pośród wszechogarniającego zniewolenia, to właśnie wartości stanowiły dla nich ocalenie modala sił, które pozwalały utrzymać człowieczeństwo.

Podobnie w "Proszę państwa do gazu" Browskiego, choć tylko w niewielkim stopniu możemy odnaleźć elementy pozytywności i wspólnoty, ważne jest, że autor wskazuje na istnienie tego "innego świata", w którym wartości nadal się liczą. Ocenianie, potępianie morderców i zbrodniarzy, które wydaje się być jedyną drobną formą protestu, jest manifestacją tych wartości - sprawiedliwości i empatii. Choć pełne zło jest widoczne i dominuje, to człowiek nie traci swojej zdolności do odróżnienia dobra od zła i dalej poszukuje wartości, które stanowią przeciwwagę w destrukcyjnym środowisku.

W obu przypadkach, czy to kiedyś w łagrach czy teraz w oderwanej od rzeczywistości przewracanej krzesłami Polsce, trwa walka o zachowanie ludzkiego, o poszanowanie wartości. Wartości, które jak światełko w tunelu prowadzą nas przez mrok, wytyczając drogę ku niezależności i godności. W tych trudnych czasach, gdy świat zdaje się coraz bardziej zatracić w chaosie, wartości nabierają szczególnego znaczenia dla podtrzymania naszej wewnętrznej wolności.

Podsumowując, dla człowieka żyjącego w świecie zniewolonym, wartości są jednym z najważniejszych filarów oporu. Niekoniecznie muszą one być obecne w oryginalnym świecie, aby istniały w naszym sercu i w naszych działaniach. To nasze wybory i podejmowane codzienne decyzje dają nam moc przetrwania i żegnają nadzieję na lepszy byt.