Porównanie: „Między nami nic nie było” Asnyka oraz „Kubka” Konopnickiej

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.03.2024 o 11:25

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

W okresie pozytywizmu, gdzie dominującą formą literacką była powieść dydaktyczna, pełniąca rolę narzędzia dyskusji o problemach społecznych, poezja stanęła w cieniu. Jednak zarówno Adam Asnyk, jak i Maria Konopnicka udowodnili, że poezja jest w stanie poruszać uniwersalne tematy, takie jak miłość, utrata czy pamięć, zachowując przy tym swoje artystyczne walory.

Utwór Adama Asnyka "Między nami nic nie było..." to wiersz o tonie refleksyjnym, niepozbawiony jednak gniewu i ironii, co widać już w pierwszych wersach pełnych przekory. Pomimo pozornego stwierdzenia zaklętego w tytule, że pomiędzy bohaterami nie działo się nic istotnego, treść wiersza wskazuje na coś znacznie głębszego. Użycie słowa "nic" nabiera tu wymiaru konceptualnego, podobnego do zabiegu znanego z poezji barokowej, gdzie "nic" ma w sobie zdanie sumować całość emocjonalnych doświadczeń. Uczucie pokazane jest jako coś, co łączy się nierozerwalnie z przyrodą, czego odzwierciedlenie widzimy w naturalnych metaforach. Struktura wiersza jest regularna, nasycona anaforycznymi wyliczeniami, utrzymującym rytm i rytmiczne rymy.

"Kubek" Marii Konopnickiej to też utwór liryczny, ale już na pierwszy rzut oka można zauważyć różnicę w języku i obrazowaniu. Kubek, przedmiot codziennego użytku, staje się tu symbolem wspólnie przeżytych chwil, a teraz utraconych. Zarówno łza, która spada na kubek, jak i rozstanie z ukochaną osobą, mają emocjonalny, a zarazem tragiczny wymiar. Wiersz charakteryzuje się melodyjnością i śpiewnością, a ludowe motywy i słownictwo nadają ton serdecznie intymny.

Porównując te dwa wiersze, trudno nie dostrzec, że miłość stanowi dla obu poetów motyw przewodni. Mimo to, Asnyk i Konopnicka w różny sposób podchodzą do tego uczucia. U Asnyka pojawia się pewnego rodzaju intelektualizm, analiza uczucia, jego złożoności, podczas gdy Konopnicka koncentruje się na serdeczności i emocjonalnej stronie przeżyć. Środki artystyczne są zatem inaczej wykorzystywane - Asnyk korzysta z rygoru i anafory, Konopnicka zaś ze śpiewności i motywów ludowych.

W obu wierszach natura i przedmioty codzienne nabierają nowego znaczenia, funkcjonując na poziomie symbolu. W "Między nami nic nie było..." przyroda jest tłem uczuć, towarzyszy młodzieńczym uniesieniom. W "Kubku" przedmiot codziennego użytku - kubek, staje się alegorią życia we dwoje, niedosytu i niespełnienia. Przeszłość w życiu bohaterów lirycznych zostaje przywołana za pomocą klarownych znaków - łzy i kubka, które stają się elementami pamięci i symbolem straconej miłości.

Refleksja nad sposobem przedstawiania miłości w epoce pozytywizmu ukazuje, że nawet jeśli utylitaryzm dominował w ówczesnym dyskursie literackim, poeci jak Asnyk i Konopnicka nadali emocjonalnemu aspektowi ludzkiego życia nową wartość i głębię. Obydwa utwory, choć różnią się stylem, tonem i środkami artystycznymi, są równie aktualne, świadcząc o tym, że miłość nie traci na swojej istocie mimo upływu czasu i zmian kulturowych.

Tak Asnyk, jak i Konopnicka w swoich wierszach pokazują, że miłość może być jednocześnie wszystkim i niczym, zależnie od perspektywy i kontekstu. Utwory te, choć utkane w realiach pozytywizmu, nadal fascynują i inspirują, ukazując uniwersalność i ponadczasowość doświadczenia miłości. W tym sensie oba teksty nie tracą na aktualności i dowodzą, że miłość, niezależnie od epoki, nadal zajmuje centralne miejsce w ludzkich sercach i literaturze.