Współczesne problemy ukryte pod maską komicznej groteski: „Tango” Sławomira Mrożka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.03.2024 o 11:27

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Sławomir Mrożek, uznawany za wybitnego przedstawiciela współczesnego dramatu, dostarczył światu literatury dzieło, które wnikliwie komentuje rzeczywistość, jednocześnie nie stroniąc od humoru i ostrej satyry. "Tango" – bo o nim mowa – to sztuka, która pomimo upływu czasu nadal pozostaje aktualna, podnosząc problemy rozpoznawalne nawet dla dzisiejszych odbiorców. Analizując to nagradzane i mile widziane na deskach teatru dzieło, warto przyjrzeć się warstwie, która wykracza poza oczywistą komiczną groteskę, by dostrzec uniwersalną diagnozę współczesności.

Mrożek w "Tangu" zastosował konstrukcję dramatu rodzinnego, gdzie każda z postaci reprezentuje inną postawę, ideologię oraz system wartości. Od babki Eugenii, przez wujka Eugeniusza, Stomila, Eleonorę, po Artura i Alę, tworzy galerię typów ludzkich, które mimo iż wynikają z konkretnego kontekstu historyczno-społecznego, transcendują go, stając się uniwersalnymi symbolami. Rola Stomila i Eleonory jako dorośli skupieni na poszukiwaniu hedonistycznych rozrywek odzwierciedla krytykę pokolenia, które zatraciło dawne wartości, poddając się konformizmowi. Śmiech, który wywołuje odwrócenie stereotypów, gdzie młody Artur jest konserwatystą w rodzinie wolnościowców, oraz absurdalne sceny pomiędzy rodzicami a dziećmi, stanowią środek do wyeksponowania głębszej krytyki społecznej.

Groteska, w której Mrożek ubiera swoje postaci, służy przerysowaniu zachowań i postaw – babka Eugenia staje się buntowniczką przeciwko ustalonemu porządkowi, a Stomil to postać trudna do jednoznacznego zaklasyfikowania. Z jednej strony jawiący się jako wyznawca awangardy, z drugiej – jako człowiek kompletnie nieradzący sobie z wewnętrzną pustką. Wszystko to sprawia, że śmiejemy się, lecz zarazem odkrywamy wielowarstwową krytykę społeczeństwa, gdzie dominuje kryzys wartości i idei.

Salon rodzinny Stomila, u Mrożka, staje się areną ideologicznych zmagania. Artur, wraz z podróżą przez spektrum idei – od sportu, przez Boga, aż po postęp – uosabia próby odbudowy porządku, wprowadzenia odnowy moralnej. Interesujący jest zarówno jego entuzjazm, jak i finalna niemożność wprowadzenia pryncypiów w rzeczywistość. Ta postać wprowadza do dramatu wiele pytań o kondycję współczesnego człowieka, który mierzy się z legatami poprzednich epok w kontekście nowych wyzwań.

Tragiczny wymiar postaci Artura przypomina bohaterów romantycznych, których cechuje idealizm oraz dążenie do nieuchwytnych idei. Jest to kobiecie, który nie znajduje ujścia dla swoich marzeń i pragnień, stawiając czoła brutalnej rzeczywistości, która nie pozwala na łatwe ich zrealizowanie. Artyście nie wystarczy jedynie marzenie, potrzebuje on praktycznego działania, które nierzadko kończy się fiaskiem.

Symbolika obecna w "Tangu" ma istotne znaczenie dla zrozumienia przesłania dramatu. Tragiczny finał, gdzie młody idealista pada ofiarą rządów Edka, symbolizuje porażkę intelektualizmu i kultury, a także ukazuje rodzące się na nowo totalitaryzmy. Scena finałowa, zaproszenie do tańca, staje się sugestywnym obrazem, który komentuje istotę zmian społecznych oraz nietrwałość ustrojów.

"Tango" Mrożka to dramat o nieprzemijającej uniwersalności, który porusza konflikty wolności z anarchią, tradycji z nowoczesnością oraz analizuje mechanizmy powstawania władzy totalitarnej. Dla przekazania poważnych treści, sztuka sięga po surrealistyczne i komiczne elementy, kryjąc za nimi głęboki sens, co pozwala na zrozumienie procesów społecznych i politycznych.

Podsumowując, "Tango" to dzieło, które dzięki wykorzystaniu groteski przekazuje myśli na tyle zróżnicowane oraz uniwersalne, że dzień w dzień znajdują odzwierciedlenie w kontekście nowych problemów. Mrożek posługując się komedią, zmusza do refleksji nad losem jednostki wobec rozpadającego się społeczeństwa, w którym pojęcia prawdy oraz wartości ulegają dekonstrukcji. Diagnoza autorstwa tego wybitnego dramaturga nie straciła na aktualności i dziś może stanowić przestrogę przed powtórzeniem błędów przeszłości.