„Tango” Sławomira Mrożka – współczesne problemy ukryte pod maską komicznej groteski

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.05.2024 o 9:51

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 29.05.2024 o 9:30

Sławomir Mrożek to wybitny przedstawiciel współczesnego polskiego dramatu, niemal równoważny Tadeuszowi Różewiczowi. Jego twórczość nie tylko zyskała uznanie w kraju, ale również cieszyła się dużym powodzeniem na arenie międzynarodowej. Szczególnym sukcesem było wystawienie jego dramatu "Tango", które zyskało popularność na całym świecie. Sztuka ta okazała się na tyle uniwersalna i aktualna, że jest wystawiana po dziś dzień w wielu różnych krajach.

"Tango" przedstawia historię nietypowej rodziny, będącej archetypem dramatu rodzinnego i ukazującą trzy pokolenia. Najstarsze z nich to babka Eugenia i wujcio Eugeniusz. Pokolenie dojrzałe reprezentują Stomil i Eleonora, natomiast najmłodsze – Artur i Ala. Każda z tych postaci ma swoje unikalne cechy, które ukazują w groteskowy sposób problemy współczesnego społeczeństwa.

Eugenia, pasjonatka pokera i osoba niemoralna, nie dba o to, jak jest postrzegana przez innych. Jej brat, Eugeniusz, pod pozorami dystyngowanego starszego pana, kryje swoją bierność i niezdecydowanie. Stomil natomiast jest awangardowym artystą, który akceptuje romans swojej żony z lokajem, tłumacząc to artystyczną wolnością i brakiem tradycyjnych norm. Eleonora z kolei dąży do wyzwolenia z norm społecznych i pragnie, aby jej syn Artur został artystą, co ma być dla niej dowodem na jej nowatorskie podejście do życia i wychowania. Artur natomiast to postać tragiczna, dążąca do przywrócenia rodzinie moralności i porządku.

Groteskowe przedstawienie postaci pozwala Mrożkowi na ukazanie współczesnych problemów społecznych w sposób zarówno humorystyczny, jak i krytyczny. Przejaskrawienie cech postaci oraz kontrasty pomiędzy pokoleniami tworzą komizm, który jednocześnie ukrywa głębsze, często bolesne prawdy. Absurdalna sytuacja, w której znajduje się rodzina, stanowi doskonałe tło do ukazania rozluźnienia obyczajów, moralnego chaosu i braku zasad.

Konflikt pomiędzy młodym Arturem a resztą rodziny jest centralnym punktem akcji. Artur, jako zwolennik tradycji, stoi w opozycji do anarchii reprezentowanej przez jego rodzinę. Brak zasad, moralności i porządku, który symbolizują Eugenia, Eugeniusz, Eleonora i Stomil, jest dla niego trudny do zaakceptowania. Rodzina ta to symbol buntowników, którzy zatracili wszelkie tradycyjne wartości.

Artur, dążąc do przywrócenia ładu, podejmuje walkę, jednak jego działania okazują się nieskuteczne. Jest postacią tragiczną, której marzenia o rewolucji obyczajowej spotykają się z brutalnym oporem rzeczywistości. W poszukiwaniu ideałów, które mogłyby odmienić rzeczywistość, Artur staje się marzycielem i mitomanem. Jego walka jest skazana na niepowodzenie, ponieważ brak jest w niej rzeczywistych szans na sukces.

W postaci Artura można odnaleźć satyrę na romantycznego bohatera, podobną do Gustawa-Konrada czy Kordiana z dzieł Mickiewicza i Słowackiego. Artur to marzyciel, którego plany nie mają szans na realizację, co czyni go symbolem braku możliwości realizacji własnych aspiracji i idei. Konflikt chęci i możliwości ukazany jest w "Tangu" w sposób boleśnie realistyczny.

Finałowa scena, w której Edek – symbol brutalności i braku inteligencji – morduje Artura, a następnie zapowiadająca "dyktaturę ciemniaków" scena tanga z Eugeniuszem, to mocne zakończenie dramatu. Edek, zabijając Artura, symbolizuje tryumf prostactwa nad inteligencją i moralnością. Jego brutalność i prymitywizm są zapowiedzią nadchodzącej rzeczywistości, w której przemoc i brak zasad przejmują władzę.

Mrożek w "Tangu" ukazuje uniwersalną problematykę dotyczącą wolności i anarchii, tradycji i nowoczesności, a także przepaści między marzeniami a ich realizacją. Mechanizmy powstawania władzy totalitarnej, zniewolenie jednostki ludzkiej i cykliczność historii to tematy, które pozostają aktualne do dziś.

Komiczna groteska w dramacie pełni rolę narzędzia, które pozwala na ukazanie poważnych problemów w sposób dostępny i zrozumiały dla szerokiego grona odbiorców. Przejaskrawienie postaci, humor i absurd tworzą kombinację, która, mimo swej zewnętrznej lekkości, niesie ze sobą głęboki i przemyślenia warty przekaz.

Podsumowując, "Tango" Sławomira Mrożka to dramat, który poprzez komiczną groteskę ukazuje poważne współczesne problemy społeczne i moralne. Jego przesłanie jest wciąż aktualne, a uniwersalność tematów i motywów sprawia, że dzieło to pozostaje ważnym elementem kanonu literatury. Przykład "Tanga" pokazuje, jak wielką siłę rażenia może mieć dramat rodzinny, który w humorystyczny sposób krytykuje rzeczywistość i zmusza do refleksji nad naturą ludzką oraz społeczeństwem.