Funkcje świata nadprzyrodzonego w twórczości romantycznej.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.03.2024 o 10:58

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Romantyzm to epoka w historii kultury, która zrodziła się jako reakcja na racjonalistyczne i empiryczne założenia epoki oświecenia. Przedstawiciele romantyzmu dążyli do podkreślenia wartości uczuciowości, duchowości oraz otwartej wyobraźni, często wykorzystując w swoich dziełach motywy i elementy świata nadprzyrodzonego. Temat ten był jednym ze sposobów na ukazanie nie tylko zmagania się człowieka z tajemnicami natury, ale również służył jako narzędzie do odkrywania i przedstawiania głębokich, wewnętrznych przeżyć jednostki.

Przyroda w romantyzmie jest reinterpretowana, staje się potężną i niezrozumiałą siłą, która często dominuje nad ludzkim rozumem i osiągnięciami technologicznymi. Porównanie człowieka do trzciny na wietrze stanowi metaforę jego bezsilności i podległości wobec sił przyrody. Wysnuwa się z tego idea, że tajemnica otaczającego nas świata jest niezgłębiona, a przyroda bywa nie tylko scenografią wydarzeń, ale także uczestnikiem i sędzią ludzkiego losu. W literaturze romantycznej wiele jest przykładów, gdzie przyroda egzekwuje moralny wymiar kary lub nagrody, wpływając bezpośrednio na losy bohaterów.

Symbolika świata nadprzyrodzonego ma swoje korzenie również w tradycji ludowej i mitologii. W twórczości tego okresu znajdujemy motywy zjaw, nimf, elfów i złych mocy, nawiązujące do wierzeń o duchach, czarach i magii. Rozwój duchowości człowieka był często uwikłany w religijne rytuały i obrzędy, co dodatkowo podkreślano w dziełach romantycznych.

Romantycy zgłębiali również temat duszy ludzkiej i pozarozumowego poznania, odrzucając ideę, że poznanie świata może odbywać się wyłącznie za pomocą rozumu. Wśród przykładów takiego przenikania się świata doczesnego i pozaziemskiego można wskazać "Dziady" Adama Mickiewicza, gdzie podczas obrzędu Dziadów duchy zmarłych i zjawy manifestują swoje obecności, przekazując moralne przesłania.

W "Dziadach" szczególne znaczenie ma motyw ludowego święta zmarłych, podczas którego duchy uczestniczą w akcji dramatu. Mickiewicz przedstawia tu duchy, takie jak dusza Zosi, która wędruje po zaświatach, a jej historia staje się przestrogą. Pojawia się także postać Pana, który ostrzega przed życiem pozbawionym ludzkich wartości, oraz duchy dzieci, Józia i Rózia, które pomimo braku doświadczenia cierpienia, po śmierci również nie znajdują spokoju.

W dziele "Król Olch" Johanna Wolfganga Goethego świat nadprzyrodzony znajduje odbicie w symbolice mrocznego lasu i jego mieszkańców. Różnica w percepcji świata dorosłych i dzieci nabiera tu szczególnego znaczenia, a tytułowy Król Olch staje się siłą decydującą o życiu i śmierci bohatera.

W "Balladach i romansach" Mickiewicza również pojawiają się motywy nadprzyrodzone. Przyroda nie tylko tka tajemniczy nastrój, ale też decyduje o losach postaci, co widać chociażby w balladach "Świtezianka" i "Świteź".

Podsumowując, świat nadprzyrodzony w literaturze romantycznej pełnił wiele funkcji: był źródłem tajemnic, symbolem potęgi natury, nośnikiem moralnych przesłań, a także środkiem do eksploracji wewnętrznego "ja" człowieka. Tematy nadprzyrodzone są uniwersalne i nadal znajdują odzwierciedlenie w literaturze jako wyraz ludzkich poszukiwań duchowych. Romantyzm, za sprawą swoich dzieł przesyconych elementami nadprzyrodzonymi, w efektowny sposób ukazał, jak bogate i wielowymiarowe mogą być wyobrażenia wykraczające poza granice racjonalnie pojmowanego świata.