Literatura współczesna powszechna i polska – charakterystyka epoki

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 2.04.2024 o 16:00

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Literatura współczesna, zarówno polska jak i powszechna, charakteryzuje się znaczącą różnorodnością w zakresie tematyki, stylu, a także formy narracyjnej. Ramy czasowe tej epoki określa się od września 1939 roku, początku II wojny światowej, aż do czerwca 1989 roku, momentu odwilży politycznej i społecznej znanej jako koniec epoki socjalizmu w Polsce oraz innych krajach Bloku Wschodniego. Wpływ historii i polityki na literaturę współczesną jest niezaprzeczalny, podkreślający rolę literatury jako świadka, ale i krytyka zmieniającej się rzeczywistości.

W polskiej literaturze okresu wojennego dominowała kontynuacja tradycji literackiej z okresu międzywojennego, jednakże ukształtował się wyraźny podział na literaturę tworzoną w kraju i na emigracji. Twórczość literacka podziemia koncentrowała się na tematyce patriotycznej i obronnej, mając istotny wpływ na ducha oporu społeczeństwa. Przykładem mogą być dzieła takich autorów jak Krzysztof Kamil Baczyński czy Zuzanna Ginczanka. Kultura i literatura wojenna pełniła nie tylko funkcję estetyczną, ale również była nośnikiem nadziei na odzyskanie niepodległości.

Literatura powojenna i okres socrealizmu niosły z sobą refleksję nad doświadczeniami wojennymi i nową rzeczywistością polityczną. „Medaliony” Zofii Nałkowskiej czy twórczość Tadeusza Borowskiego ukazywały brutalną prawdę o wojnie i obozach. Socrealizm wprowadził w literaturze motywy propagandowe, z których z czasem twórcy zaczęli się wyzwalać, co zaowocowało bogatą literaturą poodwilżową.

Okres lat 60., 70., aż po początki 80. to czas znacznych przemian w literaturze polskiej. Wydarzenia Marca 1968 czy protesty robotnicze w 1976 roku znalazły odzwierciedlenie w literaturze protestu. Ważnym zjawiskiem była również literatura faktów, reprezentowana przez Melchiora Wańkowicza, a także literatura stanu wojennego, która w obliczu cenzury i represji, skupiała się na opisie dramatycznych doświadczeń społeczeństwa.

W obszarze literatury światowej również widoczny jest wpływ historii i polityki. II wojna światowa i zimna wojna stanowiły tło dla dzieł literackich na całym świecie. Ruch egzystencjalistyczny, z Jean-Paulem Sartrem i Albertem Camusem na czele, podkreślał absurd istnienia i kwestionował dotychczasowe wartości. W literaturze niemieckiej znaczący wpływ wywarli Tomasz Mann i Bertolt Brecht, którego teatr epicki wprowadził nową jakość w sztukę teatralną. Literatura amerykańska, z przedstawicielami takimi jak Ernest Hemingway czy F. Scott Fitzgerald, ukształtowała nową rzeczywistość literacką, która z kolei wpływała na europejskie nurty literackie.

Podsumowując, literatura współczesna w Polsce i na świecie jest fascynującym zapisem ludzkich doświadczeń w konfrontacji z historią i polityką. Nieustannie ewoluuje, odbijając zmieniające się konteksty społeczne, polityczne i kulturowe. Swoją różnorodnością tematyczną i stylistyczną stanowi cenne świadectwo zmagań ludzkości ze światem oraz z samymi sobą, a także podkreśla nierozerwalny związek literatury z bieżącymi wydarzeniami historycznymi i społecznymi.