Obraz Boga, człowieka i przedstawienie śmierci w epoce renesansu

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.04.2024 o 9:49

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Renesans, jako epoka przełomu kulturowego, wprowadził nowe spojrzenie na świat, człowieka i jego miejsce w nim, co zasadniczo różni się od poglądów dominujących w średniowieczu. Centralnym punktem zmiany jest przesunięcie uwagi z Boga na człowieka (antropocentryzm), co przełamało średniowieczny teocentryzm. Niniejsza praca ma na celu analizę i przedstawienie tego, jak zmienił się obraz człowieka, Boga oraz sposób ukazywania śmierci w literaturze renesansowej.

W renesansie następuje odrodzenie idei i wartości antycznych, które stają się fundamentem humanizmu. Idee te wskrzeszały przekonanie o godności i wielkości człowieka, jego zdolnościach intelektualnych i twórczych. Na przestrzeni lat ukształtowały się różne wzorce osobowe. W dziele Mikołaja Reja "Żywot człowieka poczciwego" można zauważyć przykład renesansowego ziemianina, który łączy w sobie pracowitość oraz dążenie do wszechstronnego rozwoju. Włoski "Il Cortegiano" Baldassare Castiglione oraz "Dworzanin polski" Łukasza Górnickiego przedstawiają wzór dworzanina, czyli osobę o nienagannej kulturze osobistej, elokwencji i znajomości sztuki. Bohater-patriota zostaje z kolei ukazany w "Odprawie posłów greckich" Jana Kochanowskiego. Wymienione utwory podkreślają, że człowiek renesansu to również humanista, osoba wszechstronnie wykształcona, czerpiąca inspiracje z antyku, co widoczne jest w osobach takich jak Erazm z Rotterdamu, Leonardo da Vinci czy Mikołaj Kopernik. Poza tym, rysuje się nowa rola poety i filozofa, którzy coraz częściej świadomie szukają związku z przyrodą, harmonii i złotego środka w życiu.

Renesans przyniósł także zmianę w postrzeganiu Boga. Odszedł od ścisłego związanego z religią i Kościołem wizerunku Boga na rzecz poglądu, w którym Bóg począł być postrzegany jako ojciec i opiekun, bliższy człowiekowi. Reformacja znacząco wpłynęła na zmianę stosunku do Boga oraz Pisma Świętego, umożliwiając bezpośredni dostęp do słowa Bożego i indywidualną interpretację wiary. W pieśniach Jana Kochanowskiego, Bóg jest przybliżony ludziom, bardziej personalny i zrozumiały w swojej trosce o losy ludzkie. Jednakże w kontekście baroku u Mikołaja Sępa Szarzyńskiego zarysowuje się kryzysowy obraz Boga, wskazując na rosnące rozterki i wątpliwości dotyczące boskości.

Renesans abstrahuje od tematu śmierci, który był częstym motywem w literaturze średniowiecza. Zmiana podejścia do śmierci widać zwłaszcza po osobistych przeżyciach autorów - przykładem może być "Treny" Jana Kochanowskiego, które stanowią refleksję nad śmiercią córki poety, zawierającą zarówno ból i rozpacz, jak i filozoficzną akceptację przemijalności. Śmierć i przemijalność stają się również ważnym tematem refleksji filozoficznej i etycznej epoki, co świadczy o głębszym zainteresowaniu człowieka jego własną kondycją i miejscem w świecie.

Podsumowując, renesans wprowadził znaczące zmiany w sposób przedstawiania człowieka, Boga i śmierci, odwracając się od średniowiecznych idei teocentrycznych i kładąc nacisk na godność, wolność oraz rozwój osobisty człowieka. Te zmiany wpłynęły na rozwój kultury, nauki i szeroko rozumianego humanizmu, którego echa są widoczne w dzisiejszym społeczeństwie i kulturze, promując wartości takie jak tolerancja, samorealizacja i poszanowanie dla każdego życia ludzkiego.