Wybrane fraszki Jana Kochanowskiego- omówienie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.03.2024 o 9:44

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Jan Kochanowski, wybitny poeta epoki renesansu, często uznawany jest za ojca literatury polskiej. Jego twórczość, choć zróżnicowana, to przede wszystkim fraszki stanowią jeden z ciekawszych przykładów tego gatunku w literaturze polskiej. Są one nie tylko dowodem na mistrzostwo literackie Kochanowskiego, ale także świetnie odzwierciedlają obyczaje, przekonania oraz światopogląd epoki renesansu. W tym wypracowaniu przybliżę wybrane fraszki poety, zwracając uwagę na różnorodność tematów i bogactwo konwencji gatunkowej.

Rozpocznę od fraszki "Do gór i lasów". Jest to utwór silnie autobiograficzny, gdzie Kochanowski zwraca się do gór i lasów, będących symbolem jego dzieciństwa. Góry w tym kontekście stają się wyznacznikiem potęgi i niewzruszoności, nawiązując do antycznej tradycji, w której to właśnie góry są domem bogów i herosów. Las zaś symbolizuje zmienność, różnorodność i możliwość rozwoju. Przyroda w poezji Kochanowskiego jest miejscem refleksji, której podmiot może doświadczyć, będąc blisko natury. Czas spędzony na obcowaniu z przyrodą przekłada się na filozoficzne rozważania dotyczące ludzkiego życia, podróży, studiów czy obowiązków. Fraszka ta ukazuje niezmiennik przyrody w kontraście do przemijającego życia człowieka.

Następnie omówię fraszkę "Do fraszek", w której poeta kreuje swój gatunek jako coś w rodzaju labiryntu, gdzie Minotaurem jest prawda. Fraszka ta wyróżnia się metaforyką nawiązującą do mitologii, a przede wszystkim do trudnego do opanowania tworu jakim jest labirynt. Tu poezja staje się czymś enigmatycznym, a jej odbiór zależy od wnikliwości i interpretacyjnych zdolności odbiorcy.

Fraszka "Na lipę" pełna jest refleksji i podziwu dla natury. Lipa, personifikowana i przemawiająca do przechodnia, staje się symbolem odpoczynku i miejsca, które inspiruje do twórczości i rozmyślań. Jest to dla Kochanowskiego ważny element jego osobistego świata, który pozwala mu na chwilę wytchnienia i refleksji nad życiem.

"Na dom w Czarnolesie" to z kolei fraszka ukazująca apostrofę do Boga oraz wyrażenie wdzięczności za dom rodzinnego poetę. Tu widzimy postawę ufnego zawierzenia i ochrony Bożej. Promowane są wartości niematerialne - sumienie, szczęście rodziny, zdrowie, które są dla Kochanowskiego fundamentem stabilnego i spełnionego życia.

W "O doktorze Hiszpanie" natomiast poeta posługuje się tonem satyrycznym, krytykując nadmierne oddanie się nałogowi alkoholowemu. Fraszka ta przedstawia sylwetkę doktora z humorem, ale również z przestrogą o ludzkich wadach i skłonnościach.

W "Człowiek Boże igrzysko" Kochanowski sięga po motyw teatru świata, a człowieka jako aktora w nieustającym przedstawieniu reżyserowanym przez Boga. Poddaje refleksji miejsce i rolę człowieka w świecie, kwestionując znaczenie i sens ludzkiego losu.

Podsumowując, wybrane fraszki Jana Kochanowskiego znakomicie obrazują nie tylko jego umiejętności poetyckie, ale także przemyślenia i światopogląd epoki renesansu. Szersze spojrzenie na omówione utwory pozwala zauważyć uniwersalność zawartych w nich tematów, które do dzisiaj pozostają aktualne i mogą stanowić materiał do rozważań nad ludzkim życiem, wartościami i miejscem człowieka w przyrodzie. Fraszki Kochanowskiego są zatem nieocenionym elementem w rozumieniu historii literatury polskiej, jak i światopoglądu epoki, w której powstały.