Porównanie motywu biesiady przedstawionego w utworach: „Pijaństwo” Ignacego Krasickiego oraz „O doktorze Hiszpanie” Jana Kochanowskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 19.03.2024 o 10:17

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Motyw biesiady jest obecny w literaturze od starożytności, odzwierciedlając rzeczywistość społeczną, stosunek do życia oraz ukazując normy moralne danego czasu. W polskiej literaturze szczególną rolę odgrywa ten motyw w utworach Jana Kochanowskiego oraz Ignacego Krasickiego, którzy przedstawiają go w swoich czasach, odpowiadających kolejno Renesansowi i Oświeceniu.

Jan Kochanowski w fraszce „O doktorze Hiszpanie” ukazuje biesiadę jako ważny element życia renesansowej szlachty. Renesans cenił radość życia i humanizm, odwoływał się do epikureizmu, gdzie cieszenie się życiem i korzystanie z jego uroków było ważne. Bohater fraszki, doktor Hiszpan, tłumaczy, że wino się należy każdemu człowiekowi wedle stanu i godności, a uczucie pragnienia to znak, że Bóg chce, aby człowiek pił. Biesiada jest zatem przedstawiona jako sposób spędzania wolnego czasu i element kultury. Ironia obecna w tekście, gdzie poeta opowiada o przesadnym piciu w sposób zabawny, ale z lekka krytyczny, stanowi odbicie ówczesnej rzeczywistości szlacheckiej – biesiada została przedstawiona jako chwila relaksu i lekceważenie norm społecznych.

Z kolei Ignacy Krasicki w swojej satyrze „Pijaństwo” podchodzi moralizatorsko do motywu biesiady. Oświecenie to epoka rozumu i oświaty, stąd podejście Krasickiego do biesiady i alkoholu jest inne. Jako duchowny, Krasicki ukazywał zagrożenia wynikające z nadużywania alkoholu. W satyrze biesiada staje się obrazem zgubnych skutków pijaństwa. Poprzez ironię i groteskę, autor zwracał uwagę na zepsucie i rozwiązłość alkoholizującego się społeczeństwa. Krasicki krytykował zarówno jednostki, jak i społeczne przyzwolenie na nadużywanie alkoholu, traktując pijaństwo jako symbol moralnego upadku.

Porównując te dwa ujęcia, widzimy znaczące różnice. Szczęście doczesne Kochanowskiego kontrastuje z racjonalnym i krytycznym podejściem Krasickiego. Renesansowa biesiada jest wyrazem radosnego podejścia do życia, gdzie pijaństwo choć piętnowane to bagatelizowane, natomiast dla Oświecenia staje się to problemem społecznym mogącym prowadzić do upadku. Kontekst historyczny i filozoficzny wpłynął na postrzeganie tematu biesiady – w czasach renesansowych szlachta odprężała się przy alkoholu, a w czasach oświecenia zaczęto podkreślać odpowiedzialność jednostki w kontekście społecznym.

Renesansowa biesiada Kochanowskiego i oświeceniowa satyra Krasickiego ukazują picie jako element kultury, ale jednocześnie środek do krytyki społecznej. Obie postawy pokazują sposoby refleksji nad ludzkimi wadami i zachowaniami, a także wpływają na społeczne normy i wartości. Ważnym elementem jest także edukacyjny i humorystyczny wymiar utworów, gdzie za pomocą zabawnych sytuacji pisarze zwracają uwagę na poważne problemy.

Podsumowując, zarówno Kochanowski, jak i Krasicki wykorzystali motyw biesiady do przekazania wartości moralnych i społecznych. Pokazali, że umiar w życiu jest kluczem do mądrości. Obie postawy mają swój przekaz moralizatorski, choć realizowany w różnych kontekstach epokowych. Dzięki temu uczymy się poprzez literaturę, że mimo rozwoju czasów, ludzkie słabości pozostają podobne i potrzebne są ciągle przypomnienia o życiu w umiarze i odpowiedzialności, zarówno dla jednostki, jak i dla społeczeństwa. Utwory te wpisują się w swój czas i pozwalają na zrozumienie, ile nasza kultura zawdzięcza przeszłości oraz jak sztuka może wpływać na społeczną świadomość i postępowanie.