Problematyka władzy despotycznej w III części „Dziadów”.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.03.2024 o 17:18

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

W romantyzmie, epoce burzliwych przemian społecznych i politycznych, to właśnie postać władcy oraz władza jako taka były często punktem centralnym refleksji poetów, pisarzy i myślicieli. Wśród nich Adam Mickiewicz, który w swojej twórczości niejednokrotnie zwracał uwagę na problematykę wolności osobistej i narodowej, stając się jednym z najważniejszych przedstawicieli romantyzmu i wieszczem narodowym.

Trzecia część "Dziadów", zrodzona w okresie po upadku powstania listopadowego, w szczególności związana jest z krytycznym spojrzeniem na władze rosyjskie wykorzystujące praktyki despotyczne. To w niej Mickiewicz obnaża mechanizmy despotycznej władzy i ukazuje, jak krzywdząca może być polityka dla jednostki i społeczności.

Analizując III część "Dziadów", łatwo można dostrzec cechy charakterystyczne dla władzy despotycznej - łamanie praw oraz stosowanie terroru, które mają miejsce w całym utworze. Represje, które spadają na bohaterów dramatu, w swej istocie mają świadczyć o absolutnej dominacji władzy. Sceny z więzienia ukazują relacje między władzą a poddanymi jako pełne strachu i przemocy, co odzwierciedla autentyczne represje carskie po upadku powstania listopadowego.

Martyrologia narodu widoczna jest w opisach cierpień więźniów, takich jak Cichowski czy Rollison. Mickiewicz ukazuje ich ból fizyczny i psychiczny, nie poddają się oni jednak władzy despotycznej, zachowując postawę heroiczne i niezłomne mimo długotrwałego więzienia i nieustających represji.

W obliczu despotyzmu pojawiają się także postacie zdrajców i oportunistów, których obraz najpełniej rysuje "Bal u Senatora". Postać Doktora jest tu symbolem zdrady narodowej, co widoczne jest zwłaszcza w scenie jego śmierci, kiedy to nałożona przez niego na siebie przeklęta koszula staje się narzędziem egzekucji. Krytyka postaw kosmopolitycznych i zaprzedania się idei narodowej ze strony Mickiewicza jest bezlitosna, co przejawia się w potępiających komentarzach narratora i cytatach z tekstu.

W dramacie widoczny jest również wewnętrzny podział społeczeństwa polskiego na patriotów i kolaborantów, co można interpretować poprzez metaforę lawy przytaczaną przez Piotra Wysockiego. Mickiewicz kreśli obraz społecznego rozdarcia nie tylko w aspekcie politycznym, lecz także moralnym i psychologicznym.

"Trzecie wywołanie" rzuca światło na władzę despotyczną w rosyjskim społeczeństwie, przedstawiając portret urzędników carskich pełnych przemocy oraz strachu wśród samych poddanych. Los tragiczny dekabrystów pokazuje paralele między rosyjskim a polskim doświadczeniem despotycznych rządów.

Podsumowując, III część "Dziadów" Mickiewicza stanowi głęboką refleksję na temat despotyzmu, uniwersalności problematyki władzy nadużywającej swej siły oraz znaczenia wolności i ducha niezłomności. Dzieło podkreśla tragiczny los narodów, które są duchowo zniewolone przez represyjny aparat państwa, i zachęca do refleksji nad historią oraz jej wpływem na współczesność.

Mickiewicz, podejmując tematykę władzy despotycznej w "Dziadach" III części, tworzy dzieło wielowarstwowe, które pobudza do myślenia nie tylko o przeszłości, ale i o kondycji ludzkiej w obliczu totalitarnych rządów, zarówno w kontekście narodowym, jak i osobistym. Literatura, w swojej najwyższej formie, staje się tu bronią przeciwko zapomnieniu i przestrogą dla przyszłych pokoleń.