Barokowa i Renesansowa wizja świata.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 5.04.2024 o 8:39

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Renesans i Barok to dwie znamienite epoki, które znacząco ukształtowały europejską kulturę, sztukę i sposób postrzegania świata. Chociaż epoka renesansu i baroku wydaje się być chronologicznie następującą po sobie i w wielu aspektach opierają się na znanym nam dziedzictwie kulturowym, to jednak prezentują diametralnie różne wizje świata i pozycji człowieka w nim.

Renesans to przede wszystkim powrót do antycznych korzeni, odrodzenie się wartości kultury klasycznej. W centrum zainteresowania znalazł się człowiek uznany za miarę wszystkich rzeczy, co określono mianem antropocentryzmu. Tendencja ta widoczna jest w dziełach wielkich mistrzów epoki, takich jak Leonardo da Vinci czy Michał Anioł. Renesansowy człowiek wierzył we własne możliwości moralnej doskonałości, co odzwierciedlał optymizm antropologiczny. Ideału doskonałości szukano w harmonii i ładzie kosmicznym, które odzwierciedlać miały idealne proporcje i umiar. Przykładem może być tu "Człowiek witruwiański" czy klarowność form w sztuce i literaturze. Literatura renesansowa czerpała pełnymi garściami z antycznych form, czemu dowodzi choćby twórczość Jana Kochanowskiego, gdzie elegancja i prostota języka idzie w parze z refleksją nad losem ludzkim, naturą czy miłością.

Przejdźmy teraz do baroku, epoki, w której wizja świata i człowieka przechodzi metamorfozę. Barok to czas nasilonej kontestacji, twórczego niepokoju i przesytu formą. Wizja człowieka staje się bardziej złożona - odkrywamy w nim dualność. Barokowy homo viator to podróżnik duchowy, pogrążony w walce między duchem a materią, dobrem a złem. Szybko zmieniająca się rzeczywistość, pełna przepychu, ale i iluzji, skłania do refleksji nad przemijaniem, co symbolizuje vanitas. Barokowe dzieła często oscylują wokół motywów śmierci, pasji, grzechu i dążenia do przezwyciężenia ograniczeń cielesności.

Możemy zasygnalizować zmianę podejścia do nauki i sztuki. W baroku dynamika, ekspresyjność i metaforyka zaczynają dominować nad wcześniejszym porządkiem i harmonią. W literaturze rozkwitają nowe gatunki jak poezja metafizyczna czy dramat, a także rozwija się liryka religijna. Doskonałym przykładem takiego podejścia jest twórczość Mikołaja Sępa Szarzyńskiego, w której wyraźny jest napięty stosunek do świata i człowieka. Jego poezja, pełna przestawności składniowych i bogatej metaforyki, jest komentarzem do niepewnej i szybko zmieniającej się rzeczywistości.

Porównując obie epoki, można zaobserwować, jak bardzo zmieniło się miejsce człowieka w kosmosie, od centrum pomiędzy ziemią a niebem do uczestnika wiecznego konfliktu, gdzie harmonia i chaos przeplatają się w przewrotny sposób. Sposób wyrażania myśli literackich ewoluuje od prostoty i elegancji do wieloznaczności i ekspresji.

Podsumowując, Renesans i Barok oddają dwie kontrastujące interpretacje świata i człowieka, co ma odzwierciedlenie w zmieniających się wartościach kulturowych oraz w sztuce i filozofii danego okresu. Transformacja wizji świata wpłynęła na postrzeganie rzeczywistości oraz potrzeby i aspiracje człowieka z epoki.

Świat renesansu i baroku, chociaż bliski w czasie, wydaje się być równie odległy w wyrażaniu najgłębszych ludzkich przemyśleń i emocji. Renesansowa harmonia ustępuje miejsca barokowej dysharmonii, co jest odzwierciedleniem zmian społecznych, kulturowych i duchowych zachodzących w Europie przełomu tych epok.