Człowiek żyjący w dobie renesansu czy baroku – który z nich jest ci bliższy i dlaczego?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.07.2024 o 11:49

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 14.07.2024 o 11:03

Człowiek żyjący w dobie renesansu czy baroku – który z nich jest ci bliższy i dlaczego?

Renesans i barok to dwie epoki, które nie tylko następowały po sobie, ale były również szalenie różne pod względem filozoficznym, artystycznym i kulturowym. Pierwsza z nich, renesans, hołdowała wartościom antropocentrycznym, gdzie człowiek i jego zdolności były w centrum zainteresowania. Z kolei barok, który pojawił się później, skupiał się na teocentryzmie, kładąc nacisk na Boga jako centralny punkt wszelkich działań i myśli człowieka. W kontekście tych dwóch epok, renesans, z jego otwartością na nowe odkrycia, humanizmem i estetyką, jest mi zdecydowanie bliższy. W dalszej części wypracowania postaram się dokładniej przedstawić, dlaczego właśnie renesans jest mi bardziej odpowiadający, posługując się konkretnymi przykładami z literatury i sztuki tamtego okresu.

Renesans, zwany także Odrodzeniem, to okres, który oznaczał wyjście z „mroków” średniowiecza, gdzie dominowały religijne dogmaty. Ten czas charakteryzował się zwrotem w stronę człowieka, jego możliwości i osiągnięć, niemniej jednak nie rezygnując z odniesień do Boga, ale w sposób bardziej przyjacielski niż władczy. Kluczową cechą renesansu był antropocentryzm, czyli skupienie na człowieku jako jednostce wyjątkowej i godnej uwagi. Nawet w kontekście religijnym to podejście odzwierciedlało się w humanizmie, który traktował Boga jako bliższego ludziom, bardziej jako Przyjaciela niż Pan i Władcę.

Renesans to także czas odkryć geograficznych, które nie tylko przyczyniły się do poszerzenia horyzontów geograficznych, ale również intelektualnych. Chrześcijańscy badacze i podróżnicy, jak Krzysztof Kolumb czy Ferdynand Magellan, zdobyli nowe ziemie, co otworzyło przed ludzkością niespotykane wcześniej możliwości.

Jedną z wyraźnych cech renesansu była również eksplozja artystycznego i naukowego potencjału. Miało to swoje ujście w rozwoju malarstwa, rzeźby, literatury oraz nauki. Wynalezienie druku przez Johannesa Gutenberga w XV wieku było przełomem, który pozwolił na szerokie rozpowszechnienie wiedzy i literatury.

Postacie takie jak Erazm z Rotterdamu, Giovanni Boccaccio, Mikołaj Kopernik czy Jan Kochanowski wywarły olbrzymi wpływ na ówczesną i późniejszą kulturę i naukę. Erazm z Rotterdamu był niezwykle wpływowym humanistą, którego „Pochwała głupoty” krytykowała kościół i instytucje naukowe, promując przy tym wolność myśli i słowa. Giovanni Boccaccio, autor „Dekamerona”, wprowadził do literatury nowy sposób narracji, który zrywał z średniowiecznym schematem tematycznym i formalnym, poruszając świeże i życiowe tematy.

W kontekście nauki, Mikołaj Kopernik i jego teoria heliocentryczna wykazała, że to nie Ziemia, ale Słońce znajduje się w centrum Układu Słonecznego. Była to rewolucyjna zmiana w myśleniu naukowym, która miała ogromne konsekwencje w późniejszych badaniach astronomicznych.

Na polu twórczości literackiej w Polsce zasłużyli się Mikołaj Rej i Jan Kochanowski, którzy położyli fundamenty pod rozwój języka polskiego w literaturze. Jan Kochanowski, jednym z najwybitniejszych polskich poetów, rozwijał formę fraszek i trenów, wprowadzając do literatury polskiej dzieła o wysokiej wartości artystycznej i literackiej.

Epoka renesansu była okresem, w którym ciekawość świata i odkrycia były wysoko cenione. Niezaspokojona chęć eksploracji i zrozumienia zarówno siebie, jak i otaczającego świata, była motywem napędowym wielu działań i osiągnięć. Renesans porzucił średniowieczne ideały ascezy, stawiając na piedestale godność człowieka, jego myśli i działań.

Kultura renesansowa odrodziła wzorce ze starożytności, czerpiąc inspirację z dawnych kultur, literatury i architektury. W sztuce zwracano szczególną uwagę na harmonię, symetrię i technikę wykonania. Wielkie dzieła Michała Anioła, Leonardo da Vinci czy Rafaela Santi do dziś zachwycają swoją precyzją, estetyką i elegancją. Podziwiając te dzieła, czuję głęboką harmonię i ład, które są mi wyjątkowo bliskie.

W kontrze do renesansu stoi barok, epoka, która charakteryzowała się teocentryzmem. Barokowy człowiek znajdował się w stanie nieustannego zawieszenia między Bogiem a własną znikomą naturą, często pełen niepokoju i zwątpienia. Filozofia Pascala, jedna z kluczowych postaci baroku, ilustruje to w sposób nieco depresyjny: człowiek jako „trzcina myśląca” – krucha, lecz zdolna do refleksji.

Barokowe dzieła sztuki i literatury są często przepełnione powagą, smutkiem i rozważaniami na temat spraw ostatecznych. W kontekście sztuki, epoka ta była bogata w przepych, dynamikę i teatralność, co zdaje się kontrastować z moimi upodobaniami do renesansowego ładu i symetrii. Estetyka baroku, mimo że niewątpliwie równie godna podziwu, nie jest mi tak bliska jak harmonia i klasyka renesansowych arcydzieł.

Podsumowując, renesans jest mi bliższy z wielu powodów. Antropocentryzm, stawianie na pierwszym miejscu człowieka i jego godność, jest dla mnie szczególnie pociągający. Humanizm renesansowy, z jego przyjacielskim podejściem do Boga, odkrycia geograficzne i naukowe oraz niesamowite osiągnięcia w dziedzinie sztuki, stanowią dla mnie wartości, które są mi bliskie. Wybitne postacie renesansu, jak Jan Kochanowski czy Mikołaj Kopernik, wpłynęły na rozwój kultury i nauki w sposób, który do dziś jest odczuwalny.

Kontrastując to z barokiem, czuję, że epoka ta jest mniej harmonijna, bardziej przesiąknięta niepokojem i estetyką, która nie jest mi tak bliska. Współczesna perspektywa również podkreśla, jak wielki wpływ renesans miał na kształtowanie się nowoczesnego myślenia i wartości, które do dziś są istotne. Osobiście, renesansowa ciekawość świata, harmonia i radość odkrywania są mi bliższe niż barokowa refleksyjność i przepych.

Na koniec, renesans jest dla mnie bardziej pociągający również ze względu na subiektywne odczucia estetyczne i intelektualne. Harmonia, ład i klasyczne piękno dzieł renesansowych artystów sprawiają, że czuję się bardziej związany z tą epoką. Możliwość bycia częścią czasu, w którym człowiek był w centrum zainteresowania, a odkrycia i rozwój naukowy były na wyciągnięcie ręki, jest dla mnie niezwykle inspirująca i pociągająca.