Zabiegi sakralizacji i mitologizacji bohaterów noweli E. Orzeszkowej „Gloria victis”.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.04.2024 o 9:49

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Eliza Orzeszkowa, znana polska nowelistka i pisarka, jest autorką licznych utworów literackich, które poruszają tematy narodowe i społeczne. Jej nowela "Gloria victis" to utwór, w którym autorka ukazuje epizody z powstania styczniowego oraz dążenie Polaków do odzyskania niepodległości. W noweli tej Orzeszkowa wykorzystuje zabiegi sakralizacji i mitologizacji bohaterów, aby podkreślić ich heroizm i zwrócić uwagę na wartość ofiary poniesionej przez walczących za ojczyznę.

Jednym z głównych elementów sakralizacji w "Gloria victis" jest przedstawienie powstańców jako męczenników. Orzeszkowa podkreśla ich poświęcenie, cierpienie oraz śmierć dla wyższego celu, jakim jest niepodległość ojczyzny. Postaci takie jak Anielka i Jagmin są ukazane w sposób niemal święty; ich czyste intencje, moralna świętość oraz pełne oddanie walce za wolność Polski czynią z nich bohaterów narodowych. Sceny ich śmierci, opisywane z dużą ilością emocji i patosu, mają na celu wzbudzenie w czytelniku głębokiego szacunku i podziwu.

Mitologizacja bohaterów przejawia się w "Gloria victis" poprzez tworzenie ich etosu, który jest wyraźnie mityczny i heroiczny. Orzeszkowa nadaje powstańcom cechy niemal nadludzkie, przedstawiając ich jako niezłomnych i nieugiętych w walce. Bohaterowie noweli są symbolami niezłomności i patriotyzmu, ich postawy są wzorem do naśladowania dla przyszłych pokoleń. Przykładem mitologizacji może być postać Romualda Traugutta - przywódcy powstania styczniowego, który pomimo przeciwności losu, pozostaje lojalny wobec swoich ideałów aż do samego końca. Jego determinacja i gotowość do poniesienia najwyższej ofiary dla dobra ojczyzny czynią z niego postać niemal mityczną.

Nie można też zapomnieć o widowiskowych opisach przyrody, które pełnią ważną funkcję w mitologizacji i sakralizacji. Las, w którym toczy się akcja noweli, staje się symbolicznym miejscem walki dobra ze złem. Przyroda jest niemym świadkiem heroicznych czynów bohaterów, a jej opisy pełne są symboliki nawiązującej do odwiecznych prawd i legend. Jednym z najbardziej pamiętnych fragmentów noweli jest ten, w którym dąb - symbol siły i trwałości - zostaje powalony na ziemię, co metaforycznie odzwierciedla upadek powstania, ale jednocześnie symbolizuje wieczną pamięć o bohaterach.

Nowela "Gloria victis" kończy się słowami, które w jasny sposób ujawniają intencje autorki: triumf pokonanych. Orzeszkowa, używając zabiegów sakralizacji i mitologizacji, nie tylko oddaje hołd poległym powstańcom, ale także wprowadza ich do panteonu narodowych bohaterów, którzy, mimo przegranej bitwy, triumfują dzięki swojej moralnej czystości i duchowej mocy. Dzięki temu ich ofiara nie jest zapomniana, a pamięć o ich heroizmie przetrwa w świadomości narodowej.

Zabiegi sakralizacji i mitologizacji w "Gloria victis" Elizy Orzeszkowej służą nie tylko upamiętnieniu bohaterów powstania styczniowego, ale także umocnieniu narodowej tożsamości i przekazaniu wartości takich jak patriotyzm, poświęcenie i niezłomność. Ukazując powstańców jako postaci niemal święte i mityczne, Orzeszkowa stawia ich na piedestale, tworząc z nich wzory do naśladowania dla przyszłych pokoleń Polaków.