Znaczenie dwóch mogił w „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.03.2024 o 11:20

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Powieść "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej, napisana na przełomie wieków XIX i XX, jest jednym z wyrazistych przykładów literatury realistycznej czasów pozytywizmu. Epoka ta charakteryzowała się dążeniem do pragmatyzmu, pracy u podstaw oraz pokładaniem nadziei w oświcie społecznej. Cenzura carska nadzorowała publiczną wymowę tekstów, stąd też autorzy musieli uciekać się do zastosowania symboli i metafor, aby przekazywać głębsze treści.

W opracowaniu podjęty zostanie temat znaczenia dwóch mogił, które w powieści są ważnymi symbolami. Pierwsza mogiła to ta należąca do założycieli rodu, Jana i Cecylii. Ukazuje ona kontekst historyczny, w którym toczy się akcja "Nad Niemnem", a zarazem nosi w sobie przekaz o wadze pracy i osadnictwa w budowaniu narodowego dobrobytu. Mogiła Jana i Cecylii jest metaforą zaangażowania w ciężką fizyczną pracę jako fundament społeczeństwa, podkreślając, że patriotyzm nie wyraża się jedynie przez walkę zbrojną, ale też pracę na roli i dbałość o wzrost gospodarczy kraju. Ponadto, mogiła ta przypomina bohaterom o znaczeniu kontynuacji rodzinnych tradycji i pamięci o przodkach.

Druga mogiła, powstańcza, symbolizuje narodową solidarność i poświęcenie. Postaci Andrzeja i Jerzego są przykładami narodowej solidarności oraz szeroko rozumianej walki o niepodległość, co jest znaczące szczególnie w kontekście powstania styczniowego. Mogiła powstańcza staje się miejscem jedności, ponadklasowej walki o niepodległość i wyraża szacunek dla poległych oraz dług historyczny wobec tego wydarzenia. Także podkreślając jedność społeczną, mogiła powstańcza staje się pewnego rodzaju zobowiązaniem do wspólnej odpowiedzialności za losy kraju.

Przeanalizowanie obu mogił pozwala dostrzec różnice i wspólne wartości, które one reprezentują. Obie niosą przekaz o znaczeniu przeszłości dla teraźniejszości i przyszłości, o potrzebie pracy dla kraju oraz o zasługach dla narodu, aczkolwiek pochodzą z różnych sfer życia – jedna z życia codziennego, druga z działalności patriotycznej. Są one apelami o jedność narodową i społeczną, o solidarność międzypokoleniową.

Orzeszkowa poprzez te symbole prezentuje wizję idealnego obywatela, jednocześnie podkreślając, że praca codzienna jest wartością wnoszącą wkład w postawę patriotyczną. Autorce zależy na tym, aby czytelnicy zrozumieli, że mogiły są przestrogą i wzywaniem do jedności narodowej. Literatura ta ma za zadanie propagować idee zdolne do zmiany rzeczywistości, a także pobudzać dążenia do odrodzenia niepodległościowego.

Podsumowując, obie mogiły w "Nad Niemnem" to znaczące symbole dla procesu społecznego i narodowego odrodzenia. Ukazanie ich znaczenia podkreśla, jak ważne w koncepcji Orzeszkowej jest pamiętanie o przeszłości oraz przekładanie wartości narodowych i społecznych na codzienne życie. Refleksja na koniec wypracowania może podkreślić aktualność przesłań Orzeszkowej dla współczesnych Polaków i ogromną rolę, jaką literatura pozytywistyczna odgrywa w kształtowaniu postaw obywatelskich i społecznych - wpajając wartości pracy i patriotyzmu oraz pokazując, jak powiązane są one ze szczęściem i postępem całych wspólnot.