Wizerunki ludzi niepokornych w "Dziadach" cz.III Mickiewicza i innym dziele - analiza literacka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.11.2023 o 8:43

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 5.11.2023 o 11:42

W literaturze często spotykamy postacie, które odznaczają się niezależnością, buntowniczym duchem i niezgodą na narzucone im normy społeczne. Takie postacie, zwane ludźmi niepokornymi, mają ważne znaczenie dla rozwoju fabuły utworu oraz przekazują czytelnikowi ważne wartości i przemyślenia.

Centralną postacią prezentującą ideał niepokorności jest Konrad. Jest on romantycznym wzorcem bohatera walczącego o sprawiedliwość i niezależność. Konrad w "Widzeniu księdza Piotra" występuje jako więzień sumienia, który staje w opozycji do caratu i wszelkiej formy zniewolenia. Jego bunt ma charakter metafizyczny – zwraca się on przeciwko Boskiej woli, czego wyrazem jest słynna scena "Wielkiej Improwizacji". Konrad bez wahania kwestionuje boski porządek świata, rzucając wyzwanie samemu Bogu i domagając się suwerenności dla siebie i ojczyzny.

Innym wybitnym przykładem postawy niepokornej jest ksiądz Piotr – postać historyczna, która w dramacie zostaje ukazana jako przykład kapłana- patrioty. Jego walka z władzą carską nie kończy się na działaniach podziemnych czy konspiracyjnych. Ksiądz Piotr, wiedziony poczuciem obowiązku wobec narodu, dąży do tego, aby wzbudzić w polskim społeczeństwie ducha walki i niezłomności. W scenerii klasztoru staje się symbolem sprzeciwu wobec represji i staje na czele konspiracyjnego zgromadzenia, które w duchu patriotyzmu snuje plany wyzwolenia kraju spod zaborów.

Postacią, którą można uznać za symbol niepokoju i walczącej o wolność duszy, jest też Senator. Mimo swojej wysokiej pozycji społecznej, nie boi się wyrażenia sprzeciwu wobec caratu. Senator podkreśla wartość prawd historycznych, walczy o zachowanie narodowej pamięci i przypomina o krzywdach, które naród polski cierpi z rąk zaborców.

Wybierając inny utwór literacki, który również przedstawia wizerunki ludzi niepokornych, warto zwrócić uwagę na "Lalkę" Bolesława Prusa. W "Lalce" można dostrzec kilka postaci, które można zakwalifikować jako niepokorne. Przede wszystkim jest to Stanisław Wokulski – główny bohater powieści. Jego życiowa droga oraz działalność mogą świadczyć o niezłomnej postawie wobec świata i społecznych konwenansów. Wokulski to człowiek, który przeszedł długą drogę od skromnych początków do pozycji zamożnego kupca. Jego ambicje sięgają jednak dalej – interesują go nauka i technika, a zwłaszcza zastosowanie wynalazków w praktycznej działalności. Wokulski prowadzi ekspansję swojego biznesu, jednak równocześnie nie przestaje zachwycać się nowinkami technologicznymi, co w ówczesnej konserwatywnej i sceptycznie nastawionej do nowości społeczności, zostaje uznane za dziwactwo. Jest to pierwszy przejaw jego niepokorności.

Poza dążeniem do zdobycia wiedzy i poprawienia losu, Wokulski wykazuje także swój bunt przeciwko klasowym ograniczeniom, zakochując się w damie ze sfery arystokratycznej – Izabeli Łęckiej. Jego niepokorna miłość powoduje, że łamie on społeczne konwenanse, dążąc do połączenia się z kobietą spoza swojej klasy społecznej. Ta miłość, choć tragiczna, również ukazuje niepokorność Wokulskiego, który gotów jest przeciwstawić się całemu konserwatywnemu światu dla uczucia, które uważa za wartościowe.

Inną postacią, która uosabia cechy buntu i niezłomności, jest Mincel. Postać inżyniera Mincela, mimo że pojawia się w powieści epizodycznie, również może być interpretowana jako wizerunek człowieka niepokornego. Mimo braku zrozumienia otoczenia dla jego prac nad wynalazkami, nie rezygnuje on z marzeń o postępie i nowoczesności.

Kontekst utworów, w których pojawiają się ludzie niepokorni, ma również duże znaczenie dla ich odbioru przez czytelnika. Pierwszym kontekstem, który warto wspomnieć, jest historia i kultura Polski XIX wieku. W okresie, w którym powstały oba utwory, naród polski znajdował się pod zaborami, nie posiadał wyraźnej tożsamości i miał ograniczone prawa. Postacie jak Gustaw-Konrad czy Wokulski były zatem wyrazem oporu, marzeń o wolności i odzwierciedlały dążenia polskiego społeczeństwa do niezależności.

Drugim kontekstem jest sam autor dzieł, Mickiewicz i Prus. Obaj pisarzy były wybitnymi postaciami swojej epoki, działaczami politycznymi i socjalnymi. Ich osobiste doświadczenia i przekonania wpływały na sposób kreacji postaci w ich utworach. Adam Mickiewicz był związany z ruchami politycznymi niepodległościowymi, a Bolesław Prus to pisarz realistyczny interesujący się problemami społecznymi. Dlatego w ich dziełach pojawiają się postacie niepokorne, które wyrażają ich własne przemyślenia i problemy społeczne w jakich musieli żyć.

Podsumowując, literackie wizerunki ludzi niepokornych są istotnym elementem wielu utworów literackich. Przykładem takich postaci jest Gustaw-Konrad, ksiądz Piotr, Senator z "Dziadów część III" oraz Stanisław Wokulski i Mincel z "Lalki". Zarówno historio-kulturowe konteksty, jak i indywidualne doświadczenia autorów, mają wpływ na sposób przedstawienia postaci niezależnych i buntowniczych. Takie postacie są inspiracją dla czytelnika do refleksji nad wartościami, ambicjami i konwenansami społecznymi.