Sprzeczności człowieka w wybranej lekturze literackiej

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.11.2023 o 11:44

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 6.11.2023 o 11:37

W literaturze światowej nie brakuje przykładów postaci skomplikowanych, wielowymiarowych, pełnych wewnętrznych sprzeczności. Jednym z takich dzieł, w którym bohater boryka się z licznymi sprzecznościami, są "Dziady" cz. III Adama Mickiewicza. Konrad, główny bohater dramatu, jest postacią, która przeżywa głęboki wewnętrzny konflikt, będąc jednocześnie człowiekiem dążącym do absolutu i męczennikiem, walczącym o wolność narodu.

Konrad jest portretowany jako postać tragiczna, której wewnętrzne rozterki dotyczą nie tylko jego osobistych dążeń, ale także roli, jaką powinien odegrać jako wieszcz narodowy. Jego dążenie do osiągnięcia wyższej prawdy i harmonii dochodzi do głosu w słynnym "Widzeniu księdza Piotra", gdzie postać ta staje na granicy człowieczeństwa i boskości. Konrad wyzywa Boga, doszukując się odzewu na swoje pytania o sens cierpienia i złożoności ludzkiego losu. To moment, w którym jego duchowa sprzeczność osiąga apogeum; bohater poszukuje odpowiedzi w potęgach nadprzyrodzonych, jednocześnie będąc przesiąkniętym bólem i rozczarowaniem wobec rzeczywistości, którą musi znosić.

Konflikt wewnętrzny Konrada pogłębia się w miarę, jak postać ta oscyluje między euforycznym poczuciem misji a głęboką depresją wynikającą z poczucia bezsilności i izolacji. Jest on symbolem jednostki, która, chociaż pragnie zmieniać świat i walczyć o wolność, równocześnie czuje się skrępowana przez własne ograniczenia i kontekst historyczno-społeczny, w jakim przyszło jej funkcjonować.

Natomiast w "części IV" dramatu Mickiewicza poznajemy inną warstwę sprzeczności ludzkiej - w sferze moralnej i etycznej. Gustaw, przemieniający się w Konrada, boryka się z uczuciami miłości, które po tragicznych wydarzeniach zamieniają się w pragnienie zemsty. Bohater ten przechodzi transformację z zakochanego młodzieńca w mściwego ducha, który ostatecznie staje się wieszczem narodowym. To świadczy o jego wewnętrznej walce i nieustannym poszukiwaniu tożsamości.

"Dziady" Mickiewicza dostarczają więc wielowymiarowego obrazu sprzeczności człowieka, który, będąc z jednej strony poganiany przez nieodparte pragnienie wolności i sprawiedliwości, z drugiej boryka się z własnymi lękami, wątpliwościami i ograniczeniami. Konrad reprezentuje nie tylko dążenia pojedynczej osoby, ale staje się ucieleśnieniem narodowych aspiracji i rozterek. Mickiewicz, poprzez postać Konrada, zwraca się do każdego z nas, przypominając o wiecznej walce między ideałem a rzeczywistością, między możliwościami jednostki a barierami, które na niej ciążą.

Nie tylko utwory epickie czy dramatyczne, ale także inne sytuacje codzienne ukazują sprzeczność człowieka. Znane powiedzenie "człowiek jest panem swego losu" dobrze oddaje tę ambiwalencję. Człowiek czasem zdaje się nie działać zgodnie z własnymi wartościami i normami, a jego zachowanie często przeciwstawia się oczekiwaniom społeczeństwa. Oto człowiek, który jest zdolny do niesamowitych czynów, jednak równocześnie potrafi popełnić okrutne błędy. Chociaż człowiek często dąży do dobra, to nie jest jednak pozbawiony wad i słabości.

Podsumowując, człowiek jako istota pełna sprzeczności to temat często podejmowany w literaturze. W utworach epickich czy dramatycznych, jak i w innych kontekstach literackich, autorzy ukazują niejednoznaczną i niepowtarzalną naturę człowieka, który kryje w sobie zarówno dobro, jak i zło. To właśnie owe sprzeczności i paradoksy czynią człowieka tak fascynującym, niezwykłym i trudnym do zrozumienia istnieniem.