Między dobrem a złem: człowiek w obliczu wyborów moralnych

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 3.04.2024 o 16:15

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 29.03.2024 o 13:31

W literaturze światowej tematyka wyborów moralnych, rozterki między dobrem a złem, jakie stają przed człowiekiem, zajmuje centralne miejsce od wieków. To właśnie w momencie podjęcia decyzji, w obliczu dylematu moralnego, postaci literackie ujawniają swoją prawdziwą naturę, ukazują swoje słabości i siły. Szczególnie wyraziście przedstawiają tę problematykę dzieła takie jak "Makbet" Williama Shakespeare'a czy "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Obie te powieści analizują skomplikowaną naturę ludzkiego wyboru oraz jego konsekwencje w kontekście moralnym.

"Makbet" Shakespeare'a to tragedia o chciwości, ambicji i dążeniu do władzy, które prowadzą tytułowego bohatera do zguby. Po otrzymaniu przepowiedni od trzech wiedźm, że zostanie królem, Makbet znajduje się w moralnym rozdarciu. Pod wpływem manipulacji i namów swojej żony, decyduje się na zamordowanie króla Dunkana, by samemu przejąć tron. Ta decyzja jest kluczowym momentem, który wyznacza przejście z dobra do zła, z człowieka honorowego w mordercę. Kolejne wybory Makbeta, mające na celu utrzymanie władzy, są coraz bardziej nieetyczne i brutalne, co prowadzi do jego upadku oraz rozpadu moralnego. Tragedia Makbeta ukazuje, jak jeden źle podjęty wybór może pociągnąć za sobą lawinę konsekwencji, doprowadzając do kompletnego zniszczenia człowieka.

Z kolei w dziele Dostojewskiego, "Zbrodnia i kara", przedstawiona jest historia młodego studenta, Rodiona Raskolnikowa, który w imię teorii o "nadludziu" decyduje się na zamordowanie starej lichwiarki i jej siostry. Raskolnikow, podobnie jak Makbet, znajduje się przed dylematem moralnym, z tym że postawionym jeszcze przed popełnieniem zbrodni. Jego decyzja, choć różnie argumentowana, również prowadzi do rozpadu moralnego i rozterki psychicznej. Zmagając się z poczuciem winy i próbując usprawiedliwić swoje czyny filozofią o "prawie do zbrodni", ostatecznie zdaje sobie sprawę z fałszywości swoich teorii.

Obie postacie, Makbet i Raskolnikow, stają w obliczu wyborów, które mają fundamentalne znaczenie dla ich dalszego życia. Ich zmagania z własnym sumieniem, poczuciem winy i próby usprawiedliwienia wybranych dróg działania są odzwierciedleniem uniwersalnych pytań o naturę dobra i zła, które nieustannie towarzyszą ludzkości.

W tych dwóch utworach dostrzegamy, że podjęcie wyboru między dobrem a złem jest nieodłącznie związane z konsekwencjami, które nie tylko wpływają na życie jednostki, ale i szerzej – na losy innych ludzi. To nie tylko literacka konwencja, ale także ponadczasowa lekcja moralna: każdy wybór niesie za sobą odpowiedzialność, zarówno moralną, jak i społeczną. Dlatego tak ważne jest, by w momentach decyzji kierować się nie tylko osobistą korzyścią, ale także dobrocią, współczuciem i odpowiedzialnością za innych. Literatura, poprzez przedstawianie skomplikowanych dylematów moralnych i ich skutków, umożliwia zrozumienie tej trudnej, ale jakże istotnej prawdy.