Jakie strategie przetrwania przyjmują bohaterowie literaccy wobec potęgi totalitarnego państwa? Analiza literacka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 2.04.2024 o 16:19

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.04.2024 o 17:40

W literaturze światowej nie brak przykładów, które pokazują, jak bohaterowie przyjmują różne strategie przetrwania wobec potęgi totalitarnego państwa. Te strategie są różnorodne, od akceptacji i poddania się systemowi, przez próby adaptacji i ukrywania prawdziwego ja, po aktywne opieranie się i rebelię. Dwie lektury, które w szczególny sposób ujmują te strategie, to "Rok 1984" George’a Orwella oraz "Proces" Franza Kafki. Jako kontekst zewnętrzny można odnieść się do filmu "Igrzyska śmierci".

W "Roku 1984" George Orwell przedstawia wizję totalitarnego państwa, w którym indywidualizm jest tępiony, a wszelka opozycja wobec Partii jest bezlitośnie eliminowana. Główny bohater, Winston Smith, przyjmuje strategię tajnego oporu. W początkowych scenach powieści pracuje dla Partii, na pozór podporządkowując się jej zasadom. Jednak wewnątrz, Winston zachowuje ducha oporu, prowadząc zakazany dziennik i angażując się w zakazane relacje miłosne z Julią. W ten sposób bohater próbuje zachować swoją indywidualność oraz humanizm, co jest aktem odwagi w świecie, w którym nawet myśli są kontrolowane. Jednak ostatecznie, mimo chwilowych sukcesów, system okazuje się zbyt potężny. Winston zostaje złapany, torturowany i zmuszony do zaakceptowania autorytetu Wielkiego Brata, co pokazuje tragizm i niemożność pełnego wymknięcia się spod kontroli totalitarnego państwa.

Z kolei "Proces" Franza Kafki opisuje historię Josefa K., który zostaje aresztowany i postawiony przed sądem za nieujawniony przestępstwo. Tutaj Kafka ukazuje inną strategię przetrwania – pasywność i akceptację absurdalnej sytuacji. Josef K. nie buntuje się otwarcie przeciwko systemowi, lecz stara się go zrozumieć i w nim funkcjonować, godząc się na serię coraz dziwniejszych i bardziej surrealnych procesów sądowych. Ta postawa poddania się, nie próba walki z opresyjnym systemem, w ostateczności prowadzi do tragicznego końca Josefa K. Podobieństwo obu utworów polega na tym, że system wydaje się być wszechmogący i niemożliwy do pokonania, a bohaterowie, mimo różnic w strategiach, ostatecznie zostają przez niego zmiażdżeni.

W "Igrzyskach śmierci", filmie opartym na powieści Suzanne Collins, główna bohaterka, Katniss Everdeen, przyjmuje strategię otwartego buntu przeciwko autorytarnemu państwu Panem. Poprzez swoje zachowanie w trakcie i po Igrzyskach, Katniss staje się symbolem nadziei i oporu przeciwko uciskowi. Odmienne podejście do strategii przetrwania w "Igrzyskach śmierci", w porównaniu z "Rokiem 1984" i "Procesem", ilustruje, że nawet w obliczu potężnego totalitarnego państwa, istnieje możliwość sprzeciwu i zmiany.

Analizując te dzieła, można zauważyć, że strategie przetrwania wobec potęgi totalitarnego państwa są zależne od indywidualnych decyzji bohaterów oraz ich osobistych granic kompromisu z własnymi wartościami i moralnością. W "Roku 1984" i "Procesie" bohaterowie zostali w końcu pokonani przez system, podczas gdy "Igrzyska śmierci" oferują pewien promyk nadziei na to, że odwaga i solidarność mogą prowadzić do zmiany. Pokazuje to, że choć walka z totalitaryzmem jest niezwykle trudna i często tragiczna w skutkach, nie jest całkowicie pozbawiona sensu.