W ludziach więcej rzeczy zasługuje na podziw czy na pogardę" - analiza porównawcza wybranych tekstów literackich.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 3.04.2024 o 15:48

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 2.04.2024 o 19:08

W literaturze polskiej i światowej bardzo często spotykamy się z motywem kontrastu między dobrocią i złością ludzkiego serca. Dzieła takie jak "Dżuma" Alberta Camusa, "Opowiadania oświęcimskie" Tadeusza Borowskiego, "Inny Świat" Gustawa Herlinga-Grudzińskiego oraz "Chłopi" Władysława Reymonta ukazują różnorodność ludzkich postaw wobec trudnych, a często ekstremalnych warunków życiowych. Analizując te dzieła, można zauważyć, że ludzkie zachowania i postawy mogą zasługiwać zarówno na podziw, jak i na pogardę, a ostateczna ocena zależy od kontekstu moralnego i sytuacyjnego.

"Dżuma" Camusa przedstawia miasto Oran, które zostaje dotknięte śmiertelną chorobą. Wśród mieszkańców pojawiają się różne reakcje: od heroizmu i poświęcenia się dla innych po próby ucieczki i działanie wyłącznie na własną korzyść. Doktor Rieux, jeden z głównych bohaterów, symbolizuje poświęcenie i walkę z chorobą, nawet kosztem własnego bezpieczeństwa. Przyjaciele doktora, Tarrou i Grand, również wykazują się dobrocią i odwagą, pomagając chorym. Ta postawa wyraźnie kontrastuje z zachowaniem Ramberta, który początkowo skupia się jedynie na sobie i planuje ucieczkę z miasta. Mimo tego Rambert ostatecznie decyduje się pozostać i pomagać, co pokazuje, że nawet wobec strachu i śmierci można odnaleźć w sobie odwagę i poświęcenie.

W "Opowiadaniach" Borowski pokazuje zupełnie inną perspektywę. Autor, bazując na własnych doświadczeniach obozowych, ukazuje mechanizmy przetrwania w ekstremalnych warunkach Auschwitz. Postawy ludzi w tych opowiadaniach są często brutalne i egoistyczne, wynikające z instynktu przetrwania. Obozowa rzeczywistość deformuje ludzkie wartości i zachowania, często ograniczając je do prostej walki o przetrwanie. Borowski pokazuje, że w tak dehumanizujących warunkach trudno o heroizm i podziw, a złość i brak empatii stają się narzędziami przetrwania.

"Inny Świat" Grudzińskiego to relacja z sowieckich łagrów. Podobnie jak w przypadku opowiadań Borowskiego, autor ukazuje skomplikowaną moralność życia w ekstremalnych warunkach. W obozach pracy postawy bohaterów oscylują między desperacką walką o przetrwanie a aktami ludzkiego heroizmu i solidarności, co pokazuje dwuznaczność ludzkich zachowań.

Na koniec "Chłopi" Reymonta ukazują wiejskie życie, które, mimo swojej sielankowej powierzchni, kryje w sobie brutalną walkę o przetrwanie, zawiść i niewybredne metody dominacji. Jednak równocześnie w tej powieści obecna jest głęboka więź z naturą, pracą i rodziną, co pozytywnie kontrastuje z negatywnymi aspektami ludzkich zachowań.

Podsumowując, analiza tych dzieł ukazuje, że ludzkie zachowania i postawy mogą wzbudzać zarówno podziw, jak i pogardę, zależnie od kontekstu, w którym się objawiają. W natężonych, ekstremalnych warunkach ludzka natura często jest wystawiona na próbę, ukazując zarówno jej najlepsze, jak i najgorsze aspekty. Warto jednak pamiętać, że nawet w najcięższych warunkach istnieje możliwość wykazania się empatią, heroizmem i poświęceniem, co pokazują przykłady doktor Rieux i innych bohaterów literackich.