Sposoby ukazywania ludzkiej codzienności w literaturze

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 3.04.2024 o 15:39

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 3.04.2024 o 6:06

Codzienność - sfera życia człowieka, którą można opisywać na nieskończenie wiele sposobów. Zależy to od autora, kontekstu kulturowego, epoki, ale też od indywidualnego doświadczenia czytelnika. Przeglądając bogaty katalog literacki, od dzieł klasycznych aż po współczesne pozycje, można zauważyć, że codzienność bywa przedstawiana zarówno jako coś przytłaczającego, jak i przynoszącego poczucie spełnienia. W niniejszym wypracowaniu przyjrzymy się różnym sposobom ukazywania ludzkiej codzienności, bazując na konkretnych przykładach literackich.

Zacznijmy od "Lalki" Bolesława Prusa. Ten monumentalny obraz warszawskiej burżuazji drugiej połowy XIX wieku przedstawia różne oblicza codzienności. Dla Stanisława Wokulskiego, głównego bohatera, codzienność staje się polem do zmagania z własnymi ambicjami, obiektem pożądania (w postaci Izabeli Łęckiej), ale i często źródłem przytłaczających rozczarowań. Codzienność w "Lalce" obnaża również społeczne podziały i ograniczenia, ukazując, ile trudu muszą włożyć bohaterowie, aby dążyć do własnego "spełnienia".

Nieco inny obraz znajdziemy w "Chłopach" Władysława Reymonta. Powieść ta, przedstawiając rytm życia wsi lipieckiej przez cztery pory roku, pokazuje codzienność w jej surowym, ale i autentycznym wymiarze. Przemijanie czasu, związane z cyklem natury, a także przeplatające się losy ludzi, ich prace, święta, miłości i tragedie ukazują codzienność jako wielowarstwowy, pełen głębszego sensu obraz. Mimo ciężkiej pracy i borykania się z przeciwnościami, życie bohaterów Reymonta obfituje w momenty prawdziwego spełnienia.

"Ferdydurke" Witolda Gombrowicza oferuje natomiast krytyczną i prześmiewczą analizę codzienności, zakorzenionej w szkolnej i rodzinnej konwenansie. Główny bohater, trzydziestoletni Józio, ponownie zostaje wrzucony w świat szkolnych ławek i absurdalnych sytuacji, gdzie zmagania z infantylizacją i próby definiowania własnej tożsamości ukazują codzienność jako pole walki z ograniczającymi normami społecznymi. W tym świetle codzienność jest przytłaczająca, pełna groteski, ale i miejscami absurdalnie zabawna.

Przechodząc do literatury współczesnej, warto wspomnieć "Księgi Jakubowe" Olgi Tokarczuk. Powieść ta, opowiadająca o życiu XVIII-wiecznej społeczności żydowskiej i jej mesjańskiego przywódcy Jakuba Franka, przedstawia codzienność jako przestrzeń do poszukiwań duchowych, idei, miłości, ale i konfliktów. Codzienność w "Księgach Jakubowych" staje się areny, na której rozgrywają się wielkie idee i ludzkie dążenia, pokazując jej przesycony różnorodnością i głębią charakter.

Na koniec wspomnijmy jeszcze o "Dniu Świra" Marka Koterskiego. Film ten, mimo iż nie jest utworem literackim, opiera się na scenariuszu mającym wszelkie cechy literatury. Prezentuje jednodniowe życie Adasia Miauczyńskiego, ukazując jego frustracje, lęki oraz absurdalność spotykanych sytuacji. Dzień pełen neurotycznych obsesji staje się przytłaczającym obrazem codzienności, z której nie ma ucieczki. Codzienność tutaj to pasmo niepowodzeń i niezrozumienia, ale równocześnie - dzięki humorowi - staje się sposobem na radzenie sobie z absurdem życia.

Literatura w swojej różnorodności ukazuje codzienność, oscylującą między ekstremami przytłoczenia i poczucia spełnienia. Od dzieł klasycznych, przez modernistyczne, po współczesne, różne podejścia do codzienności pokazują jej ogromny wpływ na ludzkie życie, kształtując nasze doświadczenie i sposób postrzegania rzeczywistości. To właśnie w codzienności, w jej prostocie, rutynie, ale i niespodziankach, dokonuje się esencja ludzkiego istnienia.