Wolność - dar, lecz także odpowiedzialność - oświecenie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.11.2023 o 14:47

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 13.11.2023 o 14:07

Wolność to jedna z najważniejszych wartości, które od wieków inspirują ludzkość do działania. Przez wieki walki o: wolność osobistą, społeczną czy narodową przybierały różne formy oraz były przedmiotem rozważań wielu myślicieli. Oświecenie, będące okresem intensywnej refleksji nad rolą człowieka i jego miejscem w świecie, przyniosło nową perspektywę na kwestię wolności oraz związanej z nią odpowiedzialności.

Filozofowie oświecenia, tacy jak John Locke, Voltaire czy Jean-Jacques Rousseau, uznawali wolność za fundamentalne prawo każdego człowieka, dar natury w postaci praw niezbywalnych i niepodlegających negocjacji. Locke postulował, że wolność to stan, w którym człowiek nie podlega woli innego, lecz żyje według własnego prawa. Z wolnością łączył jednak również istotę prawa naturalnego, według którego prawo każdego człowieka na korzystanie z dobra, musi być ograniczone prawami innych. W ten sposób wolność wiąże się z koniecznością respektowania wolności innych oraz przestrzegania pewnego kodeksu tworzonego przez społeczeństwo.

Wolność stanowiła zatem dla myślicieli oświecenia nie tylko dar, ale również obowiązek. Była prawem, ale i zadaniem – nie można postrzegać jej jako możliwości robienia wszystkiego, co się żywnie podoba, bez konsekwencji dla innych. Odpowiedzialność towarzysząca wolności polegała na zrozumieniu, że każdy akt indywidualny ma wpływ na środowisko, w którym żyjemy, i na innych ludzi.

Nie można także zapomnieć o wolności pojmowanej w wymiarze politycznym. W kontekście oświecenia wolność często wiązała się z postulatami ograniczenia władzy absolutnej monarchów i wprowadzenia systemów bardziej demokratycznych, w których władza była podzielona, a prawa obywateli chronione przez prawo. Wzmacnianie wolności w tym sensie również pociągało za sobą konieczność odpowiedzialnego udziału w życiu politycznym i dbanie o dobro wspólne.

Podsumowując, oświeceniowa koncepcja wolności jako daru godnego ludzkiej natury nie może być oddzielona od myśli o odpowiedzialności. Wolność bez odpowiedzialności staje się anarchią, niweczy zasady społecznej koegzystencji i prowadzi do chaosu. Odpowiedzialność zaś bez wolności nie mogłaby istnieć, gdyż wolność jest fundamentem, na którym budujemy naszą zdolność do wyboru i działania. Konsekwencje tych wyborów składają się na wzajemne relacje pomiędzy jednostkami, a także całą wspólnotą. Tym samym wolność jest wartością, która w pełni rozkwita tylko wtedy, gdy idzie w parze z odpowiedzialnym rozważaniem konsekwencji naszej swobody.