Problemy polityczne i społeczne Polski niepodległej na podstawie „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.04.2024 o 19:32

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 25.04.2024 o 18:58

„Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego to jedno z najważniejszych dzieł literackich odnoszących się do okresu po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Powieść, stanowiąca głęboka analizę problemów społecznych i politycznych młodej Polski, była próbą odpowiedzi na pytanie o kształt i przyszłość państwa, które po latach niewoli wracało na mapę Europy.

Żeromski nie szczędził krytyki, obrazując Polskę jako kraj pogrążony w głębokich różnicach społecznych. W „Przedwiośniu” widzimy to na przykładzie kontrastu między życiem w luksusowym pałacu w Nawłoci, a biedą i zapomnieniem Chłodka. Autor pokazuje, jak wielki wpływ mają skrajności społeczne na psychikę narodu, będąc przeszkodą w budowaniu spójnego społeczeństwa.

Dalej, Żeromski zwraca uwagę na problem słabej władzy politycznej i braku stabilizacji. Znacząca jest tu scena w Sejmie, gdzie politycy, zamiast skupić się na odbudowie kraju, wdają się w niekończące się dyskusje, co dodatkowo hamuje proces stabilizacji państwa.

Tytuł „Przedwiośnie” można odczytać jako metaforę stanu państwa polskiego – okres przejściowy, pełen napięć i niepewności, co do przyszłości.

Stefan Żeromski przedstawia też różne perspektywy ideowe na przyszłość Polski. Można to zobaczyć na przykładzie postaci Cezarego Baryki, który początkowo fascynuje się rewolucją bolszewicką, ale po traumatycznych przeżyciach w Baku – śmierci matki i obserwacji cierpień cywili – radykalnie zmienia swoje poglądy.

Podzielone społeczeństwo, które zobaczył Cezary w Chłodku, również wpływa na jego percepcję społecznych nierówności i klasowego podziału.

Konflikt ideologiczny przedstawiony jest również w postaciach Szymona Gajowca i Antoniego Lulka. Gajowiec, z pozytywistycznym nastawieniem, wierzy w stopniowe reformy, podczas gdy Lulek, jak Żeromski za pomocą tej postaci poddaje krytyce, widzi rozwiązanie w radykalnej zmianie społecznej opartej na komunizmie.

Krytykując brak szybkich i zdecydowanych działań, Żeromski przez „Przedwiośnie” stawia też pytania o przyszłość kraju. Autor akcentuje potrzebę silnej, efektywnej władzy, która byłaby zdolna wyznaczyć jasne kierunki rozwoju i zdecydowanie je realizować. Tylko poprzez zdecydowane i śmiałe działania, zdaniem Żeromskiego, możliwe jest przyspieszenie odbudowy dobrobytu narodowego, który mógłby zniwelować społeczne podziały i stabilizować młodą polską demokrację.

Podsumowując, „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego rzuca światło na szereg problemów społecznych i politycznych, z którymi mierzyła się Polska odzyskująca niepodległość. Niemniej jednak, mimo daleko idącej krytyki, Żeromski pozostawiał czytelników z nadzieją na lepsze jutro, co symbolizować może tytułowe przedwiośnie – czas tuż przed odnowieniem. Metafora ta ma za zadanie przypomnieć, że mimo zimna zawsze nadchodzi wiosna, nowy początek. W powieści kryje się więc nie tylko analiza, ale i wiara w odrodzenie i przyszły rozwój Polski.