Dwa wizerunki artysty i dwa sposoby mówienia o sztuce - Poety z "Wesela" ,,przez pół serio, przez pół drwiąco" i Przybyszewskiego w „Confiteorze”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.04.2024 o 9:50

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 28.04.2024 o 15:00

Na przełomie XIX i XX wieku kultura polska przechodzi istotne transformacje, które znajdują odzwierciedlenie w dorobku literackim epoki. Młoda Polska, jak żadna inna epoka, skupia się na złożonym obrazie artysty, ukazując zarówno jego życie wewnętrzne, jak i relacje z otaczającym go światem. Dwa wybitne dzieła tej epoki, "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego oraz "Confiteor" Stanisława Przybyszewskiego, oferują różne, ale równie fascynujące wizje artystycznej egzystencji.

"Wesele" Wyspiańskiego to dramat inspirowany prawdziwymi wydarzeniami – weselem poety Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną. W dramacie pojawia się postać Poety, luźno wzorowana na Kazimierzu Przerwie-Tetmajerze. Jest to postać nieco sceptyczna, która w dialogach często traktuje sztukę i życie z przymrużeniem oka. Jego lekkością, a nawet bawidamkiem, Wyspiański kontrastuje z głębokimi rozważaniami o sztuce oraz obowiązkach artysty wobec narodu. Równocześnie poeta zachowuje dystans, zarówno wobec uczestników wesela, jak i wobec swoich uczuć, co manifestuje się w jego relacjach z Marysią i Rachelą. Ostatecznie jednak postać Poety spotyka się z symbolicznym wyrzutem sumienia w postaci Zawiszy Czarnego, co interpretować można jako głos pragnienia głębszego zaangażowania w sprawy narodu.

"Confiteor" Przybyszewskiego to natomiast dzieło o zupełnie innym tonie i zamierzeniu. Tutaj artysta prezentuje się jako głęboko świadomy i zaangażowany twórca, który otwarcie mówi o sztuce jako odbiciu najgłębszych zakamarków ludzkiej duszy. Przybyszewski, znany ze swojego skandalizującego życia i ekscentrycznych poglądów, w "Confiteor" proponuje wizję sztuki, która jest autonomiczną wartością, poważną i wyłączoną poza wszelkie moralne oceny. Jego podejście jest wysoce indywidualistyczne i podkreśla bezwzględną konieczność twórczej wolności.

Analizując obie postacie i ich podejście do sztuki, można zauważyć, że obaj – zarówno fikcyjny Poeta, jak i rzeczywisty Przybyszewski – podzielają pewne założenia idei "sztuka dla sztuki". Obydwaj wydają się być przekonani o niezależności sztuki od społecznych czy politycznych ograniczeń. Jednak to, w jaki sposób ta sztuka powinna być traktowana i prezentowana, różni się znacznie. Wyspiański, przez swojego Poetę, prezentuje sztukę jako formę, która może być traktowana z dystansem, czasami nawet lekceważąco. Przybyszewski, w przeciwieństwie, postuluje totalne oddanie się sztuce, podkreślając jej niemal sakralny charakter.

Podsumowując, różnorodność obrazów artysty ukazanych w Młodej Polsce pozwala na głębokie zrozumienie zarówno konfliktów wewnętrznych twórców, jak i ich dialogu z otaczającą ich rzeczywistością. Rozpatrywanie tych dwóch różnych postaci daje wgląd w to, jak te kompleksowe koncepcje wpływają na postrzeganie sztuki i artysty w szerszym kontekście kulturowym. Cel ten został osiągnięty przez skontrastowanie zarówno podobieństw, jak i różnic w ich podejściu do twórczości i wyrażania siebie przez sztukę.