Obraz matki w literaturze

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.05.2024 o 11:01

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 3.05.2024 o 18:58

Obraz matki w literaturze od dawna pełnił rolę jednego z najważniejszych i najbardziej uniwersalnych symboli. Matka, jako źródło życia, symbol opieki, miłości, ale również cierpienia i żałoby, często stanowi centralny punkt dramatów, epopei oraz liryków wielu kultur. Motyw ten, zmieniający się i ewoluujący w różnych okresach literackich, pozwala na głębsze zrozumienie społecznych i psychologicznych uwarunkowań postaci kobiecych.

Matka w kontekście biblijnym występuje już w pierwszych księgach Starego Testamentu. Ewa, uznawana za pramatkę ludzkości, wprowadza motyw odpowiedzialności, bólu, ale też miłości macierzyńskiej. Innym wzruszającym przykładem może być opowieść o królu Salomonie, który miał zadecydować, do której z dwóch kobiet należy niemowlę. Prawdziwa matka gotowa była oddać dziecko drugiej kobiecie, aby tylko mogło żyć. Ta scena symbolizuje głębokie poświęcenie, które jest esencją macierzyństwa.

W kulturze antycznej, wzór matki często przeplata się z tragicznymi losami. Na przykład Jokasta, matka i żona Edypa, której życie staje się dramatem po odkryciu prawdy o swojej rodzinie. Eurydyka natomiast, bohaterka mitu o Orfeuszu, choć mniej związana z wątkiem macierzyństwa, również ukazuje motyw cierpienia i walki matki o życie dziecka, nawet po śmierci.

W literaturze polskiej obraz matki jest równie bogaty i różnorodny. W "Lamencie świętokrzyskim" słyszymy głos Matki Boskiej opłakującej śmierć Syna, co jest bezpośrednim nawiązaniem do uniwersalnego cierpienia jakie może przeżywać matka. Z kolei Jan Kochanowski w "Trenach" oddaje hołd Urszuli, swojej zmarłej córce. Metafory używane w "Trenach" (np. ścinana oliwka) ukazują naturalny, bliski związek pomiędzy matką a dzieckiem, podkreślając ból jaki niesie za sobą strata.

W nowożytności polskiej literaturze, matka, choć dalej osadzona w tradycyjnych ramach, zaczyna przybierać także formy aktywniejsze. Przykładem może być Podkomorzyna z "Powrotu posła" Niemcewicza, kreśląca obraz matki patriotki, która w trosce o los kraju, wychowuje dzieci w duchu narodowym. Innym przykładem jest matka Rollisona z "Dziadów" Mickiewicza, rozdarta pomiędzy miłością do syna a bezsilnością wobec losów narodu.

W XX wieku wizerunek matki zaczyna coraz silniej odzwierciedlać zmieniającą się rzeczywistość. Matki, takie jak Jadwiga Baryka z "Przedwiośnia" Żeromskiego, pokazane są jako osoby pragnące zabezpieczyć przyszłość swoich dzieci nawet kosztem własnego szczęścia. Zaś w "Elegii o chłopcu polskim" Baczyńskiego symboliczny obraz matki pojawia się w kontekście wojennej tragedii, oddając uniwersalny ból matczynej straty.

Współczesna literatura coraz częściej stawia pytania o rolę matki w nowoczesnym świecie, zastanawiając się nad jej miejscem w kontekście feminizmu i zmieniających się ról społecznych. Dyskusje te pokazują, jak bardzo motyw matki jest nadal aktualny i inspirujący.

Podsumowując, obraz matki w literaturze jest głęboko zakorzeniony i wielowymiarowy. Przewija się przez wieki, kultury oraz style literackie, zawsze będąc źródłem emocji i refleksji nad ludzką naturą. Niezależnie od epoki literackiej, motyw matki pięknej w swojej ofierze, miłości i poświęceniu pozostaje jednym z najbardziej poruszających i uniwersalnych tematów, który wywołuje zarówno współczucie, jak i podziw u czytelników na całym świecie.