Wypracowanie

Wątek matki Polki w literaturze wybrane przykłady

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Streszczenie:

. Praca omawia wątek matki Polki w literaturze, analizując dzieła romantyczne i współczesne. Motyw poświęcenia, cierpienia i miłości matczynej to uniwersalny symbol w kulturze polskiej. ?✅

Wątek matki Polki w literaturze – wybrane przykłady

I. Wstęp

Matka jest uważana za jedną z najważniejszych postaci w życiu każdej jednostki. Jej rola jako opiekunki, wychowawczyni, a także jako źródła miłości, poświęcenia i troski jest nieoceniona. W literaturze motyw matki jest uniwersalnym symbolem, obecnym w różnych kulturach i epokach. W literaturze polskiej matka odgrywa jednak szczególną rolę - często jako figura metaforyczna lub alegoryczna. Motyw "matki Polki" nabiera dodatkowego wymiaru – jest niekiedy personifikacją samej Polski, symbolem cierpienia i poświęcenia dla ojczyzny. W literaturze tego wątku możemy doszukać się już w dziełach romantycznych, a później także we współczesnych tekstach literackich. W niniejszej pracy omówię kilka najbardziej wymownych przykładów, jakie na przestrzeni lat stworzyli wybitni polscy pisarze.

II. Wątek matki Polki w literaturze romantycznej

A. Adam Mickiewicz

Adam Mickiewicz jest jednym z najbardziej zasłużonych polskich poetów romantycznych, którego twórczość obficie nawiązywała do wątku "matki Polki". Jego utwór "Do matki Polki" to przykład alegorycznego przedstawienia matki, która symbolizuje cierpienie i ofiarę dla ojczyzny. W wierszu tym matka jest ukazana jako cierpiąca istota, która musi pogodzić się z bólem wynikającym z losu jej dziecka – patriotycznego bojownika. Mickiewicz celowo odnosi się do obrazu Matki Bolejącej, co potwierdza fragment: "Klęknij przed Matki Boleśnej obrazem / I na miecz patrzaj, co jej serce krwawi...". W ten sposób poeta tworzy analogię między Matką Boską a matką Polki, podkreślając wszechobecne cierpienie i poświęcenie.

Innym dziełem Mickiewicza, gdzie pojawia się wątek matki, są "Dziady", a szczególnie część III tego dramatu. W postaci Pani Rollison odnajdujemy obraz matki cierpiącej po stracie syna. Pani Rollison to matka zaślepiona bólem i determinacją, walcząca o widzenie syna, który jest więźniem politycznym. Scena jej błagań przed senatorem, mimo że nie przynosi jej ulgi, jest wstrząsającym obrazem matczynej miłości i rozpaczy. Rzadko kiedy tak wyraziście ukazano dramatyczną relację matki z władzą, ukazując społeczny i polityczny kontekst jej cierpienia.

B. Juliusz Słowacki

Podobny wątek pojawia się w twórczości innego romantyka, Juliusza Słowackiego. W wierszu "Do matki" przedstawia on matkę jako nauczycielkę patriotyzmu i symbol odpowiedzialności za wychowanie kolejnych pokoleń. Matka u Słowackiego nie tylko troszczy się o swoje dziecko, lecz także kształtuje jego obywatelskie i patriotyczne ideały. Poeta ukazuje matczyną miłość jako fundament, na którym opiera się patriotyczne wychowanie młodego pokolenia. W ten sposób matka staje się nie tylko symbolem miłości rodzinnej, ale również odpowiedzialności narodowej i społecznej.

III. Wątek matki Polki w literaturze współczesnej

A. Lata wojny i okupacji

W literaturze współczesnej, zwłaszcza w kontekście wojny i okupacji, motyw matki Polki uległ znaczącej przemianie. W utworze Tadeusza Borowskiego "Kolęda zła" można dostrzec, jak wojna zmienia społeczne role i oczekiwania wobec matek. Borowski ostrzega przed zbyt uczuciowym wychowaniem dzieci podczas wojny, podkreślając, że surowość może być sposobem na przetrwanie w trudnych warunkach. Cytaty z tego dzieła sugerują brutalność czasu wojny: "Matka musiała nauczyć swe dzieci surowości, bo inaczej nie przetrwałyby".

Z kolei Krzysztof Kamil Baczyński w wierszu "Elegia o chłopcu polskim" przedstawia wojnę jako czynnik przyspieszający dojrzewanie młodych ludzi, a zarazem ukazując tragiczny los dzieci i ich matek. W jego wierszu odnajdujemy melancholię matki, która jest świadkiem utraty syna w brutalnych warunkach wojennych. Fragmenty tego utworu pełne są żalu, np. "Matczyne serce krwawi / nad synem, co w zimny grób schodzi".

B. Literatura powojenna

W literaturze powojennej motyw matki Polki wciąż jest obecny i nabiera nowych znaczeń. W utworze Tadeusza Różewicza "Matka powieszonych" matka po stracie dziecka pogrąża się w rozpaczy, a społeczeństwo wykazuje wobec jej cierpienia obojętność. Symbolizuje to los wielu matek w okresie powojennym, które musiały zmierzyć się z utratą dzieci i społecznych wartości.

Natomiast Czesław Miłosz w "Balladzie" porusza temat straty dziecka w wyniku wojny i matczynej rozpaczy nad sensem tej śmierci. Grób poległego syna staje się tutaj symbolem pokolenia Kolumbów, które straciło życie w walce o wolność.

C. Józef Czapski - "Na nieludzkiej ziemi"

Józef Czapski w swojej książce "Na nieludzkiej ziemi" przywołuje motyw matki Polki w kontekście współczesnym. Czapski odnosi się do Mickiewiczowskiego obrazu matki, uwidoczniając, jak uniwersalny i trwały jest ten motyw. Matka w jego utworze wciąż symbolizuje cierpienie, ale także jest obecna w historii narodowej jako figura nieprzemijającego poświęcenia.

IV. Analiza i porównanie podejść

Na przestrzeni czasów ukazywany w literaturze motyw matki Polki zachowuje swoje wspólne cechy takie jak poświęcenie i cierpienie, ale różni się w kontekście i przedstawianiu. W literaturze romantycznej matka była częściej idealizowana, przedstawiana jako alegoria narodu polskiego, jak u Mickiewicza czy Słowackiego. W literaturze współczesnej, zwłaszcza wojennej, obraz ten staje się bardziej surowy, realistyczny i naznaczony brutalnością czasów, jak u Borowskiego czy Różewicza.

V. Wnioski

Motyw matki Polki pozostaje trwałym i uniwersalnym symbolem w literaturze polskiej. Jej postać jako figura miłości, poświęcenia i troski jest niezwykle symboliczna i nośna w kulturze polskiej. W przyszłości motyw matki Polki z pewnością będzie miał znaczącą rolę w literaturze, nawiązując do współczesnych problemów społecznych i politycznych. Omawiane przykłady pokazują, jak ważna jest postać matki Polki jako nie tylko uniwersalnego symbolu, ale również elementu narodowej tożsamości.

VI. Bibliografia

1. Adam Mickiewicz, "Do matki Polki" 2. Adam Mickiewicz, "Dziady" (część III) 3. Juliusz Słowacki, "Do matki" 4. Tadeusz Borowski, "Kolęda zła" 5. Krzysztof Kamil Baczyński, "Elegia o chłopcu polskim" 6. Tadeusz Różewicz, "Matka powieszonych" 7. Czesław Miłosz, "Ballada" 8. Józef Czapski, "Na nieludzkiej ziemi

Napisz za mnie wypracowanie

Oceń:

Zaloguj się aby ocenić pracę.

Zaloguj się