Utwory Kazimierza Przerwy- Tetmajera jako miano poetyckiego manifestu pesymizmu

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 10.05.2024 o 10:18

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 3.05.2024 o 21:14

Kazimierz Przerwa-Tetmajer, działający na przełomie XIX i XX wieku, należy do czołowych postaci Młodej Polski, okresu charakteryzującego się intensywnym zainteresowaniem dekadentyzmem i filozofią egzystencjalną. Wpływ Arthura Schopenhauera, propagującego pesymistyczną wizję świata jako cierpienie przesiąknięte bezsensem istnienia, stanowi kluczowe tło do zrozumienia twórczości poety. Poezje Tetmajera, zwane często poetyckim manifestem pesymizmu, przestawiają świat w tonacji bezradności i rozpaczy, co znajduje odzwierciedlenie w licznych wierszach i cyklach poetyckich.

"Poezje" Tetmajera, zarówno w pierwszym, jak i drugim tomie, wyraźnie odzwierciedlają te nurty. W pierwszym tomie poezji poeta eksploruje motywy nicości, kryzysu wartości oraz alienacji, co znacznie wpływa na odczucie jego dzieł jako manifestu pesymizmu. W szczególności wiersze takie jak "Z skrzydły złamanemi...", gdzie podmiot liryczny wyraża głębokie poczucie bezsilności i zniechęcenia, ilustrują tę atmosferę.

Druga seria "Poezji" pogłębia tę tendencję, poruszając się w kierunku jeszcze większej refleksji nad schyłkiem idei i wartości XIX wieku, co najlepiej można zobaczyć w wierszu "Koniec wieku XIX". Postaci wiersza przekomarzają się na temat zasadności istniejących ideałów; dzieje się to w kontekście powszechnego poczucia kryzysu kulturowego i duchowego.

Szczególnie istotne są inne, wybrane wiersze Tetmajera, takie jak "Nie wierzę w nic", "Hymn do Nirwany" oraz "Eviva l'arte". W "Nie wierzę w nic" poeta wyraża rezygnację z marzeń i nadziei, przedstawiając swoją postawę jako odpowiedź na niedostatek sensu w otaczającym go świecie. "Hymn do Nirwany" zbliża się do wschodniej filozofii, sugerując pragnienie ucieczki od realiów życia oraz osiągnięcia stanu nirwany, co jest charakterystyczne dla dekadentyzmu. Natomiast "Eviva l'arte", będące krytyką społecznej obojętności wobec sztuki, stawia sztukę jako jedyną wartość trwającego znaczenia w przejściowym świecie.

Odbiór poezji Tetmajera utrzymuje się w granicach tych interpretacji, gdzie pesymizm traktowany jest jako głos pokolenia jego epoki. Wielu literatów i krytyków doceniało jego zdolność do wyrazistego oddania bezradności i znużenia ludzkiego ducha końca XIX wieku. Jednakże, warto zaznaczyć, że choć twórczość Tetmajera miała znaczący wpływ na kulturę i literaturę, jego własne życie osobiście nosiło piętno tej filozofii, kończąc się w samotności i biedzie – stanowi to przestrogę przed przyjęciem pesymizmu jako pełnej filozofii życiowej.

Podsumowując, pesymizm w twórczości Kazimierza Przerwy-Tetmajera można postrzegać jako odzwierciedlenie filozoficznych i kulturowych nurtów jego czasów. Jego wiersze, choć piękne, niosą ciężar tęskności za sensownością istnienia, stając się wartościowym głosem generacji przełomu wieków. Przez to, dzieła Tetmajera nie tylko są kluczowym elementem literatury polskiej, ale także cennym komentarzem społeczno-kulturowym, zachowującym swoją rezonans do dzisiaj.