Dekadentyzm i prÓba jego przezwyciĘŻenia w utworach poetyckich
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 21.06.2024 o 20:29
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 21.06.2024 o 19:56
Streszczenie:
Praca omawia dekadentyzm w twórczości Charlesa Baudelaire'a i Kazimierza Przerwy-Tetmajera, analizując ich wiersze pod kątem symboliki, pesymizmu i tematów dekadentycznych.Twórczość obu poetów odzwierciedla głęboką beznadzieję i ucieczkę od brutalnej rzeczywistości ?.
Wprowadzenie
Dekadentyzm, pojęcie pochodzące z języka francuskiego, od słowa „décadence” oznaczającego upadek i schyłek, stało się wyrazem literackiego i artystycznego fenomenu, który odnajdujemy szczególnie w literaturze przełomu XIX i XX wieku. Dekadentyzm cechował się pesymistycznym spojrzeniem na życie, głębokim zniechęceniem do rzeczywistości oraz poczuciem bezsensu istnienia. Tło historyczne i światopoglądowe tego okresu, szczególnie widoczne w epoce Młodej Polski, charakteryzował upadek tradycyjnych wartości oraz zwątpienie w możliwość poprawy ludzkiego losu.Filozofia dekadentyzmu miała swoje korzenie w myślach niemieckiego filozofa Arthura Schopenhauera, którego pesymistyczna wizja świata odegrała kluczową rolę w kształtowaniu światopoglądu dekadenckiego. Schopenhauer wierzył, że życie ludzkie jest wypełnione cierpieniem oraz że dążenie do szczęścia jest z góry skazane na niepowodzenie, co wyznaczało podstawę dekadenckiego pesymizmu. Kluczowymi cechami dekadentyzmu były poczucie bezsensu istnienia, zniechęcenie życiem oraz przekonanie o ludzkiej niemocy wobec nieuchronnych cierpień.
Główna część
Charles Baudelaire jako przedstawiciel dekadentyzmu
Charles Baudelaire, francuski poeta uznawany za jednego z ojców dekadentyzmu, zasłynął swoją zbieraniną poezji pt. „Kwiaty zła” („Les Fleurs du mal”). Biografia Baudelaire'a jest naznaczona problemami osobistymi, finansowymi i zdrowotnymi, co znajduje odzwierciedlenie w jego twórczości. Poeta w swoich wierszach łączył piękno z brzydotą, splatając motywy śmierci, rozkładu i przemijania z poszukiwaniem estetycznej doskonałości.Analiza wiersza "Danse macabre"
Jednym z najbardziej znamiennych przykładów dekadenckiej twórczości Baudelaire'a jest wiersz „Danse macabre” („Taniec ze śmiercią”). Motyw tańców ze śmiercią, sięgający korzeniami do średniowiecza i baroku, symbolizuje nieuchronność śmierci i bezsilność człowieka w jej obliczu. Baudelaire przedstawia wizję szkieletu w pięknych szatach, który przez swój taniec przypomina, że wszelkie ziemskie przyjemności i dążenia są z góry skazane na zniszczenie. Tańczący szkielet staje się alegorią dekadenckiego przekonania o nieuniknionym upadku i przemijaniu wszystkiego, co żywe.Analiza wiersza "Padlina"
Kolejnym istotnym utworem jest „Padlina” („Une Charogne”), w którym poeta opisuje postępujący rozkład martwego ciała. Naturalistyczny, wręcz brutalny opis padliny staje się alegorią przemijania i nieuchronności śmierci. Jednak Baudelaire, mimo makabrycznego tematu, wplata pewien element optymizmu, sugerując, że chociaż ciała zginą, twórczość poetycka może zapewnić swego rodzaju nieśmiertelność. W ten sposób ukazuje sprzeczność dekadentyzmu, który, nawet w obliczu totalnego rozkładu, szuka nadziei w sztuce i trwałości artystycznego wyrazu.Analiza wiersza "Albatros"
W wierszu „Albatros” Baudelaire używa symboliki tego ptaka, aby przedstawić tragedię artysty. Albatros, wolny i majestatyczny w powietrzu, na lądzie staje się niezgrabny i bezbronny, co motywuje analogię do losu poety. Artysta, podobnie jak albatros, ma wysublimowane ambicje, jednak czuje się odrzucony i niezrozumiany przez społeczeństwo. Tragizm twórcy polega na tym, że jego talent, choć wynosi go ponad przeciętność, jednocześnie oddziela go od reszty świata i skazuje na samotność.Kazimierz Przerwa-Tetmajer jako polski przedstawiciel dekadentyzmu
Kazimierz Przerwa-Tetmajer, jeden z czołowych twórców okresu Młodej Polski, w swych poetyckich dziełach odegrał kluczową rolę w przeniesieniu dekadenckich nastrojów na grunt polskiej literatury. Biografia Tetmajera, podobnie jak w przypadku Baudelaire'a, pełna była osobistych i zawodowych trudności, co wpłynęło na pesymistyczny, często melancholijny ton jego twórczości.Analiza wiersza "Nie wierzę w nic..."
W wierszu „Nie wierzę w nic...” Tetmajer ukazuje jedno z kluczowych przekonań dekadentyzmu: skrajną niewiarę w sens istnienia i brak jakiejkolwiek nadziei na poprawę rzeczywistości. Fragment manifestu dekadentów: „Nie wierzę w nic, nie pragnę niczego na świecie” bezpośrednio oddaje głęboki pesymizm i rozpacz, które prowadzą do poszukiwania nirwany jako jedynego sposobu na ucieczkę od trudów życia.Analiza wiersza "Koniec wieku XIX"
W wierszu „Koniec wieku XIX” Tetmajer prowadzi swoisty dialog z dekadentem żyjącym pod koniec stulecia. Dekadent nie widzi sensu w żadnym z proponowanych działań i postaw. Rezygnacja, poczucie bezradności i zwątpienie w możliwości zmiany swojego losu są tu przedstawione jako dominujące cechy końca XIX wieku: „Głowę zwiesił niemy”, co trafnie oddaje przygnębiający nastrój epoki.Analiza wiersza "Evviva l'arte"
W wierszu „Evviva l'arte” Tetmajer podkreśla konflikt między artystami a filistrami – ludźmi ograniczonymi, skupionymi na materialnych aspektach życia. Sztuka jest tu przedstawiona jako najwyższa wartość, coś, co może wynieść człowieka ponad codzienne troski i zgryzoty. Wykrzyk „Evviva l'arte!” to wyraz buntu przeciwko materialistycznemu społeczeństwu, które nie rozumie i odtrąca artystyczne aspiracje.Analiza wiersza "Ja, kiedy usta..."
„Ja, kiedy usta...” to wiersz, w którym Tetmajer eksploruje temat miłości erotycznej jako formy ucieczki od niepokojów codziennego życia. Miłość zmysłowa staje się dla poety chwilowym zapomnieniem o trudnej rzeczywistości, wytchnieniem i oderwaniem od przytłaczającej go beznadziejności. W tym kontekście, erotyzm staje się narzędziem eskapizmu, czymś, co pozwala przez chwilę zapomnieć o istnieniu dekonstruktywnego świata.Zakończenie
Podsumowując, dekadentyzm w twórczości poetów takich jak Charles Baudelaire i Kazimierz Przerwa-Tetmajer odzwierciedla głębokie poczucie beznadziejności i zniechęcenia do życia, typowe dla końca XIX wieku. Motywy śmierci, rozkładu, zwątpienia i ucieczki od rzeczywistości są powszechnymi tematami w ich poezji. Przez ich twórczość przebija skrajnie pesymistyczna wizja świata, która jednocześnie stara się szukać jakiegoś, choćby chwilowego, wytchnienia w sztuce, miłości czy nawet w samej formie poetyckiej.Dekadentyzm jako wyraz stanu ducha końca XIX wieku ukazuje tragiczne pokolenie, które z jednej strony odczuwa deprecjację tradycyjnych wartości, z drugiej strony poszukuje ucieczki i sensu poza rzeczywistością materialną. Przezwyciężenie dekadentyzmu jest zatem możliwe jedynie poprzez twórczość artystyczną, która, mimo wszystkich nieszczęść świata, jest w stanie zaoferować pewną formę nieśmiertelności i estetycznego doskonałości.
Wpływ dekadenckich motywów na późniejsze prądy literackie jest nie do przecenienia. Choć sama epoka dekadentyzmu minęła, jej duch przetrwał w literaturze i sztuce, wpływając na różne kierunki i prądy artystyczne XX i XXI wieku. Dekadenckie doświadczenia, mimo swego wyjątkowego osadzenia w konkretnym kontekście historycznym, wciąż mogą być ponadczasowe, odkrywając w literackim zwierciadle współczesne dylematy i kryzysy egzystencjalne.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 21.06.2024 o 20:29
O nauczycielu: Nauczyciel - Elżbieta W.
Od 17 lat pracuję w liceum ogólnokształcącym i prowadzę zajęcia przygotowujące do matury oraz wsparcie dla ósmoklasistów. Kładę nacisk na czytelność argumentów i konsekwencję w stylu. Na lekcjach panuje życzliwa, spokojna atmosfera, w której łatwiej pytać i poprawiać. Uczniowie cenią cierpliwość, jasne kryteria i ćwiczenia, które „od razu widać” w wyniku.
Wypracowanie jest bardzo szczegółowe i zawiera dogłębną analizę dekadentyzmu oraz jego przezwyciężenia w utworach poetyckich.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się