Spór pokoleń w „Nad Niemnem” E. Orzeszkowej na przykładzie Andrzejowej Korczyńskiej i jej syna Zygmunta

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.05.2024 o 15:36

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 12.05.2024 o 12:10

Konflikt pokoleń stanowi jeden z centralnych wątków w literaturze, odzwierciedlając wieczną walkę między starymi a nowymi wartościami, które kształtują społeczeństwo. Również w powieści Elizy Orzeszkowej "Nad Niemnem", spór między pokoleniami odgrywa znaczącą rolę, szczególnie widoczny w relacji między Andrzejową Korczyńską a jej synem Zygmuntem.

Andrzejowa Korczyńska jest postacią głęboko zakorzenioną w patriotycznych i moralnych wartościach, które nawiązują do jej tragicznie zmarłego męża, uczestnika powstania styczniowego. Dla Andrzejowej pamięć o mężu i jego ideałach jest kwestią świętą, co determinuje sposób wychowania jej syna, Zygmunta. Kładzie ona nacisk na jego edukację, chcąc przekazać mu wartości, które były dla niej oraz dla jego ojca ważne. Stara się zbudować dla niego bezpieczne i odizolowane środowisko, w nadziei że uchroni go to przed negatywnymi wpływami świata zewnętrznego. Andrzejowa jest przykładem osoby, która straciła wiele, ale nie porzuciła swoich ideałów, pragnąc przekazać je synowi.

Zygmunt Korczyński, będąc owocem tego wychowania, wydaje się przyjąć zupełnie inną drogę życiową. Pod wpływem studiów za granicą i doświadczeń, jakie tam zdobył, kształtuje się w nim poczucie cynizmu i egoizmu. Studia w Europie, otwierają przed nim nowe, bardziej materialistyczne podejście do życia, co staje w sprzeczności z wartościami patriotycznymi i tradycyjnymi, które tak bardzo ceni jego matka. Jego odrzucenie wartości matki i lekceważenie dorobku ojca wyrażają się m.in. poprzez jego podejście do własnych związków interpersonalnych, w tym relacji z kobietami oraz w jego tragicznym podejściu do małżeństwa z Janiną.

Konflikt pokoleń, jaki rozwija się pomiędzy Andrzejową a Zygmuntem, jest efektem różnicy światopoglądów. Andrzejowa reprezentuje wartości patriotyczne, pracowitość i szacunek dla historii, które w nowych realiach społecznych i ekonomicznych, z jakimi styka się Zygmunt, wydają się być archaiczne. Kluczowym punktem staje się także izolacja Zygmunta od świata zewnętrznego, co nie przygotowuje go do realiów życia społecznego i ekonomicznego, które jest zmuszony później konfrontować.

Andrzejowa, widząc efekty swojego działania i konfrontując się z realizacją życiową syna, dochodzi do refleksji nad swoimi metodami wychowawczymi, co skłania ją do zmiany postawy, zwłaszcza w kontakcie z synową, Janiną. Zrozumienie, że jej metody wychowawcze mogły przyczynić się do konfliktu wartości u jej syna, staje się dla niej źródłem głębokich przemyśleń nad przyszłością.

Zygmunt, z kolei, pokazuje jak brak zrozumienia dla wartości, na których opierały się działania pokolenia jego rodziców, może prowadzić do odrzucenia i deprecjacji własnej polskości oraz wartości, które kiedyś były fundamentem życia publicznego i prywatnego.

Podsumowując, konflikt pokoleń w "Nad Niemnem" stanowi ważny wątek, ukazujący, jak różnice w wartościowaniu, historycznym kontekście i doświadczeniach życiowych mogą prowadzić do głębokich podziałów w rodzinie, wpływając zarówno na relacje międzyludzkie, jak i na indywidualne postrzeganie świata przez młodego człowieka. Wartości historyczne i rodzicielskie odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu młodzieży, a ich zrozumienie i adaptacja do zmieniających się warunków życia są nieodzowne dla harmonijnego współistnienia pokoleń.